Τα αποτσίγαρα βλάπτουν σοβαρά υγεία & περιβάλλον

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Νέα, Περιβάλλον, Υγεία.

Κάθε φορά που αφήνουμε τα αποτσίγαρά μας στην παραλία, ή τα πετάμε σε δρόμους και φρεάτια μέσα στην πόλη, πρέπει να γνωρίζουμε ότι «ταΐζουμε» με πάνω από 4000 τοξικές ουσίες τα ψάρια και τα θαλασσινά που βάζουμε στο τραπέζι μας. Γιατί τα αποτσίγαρα είναι τοξικά απόβλητα και όχι απλά σκουπίδια!

του Ευάγγελου Φιλόπουλου, Πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας

Η χειρότερη στιγμή του κάθε πάρτι είναι το… καθάρισμα στο τέλος. Μπορείς, όμως, να αφήσεις το σπίτι σου απεριποίητο; Μπορείς να αφήσεις την αγαπημένη σου παραλία βρώμικη μετά το «πάρτι» του καλοκαιριού; Κι όμως, δυστυχώς ναι, την αφήνουμε! Σύμφωνα με στοιχεία της WWF, το 40% των απορριμμάτων που βρίσκονται στις ακτές της Μεσογείου είναι αποτσίγαρα.

Η Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος – HELMEPA (www.helmepa.gr) μέσα σε μια δεκαετία, από το 2004 έως το 2014, συνέλεξε με τη βοήθεια των εθελοντών της περί τα 565.000 αποτσίγαρα (αντιστοιχούν σε 28.250 πακέτα τσιγάρων). Συνεχίζοντας αυτό το σπουδαίο έργο, μας καλεί όλους και φέτος από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 16 Οκτωβρίου να συμβάλουμε στην προσπάθεια καθαρισμού των ακτών της χώρας, το κοινό μας σπίτι.

Τα αποτσίγαρα και τα άλλα απορρίμματα που σχετίζονται με το τσιγάρο είναι πανταχού παρόντα παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι από τα περίπου 6 τρισεκατομμύρια τσιγάρα που καταναλώνονται παγκοσμίως τα 4,5 τρισεκατομμύρια πετάγονται κάπου στο περιβάλλον. Αυτό το υλικό συνιστά το μεγαλύτερο ποσοστό σκουπιδιών. Στοιχεία από την πόλη του Σαν Φρανσίσκο δείχνουν πως από τα απορρίμματα των δρόμων το 24,6% αφορά απορρίμματα που σχετίζονται με το τσιγάρο, δηλαδή αποτσίγαρα, περιτυλίγματα και κουτιά τσιγάρων.

Γνωρίζεις ότι για κάθε τσιγάρο που πέταξες στην παραλία ή στο δρόμο είναι σαν να πέταξες 12.000 μικρά διαφορετικά πλαστικά σκουπίδια, αφού κάθε φίλτρο τσιγάρου, αποτελείται από 12.000 πλαστικές ίνες;

Τα αποτσίγαρα, όμως, δεν είναι ένα απλό σκουπίδι, είναι τοξικό απόβλητο. Τα αποτσίγαρα ευθύνονται για δηλητηριάσεις μικρών παιδιών, ζώων και πουλιών αλλά και για τη μόλυνση του περιβάλλοντος (ιδίως των υδάτων), εξαιτίας των τοξικών ουσιών που απελευθερώνονται κατά την αποδόμησή τους. Σύμφωνα με την WWF εκτιμάται ότι 4,5 τρισεκατομμύρια γόπες τσιγάρων εισέρχονται στο περιβάλλον κάθε χρόνο οι οποίες, αντίθετα με την κοινή αντίληψη, δεν είναι βιοδιασπώμενες, αλλά αποτελούνται από πλαστικές ίνες (οξική κυτταρίνη). Ναι δυστυχώς, αυτό το είδος του μικρού απορρίμματος αποτελεί κυριολεκτικά ένα τεράστιο πρόβλημα τοξικής ρύπανσης του περιβάλλοντος. Χημικές ουσίες στα τσιγάρα, όπως το αρσενικό, η νικοτίνη, ο μόλυβδος και η φαινόλη αιθυλική μπορούν διαρρέουν στα νερά και στη θάλασσα και είναι εξαιρετικά τοξικά για τους υδρόβιους οργανισμούς και τα ψάρια.

Πώς τα πλαστικά φίλτρα βλάπτουν το περιβάλλον;

Τα πλαστικά φίλτρα τσιγάρου είναι ουσιαστικά μη βιοδιασπώμενα και μπορεί να μολύνουν το περιβάλλον για διάστημα 10 ή περισσοτέρων ετών αφότου πετάχτηκαν. Υπολογίζεται ότι 49,8 εκατομμύρια κιλά φίλτρα πετάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες κάθε χρόνο. Στην Ελλάδα η κατάσταση έχει ως εξής, με βάση στοιχεία του 2014:

  • Καταναλώθηκαν 17,27 δισ νόμιμα τσιγάρα & 4,4 παράνομα. Σύνολο: 21,67 δισ τσιγάρα ετησίως.
  • Τα 20 δισ τσιγάρα = 1 δισ πακέτα
  • 20 φίλτρα (ενός πακέτου) ζυγίζουν 3,5 γρ.
  • Δηλαδή στη χώρα μας κάθε χρόνο διατίθενται 3.500.000.000 γρ ή 3.500.000 κιλά φίλτρα κάτι που αντιστοιχεί σε 3.500 τόνους αποτσίγαρα κάθε χρόνο, ένα μεγάλο ποσοστό των οποίων πετάγεται αδιάκριτα σε δημόσιους χώρους, όπως δρόμους, παραλίες, πλατείες, αλσύλλια, δάση κ.λ.π.

