Donkey

Εξαφανίζονται τα γαϊδούρια (τα τετράποδα…)

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Άγρια ζωή, Νέα, Περιβάλλον.

ρεπορτάζ: Απόστολoς Στάικος

Τι κι αν στην καθημερινότητα χρησιμοποιούμε όλο και πιο συχνά την έκφραση ‘‘είσαι γάιδαρος’’, αν εντοπίσετε ένα συμπαθές τετράποδο να το φωτογραφήσετε και να μας γράψετε στη Natura nrg… Κι αν νομίζετε πως υπερβάλλουμε, σκεφτείτε πότε είδατε γαϊδουράκι για τελευταία φορά. Όχι βέβαια στο κέντρο της Αθήνας, αλλά στο χωριό σας, σε κάποια κωμόπολη ή έστω σε ένα χωράφι, ενώ οδηγείτε στην ελληνική περιφέρεια.

Όνος, γομάρι, γαϊδούρι ή απλά γάιδαρος

Μπορεί να ζήσει μέχρι και πενήντα χρόνια, γνώρισε στο πέρασμα των αιώνων στιγμές δόξας και μη και αποτέλεσε σημάδι μεγαλοπρέπειας για βασιλείς και θεούς στους πολιτισμούς της ανατολής. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα υπήρξε συνοδοιπόρος του ανθρώπου. Ο γάιδαρος σε σύγκριση με το άλογο έχει πολύ μεγάλη αντοχή στην κοπιώδη εργασία, στον καύσωνα, στις ασθένειες και στην πείνα. Είναι εξαιρετικά λιτοδίαιτος, πολύ υπομονετικός και μακροβιότερος του αλόγου. Παρά την ολιγάρκειά του όσον αφορά τη διατροφή του, είναι απαιτητικός στο νερό, το οποίο πρέπει να είναι καθαρό, για να το πιει.

Η απαξίωση…

Ο αριθμός των όνων έχει μειωθεί δραματικά στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα το 2006 να έχουν καταγραφεί μόλις 18.173 από τους φοιτητές της Κτηνιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Ο μεσογειακός όνος υπήρξε το χρησιμότερο και ανθεκτικότερο ζώο της ελληνικής επαρχίας. Η συμβολή του στην εξέλιξη της ελληνικής γεωργίας ήταν καθοριστική μέχρι την εισαγωγή των αγροτικών μηχανημάτων, οπότε τα γαϊδούρια απαξιώθηκαν. Ακόμη, η σημαντική μείωση του αγροτικού πληθυσμού, καθώς και η εσωτερική μετανάστευση από τα χωριά στις πόλεις, συνέβαλαν επίσης στη σταδιακή περιθωριοποίηση του ελληνικού γαϊδάρου.

donkey, grassΤα γαϊδούρια στην Ελλάδα

Το 42,5% του συνολικού πληθυσμού βρίσκεται στην Πελοπόννησο, όπου υπάρχει και η μοναδική ελληνική φυλή, ο Αρκαδικός όνος, γνωστός από την αρχαιότητα (αναφέρεται σε κείμενα του Ομήρου και του Ξενοφώντα). Δυστυχώς, οι πυρκαγιές του 2007 συνέβαλαν καθοριστικά στην ακόμα μεγαλύτερη μείωση του πληθυσμού… Τέσσερα χρόνια μετά την τελευταία απογραφή, ο εναπομείναντας πληθυσμός παραμένει γρίφος.
Κι αν στην Ελλάδα, μειώνεται ο αριθμός και υποβαθμίζεται η σημασία των γαϊδάρων, ορισμένοι κτηνοτρόφοι/παραγωγοί σε άλλες χώρες δείχνουν το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Χρυσές γαιδουροδουλειές στο… εξωτερικό

Η κτηνιατρική μονάδα του Ολιβιέ Ντενίς βρίσκεται στο Chateau des Mottes και είναι η μοναδική στο Βέλγιο που δραστηριοποιείται σε αυτό τον τομέα. Η μονάδα αποτελείται από 100 γαϊδούρια που όλα τους ανήκουν στη φυλή «αρκαδικός όνος». Τα περισσότερα ζώα προήλθαν από την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία. «Για 30 χρόνια είχαμε στο σπίτι επτά γαϊδούρια. Μάθαμε για τις ευεργετικές ιδιότητες του γαϊδουρινού γάλακτος και το 1998 αποφασίσαμε με τη σύζυγό μου να αξιοποιήσουμε τα γαϊδουράκια μας. Στήσαμε την επιχείρηση με τα χέρια μας, χωρίς καμία επιδότηση. Μας αρέσει αυτό που κάνουμε και δεν θα το αλλάζαμε με τίποτα», Ολιβιέ Ντενίς – Ιδιοκτήτης μονάδας εκτροφής Όνων.
Η μονάδα παράγει μια σειρά προϊόντων, όπως γάλα, αφρόλουτρο, καραμέλες, σαπούνι και άλλα. Το γάλα διατίθεται μόνο στην αγορά του Βελγίου, ενώ τα υπόλοιπα προϊόντα εξάγονται στη Γαλλία, στην Ελβετία, στη Γερμανία και τον Καναδά.

