depression-Lets-talk-naturanrg-Ας μιλήσουμε για την κατάθλιψη

Ας μιλήσουμε για την κατάθλιψη

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Άγχος, Ασθένειες & Θεραπείες, Κατάθλιψη, Προσωπική Ανάπτυξη, Υγεία, Ψυχολογία

Είναι πλέον γεγονός ότι η οικονομική κρίση που μαστίζει όχι μόνο τους Έλληνες αλλά και πολλούς ακόμη λαούς, αφήνει το αποτύπωμά της σε αρκετούς ακόμη τομείς της ζωής. Ένας από αυτούς είναι και η ψυχική υγεία που τραυματίζεται από πλήθος ψυχολογικών προβλημάτων, με κορυφή όλων την κατάθλιψη. Λοιπόν, Ας μιλήσουμε για την κατάθλιψη…

του Νικόλαου Δέγλερη, ψυχίατρου, ψυχοθεραπευτή

Σε μία προσπάθεια αντιμετώπισης της παγκόσμιας αυτής μάστιγας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει αφιερώσει την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, στις 7 Απριλίου στην συγκεκριμένη ασθένεια, ξεκινώντας μια εκστρατεία σε όλα τα μέρη της γης, σε όλες τις ηπείρους του πλανήτη μας με το σύνθημα «Ας μιλήσουμε για την κατάθλιψη»! Σκοπός είναι να απελευθερωθεί ο κόσμος και να μιλήσει ανοικτά για το πρόβλημά του, αναζητώντας βοήθεια, καθώς πρόκειται για μία πολύ ύπουλη ασθένεια, εμφανίζοντας παραπλανητικά σημάδια.

Η κατάθλιψη επηρεάζει περισσότερα από 350 εκατομμύρια άτομα όλων των ηλικιών και είναι σημαντικός παράγοντας νοσηρότητας και επιβάρυνσης των δημοσίων συστημάτων υγείας. Άλλωστε, συγκαταλέγεται από τον ΟΗΕ ως βασική αιτία για την αναπηρία. Αν και υπάρχουν αποτελεσματικά θεραπευτικά μέσα για την κατάθλιψη, η πρόσβαση στη θεραπεία είναι προβληματική σε πολλές χώρες. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε αρκετά κράτη, το 10% των ασθενών αδυνατεί να υποβληθεί σε θεραπεία για την κατάθλιψη.

Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς η κακή διάθεση

Δεν είναι αυτό που λέμε «είμαι στις μαύρες μου» ή «είμαι πεσμένος», που έχει ξεκάθαρη αιτία. Είναι ένα επίμονο αίσθημα θλίψης, απογοήτευσης και ανημπόριας. Είναι πολύ πιο σοβαρό και βαθύ από μια απλή στενοχώρια. Δεν επηρεάζεται ακόμη και από ευχάριστα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω από το άτομο. Εμποδίζει την κανονική λειτουργικότητά του και επιμένει για αρκετές εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια.
Παρουσιάζει πολλά συμπτώματα.  Το πιο συχνό είναι ένα έντονο αίσθημα θλίψης και η απώλεια του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης για κάθε δραστηριότητα. Άλλα συμπτώματα είναι:

  • μεταβολές της όρεξης (απώλεια ή αύξηση βάρους)
  • αϋπνία ή υπερυπνία
  • απώλεια ενεργητικότητας ή αυξημένη κόπωση
  • ανησυχία ή ευερεθιστότητα
  • αίσθημα αδικαιολόγητης ενοχής
  • δυσκολία συγκέντρωσης ή λήψης αποφάσεων
  • σκέψεις αυτοκαταστροφής

