Έχω διαβήτη. Ποια γλυκαντικά επιτρέπεται να καταναλώνω;

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Μαθήματα διατροφής, Υγεία.

Γεωργία Ίσαρη, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η σωστή διατροφή είναι ένα καθοριστικό κομμάτι στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη. Οι υδατάνθρακες είναι σίγουρα το πιο αμφιλεγόμενο θρεπτικό συστατικό στη διατροφή του διαβητικού. Παλαιότερα επικρατούσε η άποψη ότι οι απλοί και οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, όπως η κοινή ζάχαρη και το λευκό ψωμί, θα πρέπει να απουσιάζουν από το διαιτολόγιο του ατόμου με διαβήτη, αφού απορροφώνται ταχύτερα και συντείνουν στην υπεργλυκαιμία.

Σήμερα υποστηρίζεται ότι κανένα τρόφιμο δεν αποκλείεται, αλλά ότι μπορεί να καταναλώνεται με μέτρο, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες, τον τρόπο ζωής και τη φαρμακευτική αγωγή κάθε ατόμου, αρκεί να συνυπολογίζεται το περιεχόμενό του σε υδατάνθρακες στο κάθε γεύμα. Έτσι, ακόμα και η ζάχαρη μπορεί να καταναλώνεται με μέτρο, ενώ συχνά συστήνεται να γίνεται στο πλαίσιο γευμάτων που περιέχουν φυτικές ίνες, έτσι ώστε να επιβραδύνεται η απορρόφησή της.

Από την άλλη, οι σύνθετοι υδατάνθρακες, που περιέχονται στα μη επεξεργασμένα αμυλούχα προϊόντα και τα προϊόντα ολικής άλεσης πρέπει να περιλαμβάνονται στο καθημερινό διαιτολόγιο του διαβητικού ατόμου, πάντοτε με την αίσθηση του μέτρου και λαμβάνοντας υπόψη την περιεκτικότητά τους σε υδατάνθρακες, μια στρατηγική εξαιρετικά σημαντική για τον γλυκαιμικό έλεγχο.

Σε ό,τι αφορά την κοινή απορία πολλών ανθρώπων με διαβήτη για το αν μπορούν τελικά να απολαμβάνουν τη γλυκιά γεύση, την απάντηση φαίνεται να δίνει η χρήση των ολιγοθερμιδικών γλυκαντικών υλών, οι οποίες μπορούν να υποκαταστήσουν τη ζάχαρη σε ποικιλία τροφίμων και ροφημάτων και μπορούν να καταναλώνονται με ασφάλεια στο πλαίσιο ενός ισορροπημένου διαιτολογίου.

Ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες

Η χρήση ολιγοθερμιδικών γλυκαντικών υλών με χαμηλή έως και μηδενική θερμιδική αξία από τα διαβητικά άτομα συστήνεται, στο πλαίσιο ενός ειδικά διαμορφωμένου διαιτολογίου. Η δυνατότητα απόλαυσης της γλυκιάς γεύσης που μοιάζει με της ζάχαρης, χωρίς όμως την ίδια πρόσληψη θερμίδων, έχει οδηγήσει στην ευρεία χρήση αυτών των γλυκαντικών υλών, καθώς και προϊόντων «light» που τις περιέχουν. Το πλεονέκτημα των ολιγοθερμιδικών γλυκαντικών υλών είναι ότι δεν επιδρούν στα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος, όπως η ζάχαρη, και χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τις γλυκαντικές ύλες όγκου και τις γλυκαντικές ύλες χαμηλής και μηδενικής θερμιδικής αξίας.

