2007051300071_120451076

Αναστασία Μήλιου – Συντονίστρια Επ.Έρευνας & Δράσεων Προστασίας «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ»

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Πρόσωπα.

της Μαρίας Γκέκα

Τα τελευταία δεκατρία χρόνια έχει κάνει σπίτι της το Αιγαίο και όχι µόνο, αφού µε βάση τη Σάµο ταξιδεύει σε όλες τις ελληνικές θάλασσες, συνεργάζεται µε ψαράδες αλλά και διεθνείς οργανώσεις, αφήνοντας το αποτύπωµά της σε σηµαντικές επιστηµονικές έρευνες για την προστασία του φυσικού πλούτου των ελληνικών θαλασσών. Το όνοµα της Αναστασίας Μήλιου είναι άµεσα συνδεδεµένο µε τη διάσωση του περιβάλλοντος και ειδικότερα του υγρού στοιχείου. Όπως λέει η ίδια ανήκει στην κατηγορία των τυχερών, αφού κατάφερε να κάνει το όνειρό της πραγµατικότητα!

Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» έχει συμπληρώσει ήδη 14 χρόνια σημαντικής προσφοράς. Τι πρόκειται να δούμε στους επόμενους μήνες;

Οι δράσεις που αναπτύσσει το Αρχιπέλαγος είναι πολύπλευρες και δεν επικεντρώνονται σε μεμονωμένα είδη και επιλεγμένους οικοτόπους. Αφορούν έρευνα για την προστασία θαλάσσιων θηλαστικών και  χελωνών, χαρτογράφηση θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας, μελέτη της αλιευτικής δραστηριότητας για την ανάπτυξη σχετικών μέτρων διαχείρισης κ.ά. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε τόσο τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, όσο και των παράκτιων κοινωνιών, που ζουν άμεσα συνδεδεμένες με τους θαλάσσιους πόρους.  Τους επόμενους μήνες έως και το τέλος του έτους αναμένεται να ενταθεί η εργασία μας στους Φούρνους για τη δημιουργία ζωνών βιώσιμης αλιείας, σε συνδυασμό με την ουσιαστική καταπολέμηση της καταστροφικής αλιείας που μαστίζει τις ελληνικές θάλασσες. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σχετικά με την επικείμενη μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, θα εντείνουμε τις πιέσεις προς τους Ευρωβουλευτές που θα κληθούν να ψηφίσουν τις προτάσεις της Επιτροπής για την αναθεώρηση της νέας ΚΑλΠ. Στόχος μας είναι να υιοθετήσουν μία ξεκάθαρη στάση απέναντι στην υπεραλίευση και την επικείμενη κατάρρευση των αλιευτικών πόρων. Παράλληλα, το Αρχιπέλαγος ως συντονιστής φορέας του δικτύου Ocean2012 για την Ελλάδα και την Κύπρο, έχει ξεκινήσει σχετική ενημερωτική εκστρατεία, η οποία θα ενταθεί τους καλοκαιρινούς μήνες έχοντας διττό στόχο: να λειτουργήσει σαν μοχλός πίεσης προς τα κέντρα λήψης αποφάσεων αλλά και να παρέχει πλήρη ενημέρωση σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς (αλιείς, καταναλωτές κ.ά) για τα αλιευτικά αποθέματα και το μέλλον των παράκτιων και νησιωτικών κοινωνιών που ζουν από την αλιεία.

Τι σημαίνει πρακτικά η λειτουργία του πρότυπου Κέντρου Αλιευτικής Έρευνας του Αρχιπελάγους; Ποιες περιβαλλοντικές ανάγκες υπόσχεται να καλύψει;

Με τη λειτουργία του Κέντρου Αλιευτικής Έρευνας (ΚΑΕ) υλοποιείται η συλλογή δεδομένων που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη και πρόταση ενός Σχεδίου Προσαρμογής Αλιευτικών Δραστηριοτήτων. Αυτό είναι μία  αυτοχρηματοδοτούμενη προσπάθεια που υλοποιεί το «Αρχιπέλαγος» σε συνεργασία με τον τοπικό αλιευτικό σύλλογο και το Δήμο Φούρνων Κορσεών. Στόχος του σχεδίου είναι δημιουργία της πρώτης συν-διαχειριζόμενης αλιευτικής ζώνης στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της οποίας θα δίνονται στις τοπικές κοινωνίες τα θεσμικά και πρακτικά εργαλεία, καθώς και η απαραίτητη επιστημονική γνώση, έτσι ώστε να μπορέσουν να γίνουν οι «φύλακες» των ιχθυαποθεμάτων και των θαλασσών τους.   Εκτός αυτού, το ΚΑΕ θα αποτελέσει τη βάση για την υλοποίηση καινοτόμων ερευνητικών δραστηριοτήτων που σχεδιάζει το Αρχιπέλαγος σε συνεργασία με το Περιφερειακό Κέντρο Δράσης για τις Προστατευόμενες Περιοχές (RAC/SPA) του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ. Οι έρευνες αυτές που θα υλοποιηθούν στη θαλάσσια περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος Φούρνων Κορσεών, αφορούν τη χαρτογράφηση των υφάλων ασβεστολιθικών ροδοφυκών (τις λεγόμενες τραγάνες)   ένα διαίτερα παραγωγικό θαλάσσιο οικοσύστημα, το οποίο καταστρέφεται καθημερινά, παραβιάζοντας «νόμιμα» την ευρωπαική νομοθεσία, καθώς στην Ελλάδα δεν έχουν χαρτογραφηθεί οι εκτάσεις που καλύπτει.  Επίσης, θεωρώ δεδομένο ότι η λειτουργία του ΚΑΕ αναμένεται να τονώσει σημαντικά την τοπική οικονομία καθώς για όλες τις παραπάνω δραστηριότητες αναμένεται να επισκεφθούν το νησί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, επιστήμονες, πλήθος ερευνητών και φοιτητών από όλον τον κόσμο.

