soyakid art

Η σόγια κάνει καλό και στο παιδί μου!

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Παιδί, Υγεία & διατροφή.

του Ιωάννη Πολίτη, Καθηγητή Φυσιολογίας Θρέψεως, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Για τα παιδιά και τους ενήλικες, τα τρόφιμα σόγιας αντιπροσωπεύουν μια υγιεινή και πλούσια σε πρωτεΐνες διατροφική επιλογή, δεδομένου ότι είναι χαμηλή σε κορεσμένα λίπη και χοληστερόλη.

H σόγια και τα προϊόντα της αποτελούν εδώ και αιώνες καθημερινή τροφή των ασιατικών λαών. Πλήθος μελετών ανά κόσμο έχουν καταλήξει πως αποτελεί παράγοντα μακροζωίας για τους λαούς αυτούς, αλλά και καλής υγείας, αφού δρα αποτρεπτικά σε πολλές ασθένειες.

Η σόγια πρέπει να εντάσσεται στις διατροφικές συνήθειες των παιδιών για πολλούς λόγους. Η κατανάλωση σόγιας στην προεφηβική ηλικία είναι ευκολότερη, ενώ οι ενήλικες δύσκολα αλλάζουν διατροφικές συνήθειες. Έτσι, όσο πιο νωρίς ενσωματώνει κανείς τη σόγια στις διατροφικές του συμπεριφορές τόσο μεγαλώνει η προστασία που παρέχει αργότερα στη ζωή του. Για παράδειγμα, τα αρχικά στάδια των χρόνιων ασθενειών, όπως η στεφανιαία νόσος, είναι ήδη εμφανή σε εφήβους. Ασθένειες που παρατηρούνταν κάποτε μόνο σε ενήλικες, όπως είναι η υπέρταση και ο διαβήτης τύπου 2, είναι όλο και περισσότερο διαδεδομένες στην παιδική ηλικία. Η παιδική παχυσαρκία σχετίζεται επίσης με την αυξημένη θνησιμότητα που προκαλεί καρδιαγγειακά νοσήματα στην ενήλικη ζωή, ανεξάρτητα από το βάρος των ενηλίκων.

Προβληματισμοί για τις ισοφλαβόνες

Όπως όλα τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης, έτσι και η σόγια περιέχει μια σειρά από βιολογικά ενεργά συστατικά. Ένα από τα ενεργά συστατικά είναι οι ισοφλαβόνες. Έρευνες δείχνουν ότι πολλά από τα οφέλη στην υγεία από την κατανάλωση σόγιας οφείλονται στις βιολογικές επιδράσεις των ισοφλαβόνων. Δεν είναι σαφές όμως αναυτά τα οφέλη αφορούν και τα παιδιά. Στην πραγματικότητα, παρά τη μακρά ιστορία που έχει η κατανάλωση τροφίμων σόγιας από τα παιδιά της Ασίας και τις βραχυπρόθεσμες μελέτες που δείχνουν ότι τα τρόφιμα σόγιας ενισχύουν την ανάπτυξη υγιών παιδιών, έχουν εκφραστεί προβληματισμοί για τις ισοφλαβόνες της σόγιας, γιατί οι ουσίες αυτές ταξινομούνται στην ομάδα των φυτοοιστρογόνων. Επειδή τα παιδιά είναι σε περίοδο ορμονικών μεταβολών, υπάρχει ένας προβληματισμός για το αν ενδείκνυται η κατανάλωση φυτοοιστρογόνων, αν και τα φυτοοιστρογόνα δεν είναι ορμόνες.

Πού πλεονεκτεί η σόγια; 

Η σόγια πλεονεκτεί έναντι άλλων τροφίμων φυτικής προέλευσης στη μοναδική κατανομή μακροθρεπτικών συστατικών. Η σόγια περιέχει περισσότερα λίπη και πρωτεΐνες και λιγότερους υδατάνθρακες.