Τι γίνεται στην Ελλάδα

Στη χώρα μας έχουμε ελάχιστες μονάδες εκτροφής όνων, κυρίως σε περιοχές της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας. Μέχρι σήμερα η πολιτεία δεν έχει δείξει καμία πρόθεση να στηρίξει τη δημιουργία μονάδων εκτροφής, σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση που ενδιαφέρεται και προειδοποιεί τις ελληνικές αρχές για την αραίωση του πληθυσμού. Μετά την επιτυχία του γάλακτος γαϊδάρας στο εξωτερικό, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ξεκίνησε τελευταία μια προσπάθεια καταγραφής, βλέποντας πως ο Αρκαδικός όνος δεν έχει μόνο ένδοξο παρελθόν αλλά και μέλλον. Πράγματι, στις 16/11/2009 και με Αρ. Πρ.: 337457 το Υπουργείο διακινεί το θέμα της «Διερεύνησης ύπαρξης ντόπιων αβελτίωτων φυλών γαϊδουριών». Η κινητοποίηση δεν έχει ακόμη αποδώσει καρπούς, όμως το ενδιαφέρον των Ελλήνων παραγωγών αποτελεί ενθαρρυντικό στοιχείο και ανοίγει το δρόμο.

Προϊόντα πολυτελείας με γάλα Όνου

  • 100 Ευρώ το 1 λίτρο γάλα
  • 55 ευρώ για συμπλήρωμα διατροφής
  • 18, 5 ευρώ το αφρόλουτρο
  • 16, 2 ευρώ λικέρ με γάλα γαϊδούρας
  • 16 ευρώ η ενυδατική κρέμα
  • 6, 2 ευρώ το σαπούνι αντιγήρανσης
  • 5, 4 ευρώ οι καραμέλες
  • 3, 5 ευρώ το σαπούνι

donkey faceΗ πολύ υψηλή τιμή πώλησης του γάλακτος γαϊδάρας οφείλεται στις ευεργετικές του ιδιότητες, μιας και περιέχει μεγάλες ποσότητες θρεπτικών ουσιών και βιταμινών που ωφελούν την υγεία μας και το δέρμα. Έρευνες έχουν δείξει ότι είναι καλύτερο ποιοτικά από το αγελαδινό και το πλησιέστερο στο μητρικό γάλα. Στην περιοχή Σρμέσκα Μιτρόβιτσα της Σερβίας, ο Σλόμπονταν Σίμπιτς παράγει γάλα, από το οποίο φτιάχνονται διάφορα προϊόντα, όπως τυρί, κρέμες προσώπου, αφρόλουτρα αλλά και λικέρ. Για την παραγωγή ενός κιλού τυριού, απαιτούνται 25 λίτρα γάλα γαϊδάρας. Γι’ αυτό και πωλείται κατόπιν παραγγελίας, 1.000 ευρώ το κιλό.

Τα συμπαθητικά τετράποδα στον αγώνα της επιβίωσης… ενώ τα δίποδα αυξάνονται!

Σήμερα, οι γάιδαροι δίνουν το δικό τους αγώνα επιβίωσης. Αντιστέκονται μαζί με τους ηλικιωμένους ιδιοκτήτες τους, έχοντας βρει καταφύγιο στα νησιά του Αιγαίου, όπου ακόμα είναι χρήσιμοι. Όπως για παράδειγμα στη Σαντορίνη, όπου μεταφέρουν τουρίστες και φωτογραφίζονται με θέα το διάσημο ηλιοβασίλεμα του νησιού. Αν θέλουμε όμως οι επόμενες γενιές να γνωρίζουν τι εστί γαϊδούρι (με τέσσερα πόδια), ήρθε η ώρα να αναλάβουμε δράση. Διαφορετικά οι μελλοντικοί πιτσιρικάδες θα πρέπει να παρακολουθήσουν την ταινία Μανταλένα με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και το διάσημο γάιδαρό της ή να αναζητήσουν την αφίσα των ΑΜΑΝ με σήμα τον γάιδαρο, για να ακούσουν το γκάρισμά του…

Πηγή: NaturaNrg #09