Σορβιτόλη-Ισομαλτόζη-Ξυλιτόλη-Μαλιτόλη

Η σορβιτόλη, η ξυλιτόλη, η μαλτιτόλη και η ισομαλτόζη συχνά αναφέρονται ως υποκατάστατα ζάχαρης. Πρόκειται για μία μορφή υδατανθράκων που έχουν γλυκιά γεύση ίδια ή λίγο χαμηλότερη από της ζάχαρης, παρόμοια υφή και όγκο, αλλά λιγότερες θερμίδες (περίπου τις μισές). Επηρεάζουν τα επίπεδα σακχάρου του αίματος, αλλά σε μικρότερο βαθμό από την κοινή ζάχαρη. Όταν καταναλώνονται από διαβητικά άτομα, αυτές οι γλυκαντικές ύλες θα πρέπει να προσμετρώνται στο σύνολο των υδατανθράκων που καταναλώνονται ημερησίως. Το μεγάλο πλεονέκτημά τους είναι ότι δεν σχετίζονται με τη δημιουργία τερηδόνας, και για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνται κατά βάση σε τσίχλες και καραμέλες χωρίς ζάχαρη. Υπερβολική κατανάλωσή τους έχει υπακτική δράση και πρέπει να αποφεύγεται.

Γλυκαντικές ύλες χαμηλής και μηδενικής θερμιδικής αξίας

Οι γλυκαντικές ύλες χαμηλής και μηδενικής θερμιδικής αξίας δεν περιέχουν υδατάνθρακες και δεν αποδίδουν θερμίδες (ή αποδίδουν πρακτικά μηδενικές θερμίδες). Μπορούν έτσι να καταναλώνονται άφοβα από διαβητικούς ασθενείς, οι οποίοι πρέπει καθημερινά να ελέγχουν την ποσότητα των υδατανθράκων και ιδιαίτερα των πρόσθετων σακχάρων, όπως η ζάχαρη, που προσλαμβάνουν από τη διατροφή τους. Με τη χρήση τους τα άτομα με διαβήτη μπορούν να απολαμβάνουν προϊόντα με γλυκιά γεύση, χωρίς να ανησυχούν για πιθανή διαταραχή των επιπέδων γλυκόζης του αίματος. Προσοχή χρειάζεται μόνο στις τροφές που περιέχουν μεν γλυκαντικά, αλλά μπορεί παράλληλα να περιέχουν και άλλα συστατικά, ικανά να επηρεάσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα (π.χ. άλλοι υδατάνθρακες, όπως από το αλεύρι, οι οποίοι πρέπει να συνυπολογιστούν κανονικά). Στη συγκεκριμένη κατηγορία γλυκαντικών συγκαταλέγεται και η στέβια.

Να καταναλώνω φρουκτόζη αντί ζάχαρης;

Η οδηγία από την αμερικανική διαβητική ένωση είναι ξεκάθαρη και πιστοποιημένη με έρευνες. Δεν χρειάζεται η αντικατάσταση ζάχαρης από φρουκτόζη εφόσον αυτή καταναλώνεται με μέτρο. Μάλιστα, η φρουκτόζη μπορεί να επηρεάζει και αρνητικά (σύμφωνα με έρευνες) τα τριγλυκερίδια αλλά και τη χοληστερόλη. Για το λόγο αυτό, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη που έχουν συγχρόνως και δυσλιπιδαιμία (π.χ. υπερτριγλυκεριδαιμία) καλό είναι να αποφεύγουν την κατανάλωση φρουκτόζης. Φυσικά, δεν απαγορεύεται η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, που αποτελούν φυσικές πηγές φρουκτόζης.

Γνωρίζετε ότι…

Η στέβια είναι το νεότερο μέλος της οικογένειας των γλυκαντικών, που αν και χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, μόλις πρόσφατα έλαβε έγκριση για χρήση και στην Ευρωπαϊκή Ένωση (συγκεκριμένα οι γλυκοζίτες στεβιόλης). Στην πραγματικότητα, οι γλυκοζίτες στεβιόλης αποτελούν τα πιο γλυκά συστατικά των φύλλων του φυτού στέβια, τα οποία παραλαμβάνονται από το φυτό με μια διαδικασία που θυμίζει την εκχύλιση του τσαγιού. Το γλυκαντικό από στέβια είναι περίπου 200 φορές γλυκύτερο από τη ζάχαρη, δεν αποδίδει θερμίδες και δεν επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Είναι ανθεκτικό στη θερμοκρασία και επομένως μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μαγείρεμα, καθώς και σε προϊόντα που παράγει η βιομηχανία τροφίμων.

Πηγή: NaturaNrg #25