  • Όσον αφορά τα λιπαρά οξέα, η σόγια έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά (περίπου 12% της συνολικής περιεκτικότητας σε λιπαρά οξέα) και μέτρια περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λιπαρά (περίπου 29%). Το κύριο λιπαρό οξύ που επικρατεί είναι το βασικό ωμέγα-6 λιπαρό οξύ λινελαϊκό οξύ (περίπου 56%), περιέχει όμως και σημαντικές ποσότητες ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, όπως το α-λινολενικό οξύ, το οποίο αντιπροσωπεύει το 6% περίπου του συνολικού περιεχομένου σε λίπος. Πρόσφατα στοιχεία αποδεικνύουν ότι η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών οξέων στη διατροφή με ένα μείγμα των ωμέγα-6 και ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι πιο αποτελεσματική για τη μείωση του κινδύνου καρδιακών παθήσεων.
  • Η σόγια είναι εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης. Μια μερίδα ενός παραδοσιακού γεύματος σόγιας, όπως 250 ml γάλα σόγιας ή 100 γραμμάρια τοφού (προϊόν από το γάλα της σόγιας, κατασκευασμένο παρόμοια όπως το τυρί) παρέχει περίπου 7 έως 15 γραμμάρια πρωτεΐνης. Η βιοδιαθεσιμότητα της πρωτεΐνης σόγιας είναι ουσιαστικά εφάμιλλη σε εκείνη των πρωτεϊνών των τροφίμων ζωικής προέλευσης. Η πρωτεΐνη είναι ευεργετική στην πρόληψη της παχυσαρκίας σε παιδιά και ενήλικες δεδομένου ότι συσχετίζεται με το μεγαλύτερο κορεσμό και την απώλεια βάρους. Επίσης, στα νεαρά αγόρια η πρόσληψη πρωτεϊνών που βρίσκονται πάνω από τα συνιστώμενα διαιτητικά όρια μπορεί να προάγει τη θετική επίδραση της φυσικής δραστηριότητας και άσκησης στην οστική πυκνότητα.

soyaΗ πρωτεΐνη σόγιας και οι αλλεργίες

Όλες οι πρωτεΐνες των τροφίμων, ουσιαστικά, έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις σε ορισμένα άτομα. Ο αριθμός των ενηλίκων που είναι αλλεργικοί στη σόγια είναι μικρός, ενώ πρόσφατη έρευνα διαπίστωσε ότι η αλλεργία στο αγελαδινό γάλα είναι 40 φορές πιο συχνή από τις αλλεργίες που οφείλονται στη σόγια. Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι συνήθως τα παιδιά ξεπερνούν αυτή την αλλεργία γιατί -σύμφωνα με έρευνα- πάνω από το 80% των νηπίων ξεπέρασε τις αλλεργίες που προκάλεσε η σόγια μέχρι την ηλικία των δύο ετών, ενώ μια πιο πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι το 70% των παιδιών ξεπέρασε τις αλλεργίες που προκάλεσε η σόγια μέχρι την ηλικία των 10 ετών.

Η σόγια στη διατροφή των βρεφών

Το θέμα εξετάστηκε από ειδική επιτροπή στις Ηνωμένες Πολιτείες (ΝTP). Η επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει «ελάχιστη ανησυχία» για την ασφάλεια της σόγιας στη διατροφή κατά τη βρεφική ηλικία (Τα πέντε επίπεδα ανησυχίας είναι «αμελητέα ανησυχία, ελάχιστη ανησυχία, κάποια ανησυχία, ανησυχία, και σοβαρή ανησυχία.»). Η επιτροπή βάσισε την εισήγησή της σε αντίστοιχη εισήγηση της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, η οποία αναφέρει ότι υπάρχει μόνο «αμελητέα ανησυχία» για την ασφάλεια της σόγιας στη διατροφή κατά τη βρεφική ηλικία.

Οι ισοφλαβόνες: Να ανησυχώ ή να μην ανησυχώ;

Οι ισοφλαβόνες που περιέχουν τα τρόφιμα σόγιας καταναλώνονται από τα παιδιά της Ασίας εδώ και αιώνες χωρίς εμφανείς, ανεπιθύμητες παρενέργειες. Φαίνεται λοιπόν ότι ως προς το θέμα αυτό δεν προκύπτει λόγος σοβαρής ανησυχίας. Άλλωστε, αν υπήρχε, αυτό θα οδηγούσε την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής στην έκδοση σχετικής οδηγίας. Τα πλεονεκτήματα της έγκαιρης ενσωμάτωσης της σόγιας στη διατροφή των παιδιών είναι πολύ περισσότερα των όποιων προβληματισμών σχετίζονται με την κατανάλωση ισοφλαβόνων.

Πηγή: NaturaNrg #29