Το φάσμα των καταθλιπτικών διαταραχών διαμορφώνεται από αρκετούς παράγοντες. Οι πιο συχνοί είναι οι νευροενδοκρινικές διαταραχές, το οικογενειακό περιβάλλον και η κληρονομικότητα, τα ψυχοτραυματικά γεγονότα ζωής και ειδικά αυτά που συνέβησαν στην παιδική ηλικία, οι προδιαθεσικές καταστάσεις, διάφορα σωματικά νοσήματα, όπως είναι η δυσλειτουργία του θυρεοειδή, η λήψη φαρμακολογικών ή ψυχοδραστικών ουσιών καθώς και σημαντικοί ψυχοπαθολογικοί παράγοντες.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας εκτιμά πως κάθε χρόνο πάνω από 19.000.000 άνθρωποι εμφανίζουν κατάθλιψη. Η κατάθλιψη παρατηρείται σε άτομα όλων των ηλικιών, κοινωνικο-οικονομικών στρωμάτων, φυλών και μορφωτικών επιπέδων, που αν δεν τύχει θεραπείας (φαρμακολογικής ή/και ψυχοθεραπευτικής) θα έχει κακή πρόγνωση.

Η Ατομική ή/και η Ομαδική Ψυχοθεραπεία αποτελούν το αναγκαίο εποικοδόμημα αυτογνωσίας στη θεραπευτική αντιμετώπιση των καταθλιπτικών διαταραχών.

Ο στωϊκός φιλόσοφος ΣΕΝΕΚΑΣ τονίζει: «Μερικές φορές, χωρίς κανένα εμφανές σημείο να προλέγει κάτι κακό, η ψυχή πλάθει λανθασμένες εικόνες. Είτε παρερμηνεύει τη σημασία μιας διφορούμενης λέξης· είτε φαντάζεται το θυμό ενός ανθρώπου, που πρόσβαλε, μεγαλύτερο από την πραγματικότητα και σκέφτεται όχι το αληθινό μέγεθος του θυμού, αλλά τη δύναμη εκδίκησης του οργισμένου».
depression-Lets-talk-naturanrg1-Ας μιλήσουμε για την κατάθλιψη

Οι θεραπευτικοί παράγοντες που αναπτύσσονται στην ομαδική ψυχοθεραπεία κυρίως των καταθλιπτικών ασθενών σύμφωνα με τον καθηγητή Irvin Yalom είναι οι παρακάτω:
Ενστάλαξη ελπίδας:

Η ελπίδα δεν είναι μόνο απαραίτητη προϋπόθεση για να παραμείνει ο ασθενής σε θεραπεία έτσι ώστε να αναλάβουν δράση άλλοι θεραπευτικοί παράγοντες. Είναι ευέλικτη – επαναπροσδιορίζεται μόνη της για να ταιριάζει στις άμεσες παραμέτρους και γίνεται ελπίδα για ανακούφιση, για αξιοπρέπεια , για σύνδεσμο με τους άλλους ή ακόμα και για την ελάχιστη δυνατή σωματική ταλαιπωρία.

Καθολικότητα:

Πολλοί άνθρωποι μπαίνουν στη θεραπεία με την ανησυχητική σκέψη ότι είναι μοναδικοί στη δυστυχία τους ότι μόνο εκείνοι έχουν προβλήματα , σκέψεις , παρορμήσεις που είναι τρομακτικές ή απαράδεκτες. Στη θεραπευτική ομάδα ιδιαίτερα στα πρώιμα στάδια η διάψευση των αισθημάτων μοναδικότητας του θεραπευόμενου είναι μεγάλη πηγή ανακούφισης. Παρά την πολυπλοκότητα των ανθρώπινων προβλημάτων φαίνεται καθαρά πως υπάρχουν κάποιοι κοινοί παρονομαστές και τα μέλη μιας θεραπευτικής ομάδας σύντομα αντιλαμβάνονται τις ομοιότητες που έχουν ο ένας με τον άλλον.

Μετάδοση πληροφοριών:

Συμπεριλαμβάνονται οι διδακτικές οδηγίες που παρέχονται από τους θεραπευτές για την ψυχική ασθένεια/ τα συμπτώματα και τη θεραπεία. Όταν ολοκληρώνεται μια επιτυχημένη διαδραστική ομαδική ψυχοθεραπεία, οι περισσότεροι θεραπευόμενοι που συμμετέχουν έχουν μάθει πολλά για την ψυχική λειτουργία, για το νόημα των συμπτωμάτων, για τα διαπροσωπικά και τα ομαδικά δυναμικά και για τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας και τις παρανοήσεις ή την παραπληροφόρηση που κυκλοφορεί ως επιστημονική γνώση.