Ποιες οι επιπτώσεις στην υγεία;

Οι αναφορές για δηλητηριάσεις παιδιών μικρής ηλικίας που μάσησαν ή κατάπιαν αποτσίγαρα πεταμένα σε ελεύθερους χώρους είναι αρκετές, πολλές δε απ’ αυτές τις περιπτώσεις χρειάστηκαν νοσηλεία. Στους ίδιους κινδύνους είναι εκτεθειμένα και τα κατοικίδια ζώα, στα οποία η μέση θανατηφόρα δόση έχει αναφερθεί πως είναι 9.2 mg/kg. Παρόλα αυτά και δόσεις μικρότερες από 1 mg/kg έχει αναφερθεί να προκαλούν συμπτώματα. Μικρόσωμα σκυλιά εμφανίζουν συμπτώματα και μετά την κατάποση ενός μόνο τσιγάρου. Από σχετική έρευνα με θαλάσσιους οργανισμούς φάνηκε πως η μέση θανατηφόρα δόση για αυτούς ήταν περίπου ένα αποτσίγαρο ανά λίτρο γλυκού ή θαλάσσιου νερού.

Αλλά όπως οι βλαβερές επιπτώσεις της κατανάλωσης καπνού στην υγεία δεν φαίνονται άμεσα (δεν είναι οξείες), αλλά απαιτούνται χρόνια έκθεσης στο κάπνισμα, έτσι και στην περίπτωση της αλόγιστης απόρριψης των αποτσίγαρων οι επιδράσεις στην υγεία έρχονται με έμμεσο τρόπο, μέσω της αρνητικής επίδρασης τους στο περιβάλλον.

Η διάχυση των βαρέων μετάλλων, φυτοφαρμάκων, ζιζανιοκτόνων, της νικοτίνης στο περιβάλλον και η μέσω αυτών μόλυνση των υδάτινων πόρων (γιατί εκεί καταλήγουν) προκαλεί δηλητηρίαση της θαλάσσιας ζωής (και όχι μόνο) που μέσω της τροφικής αλυσίδας επιστρέφει στον άνθρωπο ως νοσογόνος παράγοντας.

Τι μπορεί να γίνει;

Το θέμα έχει απασχολήσει από τις αρχές του 21ου αιώνα την επιστημονική κοινότητα και τους πολιτικούς οργανισμούς. Συνοπτικά ως παρεμβάσεις που μπορεί να αποδώσουν είναι:

  • Η ενημέρωση των καπνιστών για το τι επίδραση έχει ένα μικρό αποτσίγαρο που απλά πετιέται στο δρόμο ή αφήνεται στην παραλία. Μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει μεγάλη άγνοια για το μέγεθος του προβλήματος. Όταν συνειδητοποιηθεί το πρόβλημα, συχνά αλλάζει και η στάση των καπνιστών. Παρόλα αυτά οι μελέτες έχουν δείξει ότι η πιο δύσκολα προσεγγίσιμη ομάδα για να αλλάξει τη συμπεριφορά της είναι αυτή των νεαρών καπνιστών (κάτω των 30 ετών).
  • Επίσης ως μέτρα μπορεί να επιλεγούν: η ύπαρξη ενός συστήματος εγγύησης – επιστροφής χρημάτων για χρησιμοποιημένες γόπες, η συμμετοχή των καπνοβιομηχανιών στα έξοδα για καθαρισμό και αναγραφή προειδοποιήσεων στα πακέτα σχετικά με τις επιδράσεις των απορριμμάτων του τσιγάρου.
  • Τοποθέτηση υπαίθριων συλλεκτήρων αποτσίγαρων.
  • Επίσης, σε ορισμένες χώρες δραστηριοποιούνται εταιρείες ανακύκλωσης. Αυτό το θέμα έχει μεγάλο ενδιαφέρον και θα μπορούσαν οι επιστήμονες και επιχειρηματίες μας να προωθήσουν μία δική τους τεχνική σ’ αυτόν τον τομέα.

Για να ξέρουμε τι συμβαίνει σε άλλες χώρες να αναφερθεί πως στο Παρίσι η σύλληψη καπνιστή να πετάει το αποτσίγαρο στο πεζοδρόμιο ή το δρόμο τιμωρείται με 68€. Στο Σαν Φραντσίσκο κάθε πακέτο τσιγάρων επιβαρύνεται με 0.2$ για τα έξοδα που θα κάνουν οι δημοτικές αρχές για τον καθαρισμό.

Τουλάχιστον, ας δούμε και εμείς μία παρέμβαση κρατικού οργάνου σε όποιον πετά το τσιγάρο του από το ανοικτό παράθυρο του αυτοκινήτου του.

Πηγή Natura Nrg #86