Έχετε πει στο παρελθόν ότι οι ελληνικές θάλασσες χαρακτηρίζονται από σπάνιο φυσικό πλούτο, ο οποίος όμως επιβιώνει από τύχη. Τι εννοείτε;

Οι ελληνικές θάλασσες διαθέτουν μοναδική βιοποικιλότητα. Φιλοξενούν μερικούς από τους σημαντικότερους εναπομείναντες πληθυσμούς θαλάσσιων θηλαστικών και χελωνών της Μεσογείου, στηρίζοντας 4 είδη δελφινιών, 2 είδη φαλαινών, την απειλούμενη με εξαφάνιση μεσογειακή φώκια, καθώς και 3 είδη θαλασσίων χελωνών. Επίσης, στηρίζουν τις τελευταίες εναπομείνασες μεγάλες εκτάσεις στη Μεσόγειο, από προστατευόμενα οικοσυστήματα προτεραιότητας, όπως είναι τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας και οι ύφαλοι ασβεστολιθικών ροδοφυκών. Στα οικοσυστήματα των ελληνικών θαλασσών καταγράφονται επίσης εκατοντάδες είδη ψαριών και χιλιάδες είδη ασπόνδυλων οργανισμών. Τα παραπάνω συνθέτουν τη «μαγική εικόνα» των ελληνικών θαλασσών, αλλά συνεχίζουν να εξαρτώνται από την τύχη, καθώς δεν έχει εφαρμοστεί κανένα μέτρο για την ουσιαστική προστασία τους. Σε μια εποχή όπου όλες οι χώρες, ακόμα και οι αναπτυσσόμενες, προσπαθούν να αναδειχθούν μέσα από την αειφόρο ανάπτυξη και την προβολή του φυσικού τους πλούτου, η Ελλάδα όχι μόνο αγνοεί, αλλά και απειλεί με δραματική υποβάθμιση τα οικοσυστήματά της.

Πιστεύετε ότι οι Έλληνες πολίτες χρήζουν περαιτέρω περιβαλλοντικής ενημέρωσης; Μήπως η οικονομική κρίση επηρεάζει τις συνήθειές μας σε θέματα οικολογίας;

Υπάρχει σημαντικό κενό στο πεδίο της ενημέρωσης, το οποίο προσπαθούμε με όσες δυνατότητες έχουμε να το καλύψουμε. Σε αυτό συμβάλλουν σημαντικά και τα δίκτυα ενεργών πολιτών ανά την Ελλάδα με τα οποία συνεργάζεται το Αρχιπέλαγος. Όμως, το πρόβλημα εντοπίζεται περισσότερο στην απουσία στοιχειώδους περιβαλλοντικής συνείδησης, στοιχείο που πηγάζει προφανώς από την έλλειψη περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στους Έλληνες πολίτες. Τα μηνύματα που λαμβάνουμε τόσο από τις νησιωτικές κοινωνίες, όσο και από από τα σχολεία με τα οποία ερχόμαστε σε επαφή είναι πολύ θετικά, ωστόσο έχουμε ακόμα μακρύ δρόμο να διανύσουμε. Αναφορικά με την οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της, δεν θεωρώ ότι επηρεάζει τις συνήθειές μας σε επίπεδο συνείδησης. Το πιο ανησυχητικό όμως, αφορά την αδυναμία που παρουσιάζουν αρκετοί κρατικοί μηχανισμοί να αντιμετωπίσουν ελλείψει πόρων σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα. Για παράδειγμα το πρόβλημα της καταστροφικής και παράνομης αλιείας γίνεται ολοένα και πιο έντονο λόγω της κρίσης, αφενός γιατί οι λιμενικές αρχές έχουν λιγότερους πόρους να διαθέσουν σε καύσιμα, ή για την επισκευή των σκαφών τους, και αφετέρου ολοένα και περισσότεροι επαγγελματίες και ερασιτέχνες αλιείς,καταφεύγουν στις θάλασσες για εύκολο κέρδος ψαρεύοντας πιο ενταντικά και συχνά παράνομα και καταστροφικά.

 

H Αναστασία Μήλιου, υδροβιολόγος με εκτεταμένη γνώση σε θέματα Αλιευτικής Έρευνας & Διαχείρισης, από το 1999 είναι Συντονίστρια Επιστημονικής Έρευνας & Δράσεων Προστασίας του Ινστιτούτου Θαλάσσιας και Περιβαλλοντικής Έρευνας Αιγαίου «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ», ενώ από το 2005 είναι η πρέσβειρα της Ελλάδας στην Ε.Ε. σε θέματα Αειφόρου Θαλάσσιας & Αλιευτικής Πολιτικής.

 

Το Αρχιπέλαγος, Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας είναι μία μη-κερδοσκοπική, μη-κυβερνητική περιβαλλοντική οργάνωση. Από το 1998 δραστηριοποιείται στην επιστημονική έρευνα και προστασία του θαλάσσιου και χερσαίου περιβάλλοντος της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής της ΒΑ Μεσογείου. http://www.archipelago.gr

πηγή Natura Nrg τεύχος 33