Αλτρουισμός:

Η ομαδική ψυχοθεραπεία έχει το μοναδικό προνόμιο να είναι η μόνη θεραπεία που δίνει στους θεραπευόμενους την ευκαιρία να ωφελήσουν τους άλλους. Ενθαρρύνει εξάλλου την πολλαπλότητα των ρόλων, αφού απαιτεί οι θεραπευόμενοι να παίρνουν εκ περιτροπής το ρόλο του αποδέκτη και του χορηγού βοήθειας.

Ανάπτυξη τεχνικών κοινωνικοποίησης:

Η κοινωνική μάθηση – η ανάπτυξη των βασικών κοινωνικών δεξιοτήτων είναι ένας θεραπευτικός παράγοντας που λειτουργεί σε όλες τις θεραπευτικές ομάδες. Πολλές φορές τα αρχαιότερα μέλη μιας θεραπευτικής ομάδας αποκτούν πολύ εκλεπτυσμένες κοινωνικές δεξιότητες, έχουν αποκτήσει μεθόδους επίλυσης των συγκρούσεων, συνήθως είναι λιγότερο επικριτικοί και πιο ικανοί να βιώσουν ενσυναίσθηση (empathy) και να την εκφράσουν με ακρίβεια.

Παράδειγμα προς μίμηση:

Υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι οι θεραπευτές ομάδων επηρεάζουν τα επικοινωνιακά μοτίβα μέσα στις ομάδες τους λειτουργώντας ως πρότυπα συγκεκριμένων συμπεριφορών όπως είναι για παράδειγμα η αυτοαποκάλυψη ή η υποστήριξη.

Διαπροσωπική μάθηση:

Το άτομο αναπτύσσει τελικά την αίσθηση του εαυτού του με βάση το πώς αντιλαμβάνεται ότι αξιολογείται η συμπεριφορά του από τους σημαντικούς άλλους. Στόχος της ομάδας είναι να αναγνωρίσει ο θεραπευόμενος και να διορθώσει τις δυσ-προσαρμοστικές του συμπεριφορές χρησιμοποιώντας την στρατηγική επίλυσης προβλημάτων, την εξάσκηση των διαπροσωπικών δεξιοτήτων, την ερμηνεία ρόλων και την ανατροφοδότηση (feedback). Οι θεραπευτικοί στόχοι των θεραπευομένων μεταβάλλονται έπειτα από ένα αριθμό συνεδριών. Ο αρχικός τους στόχος όπως για παράδειγμα η ανακούφιση της οδύνης τροποποιείται. Μπορεί να μετατραπεί από επιθυμία να ανακουφιστούν από το άγχος σε επιθυμία να μάθουν να επικοινωνούν με τους άλλους. Να δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και ειλικρίνεια, να μάθουν να αγαπούν.

Κάθαρση:

Οπως στην αρχαία τραγωδία είναι η έκφραση συναισθημάτων, η εξωτερίκευση των οποίων οδηγεί σε ανακούφιση και μακροπρόθεσμα σε λύτρωση.

Αποδοχή:

Είναι το αίσθημα ένταξης και αφομοίωσης, με σεβαστή την ιδιαιτερότητα του καθενός από την ομάδα (συνεκτικότητα).

Αναβίωση οικογένειας:

Η ευκαιρία για αφύπνιση συναισθημάτων που αφορούν βιώματα της προσωπικής οικογενειακής εμπειρίας του κάθε μέλους μέσα στην ομάδα (επίλυση «ψυχικών συγκρούσεων» της παιδικής ηλικίας). Η ομάδα ως κοινωνικός μικρόκοσμος: η «μικρή ομάδα” δεν παρέχει μόνο έναν κοινωνικό μικρόκοσμο στον οποίο εκδηλώνεται ξεκάθαρα η δυσπροσαρμαστική συμπεριφορά των μελών αλλά αποτελεί και το εργαστήριο όπου γίνονται εμφανή συχνά με μεγάλη σαφήνεια το νόημα και τα δυναμικά της συμπεριφοράς αυτής.

H κατάθλιψη σε αριθμούς

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, εκτιμά πως κάθε χρόνο πάνω από 19.000.000 άνθρωποι εμφανίζουν κατάθλιψη. Η κατάθλιψη παρατηρείται σε άτομα όλων των ηλικιών, κοινωνικών -οικονομικών στρωμάτων, φυλών και μορφωτικών επιπέδων.

  • Μία στις 4 γυναίκες και ένας στους 10 άνδρες μπορεί να αναπτύξει κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της ζωής του.
  • Το 69% των καταθλιπτικών ασθενών παρουσιάζουν σωματικά ή σωματοποιημένα συμπτώματα (πονοκέφαλος, αδυναμία-κόπωση, πόνοι στο στήθος, γαστρεντερικά ενοχλήματα).
  • Ασθενείς που πάσχουν από σοβαρή οργανική νόσο παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό κατάθλιψης.
  • Το 90% των καταθλιπτικών ασθενών παρουσιάζουν συμπτώματα άγχους.

Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι κατάθλιψης

Οι τρεις βασικοί είναι οι εξής:

  • Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή χαρακτηρίζεται από συνδυασμό συμπτωμάτων που επιφέρουν δυσλειτουργία του ατόμου στη δουλειά, τον ύπνο, τη μελέτη, το φαγητό, και σε δράσεις ή επιλογές που μέχρι πρότινος έδιναν ευχαρίστηση. Ενδέχεται να εμφανιστεί μια φορά στη ζωή ενός ατόμου ή και περισσότερες και σε διαφορετικές φάσεις ζωής.
  • Δυσθυμική Διαταραχή χαρακτηρίζεται από μακρόχρονα συμπτώματα (2 ετών και άνω). Δεν είναι αρκετά έντονα ώστε να καθιστούν το άτομο ανίκανο, όμως η καθημερινή καταθλιπτική διάθεση το δυσκολεύει να είναι και να νιώθει καλά. Στο 1/3 των ασθενών μπορεί να εξελιχθεί σε μείζονα κατάθλιψη. Eίναι 3 φορές συχνότερη στις γυναίκες απ’ ό,τι στους άνδρες και βλάπτει την ποιότητα ζωής σημαντικά.
  • Ελάσσων ή Ήπια Κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από συμπτώματα που διαρκούν πάνω από δύο εβδομάδες αλλά δεν μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως μείζονα. Ενδέχεται το άτομο στην πορεία, αν δεν αντιμετωπίσει τα ήπια αυτά συμπτώματα, να αναπτύξει Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή.
Υπάρχουν και άλλοι τύποι κατάθλιψης που διαφοροποιούνται ή μπορεί να σχετίζονται με συγκεκριμένες φάσεις ζωής.

 

Η Ψυχωσική Κατάθλιψη, όπου βαριά καταθλιπτικά συμπτώματα συνοδεύουν κάποια μορφή ψύχωσης (πχ παραληρητικές ιδέες ή/και ψευδαισθήσεις).  Η Επιλόχειος Κατάθλιψη που βιώνουν πολλές γυναίκες μετά τον τοκετό. Η Προεμμηνορρυσιακή Δυσφορική Διαταραχή με συμπτώματα λίγες μέρες πριν την έμμηνο ρήση, κα.

Στις διαταραχές διάθεσης εντάσσονται και οι Διπολικές Διαταραχές. Τότε τα συμπτώματα κατάθλιψης εναλλάσσονται με διαστήματα έντονης ευφορίας που ονομάζεται μανία. Χαρακτηρίζεται από υπερδιέγερση, γρήγορο ρυθμό ομιλίας, υπερκινητικότητα και ενίοτε διαταραγμένη σκέψη. Ανάμεσα σ’ αυτά μπορεί να υπάρχουν και διαστήματα υπομανίας. Με λιγότερη ένταση στα συμπτώματα, στην οποία το άτομο γίνεται πιο λειτουργικό.

Πηγή NaturaNrg #81

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *