shutterstock_10217203

Ιαματικές πηγές: τα Ασκληπιεία της σύγχρονης Ελλάδας

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Body and mind.

της Μαρίας Γκέκα

Ο σύγχρονος θερμαλισμός στην Ελλάδα, αρχίζει επί εποχής Καποδίστρια, ενώ επί βασιλείας του Όθωνα, το 1830, ιδρύθηκε το πρώτο ελληνικό υδροθεραπευτήριο στην Κύθνο.

Η φύση εκτός από πανέμορφα τοπία και ιδιαίτερες φυσικές ομορφιές, χάρισε στην Ελλάδα σπάνιες φυσικές πηγές υγείας και ευεξίας. Τα ιαματικά λουτρά διάσπαρτα σε όλη τη γεωγραφική επικράτεια αποτελούν σημαντικό μέρος του εθνικού μας πλούτου με θεραπευτικές ιδιότητες, γνωστές ήδη από τη μακρινή αρχαιότητα.

Η ιστορία των λουτρών είναι συνδεδεμένη με την ιστορία του τόπου μας. Είναι γνωστό ότι η χρήση των ιαματικών πηγών και η ευεργετική τους δράση στην ανθρώπινη υγεία ξεκινά ουσιαστικά από την αρχαία Ελλάδα κατά τους Ομηρικούς χρόνους. Η λουτροθεραπεία κατείχε κεντρικό ρόλο στη ζωή των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση φρόντιζαν να επωφελούνται καθόλη τη διάρκεια του χρόνου από τα θεϊκά δώρα των ανεκτίμητων φυσικών ιαματικών πηγών.

Ναοί υγείας και ψυχικής ευφορίας

Ο Ηρόδοτος ήταν ο πρώτος που περιέγραψε αρκετές ιαματικές πηγές, δίνοντας το έναυσμα και σε άλλους μελετητές αργότερα. Σύμφωνα με μαρτυρίες του Πλούταρχου και του Παυσανία, σε 100 περίπου περιοχές με ιαματικές πηγές είχαν ιδρυθεί τα Ασκληπιεία οι «ναοί υγείας» της αρχαίας Ελλάδας, όπου συνέρρεαν όσοι επιθυμούσαν να θεραπευτούν ή να ανακουφιστούν, κάνοντας θερμά ή ψυχρά λουτρά με την επίβλεψη ιερέων και γιατρών. Ωστόσο, η υδροθεραπευτική τέχνη οφείλει την ανάπτυξη και διάδοσή της στον Ιπποκράτη, πατέρα της Ιατρικής, χάρη στον οποίο δημιουργήθηκε ένας αυτόνομος κλάδος θεραπευτικής αγωγής, η Ιαματική Υδροθεραπεία, η οποία και εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Σημαντικά μνημεία που φτάνουν μέχρι τις μέρες μας, από διάφορες ιστορικές περιόδους της Ελλάδας, αποτελούν μαρτυρίες ενός πολιτισμού που προάσπιζε την ανθρώπινη υγεία, όχι μόνο μέσω της φροντίδας του σώματος αλλά πάνω από όλα φρόντιζε για την ψυχική και πνευματική ευφορία.

Ίαση από τα έγκατα της γης!

Ιαματικά ονομάζονται τα νερά των φυσικών πηγών, που πηγάζουν μέσα από πετρώματα και βράχους και βγαίνουν από τα έγκατα της γης. Ονομάζονται και μεταλλικά από τα διαλυμένα μεταλλικά συστατικά που περιέχουν στη σύστασή τους. Τα πιο συχνά περιεχόμενα υδατοδιαλυτά μεταλλικά στοιχεία των νερών αυτών, είναι το νάτριο, το κάλιο, το ασβέστιο, το μαγνήσιο, το ράδιο, ο σίδηρος, το ιώδιο, το φώσφορο και το θείο. Επίσης, περιέχονται και αέρια, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, το υδρόθειο, το άζωτο, το οξυγόνο και το υδρογόνο, που δίνουν και τη χαρακτηριστική οσμή, η οποία διακρίνει τα νερά της κάθε περιοχής. Ανάλογα δε με το βαθμό οξύτητας των νερών (όξινα, αλκαλικά ή ουδέτερα) χαρακτηρίζεται αντίστοιχα και η πηγή, ως θειούχος αλκαλική, χλωρονατριούχος, οξυπηγή, ραδιούχος κ.λπ. Ένα άλλο χαρακτηριστικό των ιαματικών νερών είναι η θερμοκρασία, που μπορεί να φτάσει μέχρι και τους 70 βαθμούς Κελσίου ή ακόμη περισσότερο.

Υδροθεραπεία 

Η υδροθεραπεία είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αντιμετώπιση πολλαπλών παθήσεων, όπως είναι τα αρθριτικά και οι ρευματοπάθειες, και διακρίνεται σε δύο είδη:

  • την εσωτερική, η οποία περιλαμβάνει την ποσιθεραπεία (πόση ιαματικών νερών), εισπνοθεραπεία (εισπνοή των αερίων ή των σταγονιδίων των μεταλλικών νερών) και τις πλύσεις (στοματικές, ρινικές, γυναικολογικές).
  • την εξωτερική, η οποία περιλαμβάνει τα λουτρά, τις καταιωνίσεις (για ορισμένο χρόνο το σώμα δέχεται το θερμομεταλλικό νερό, που έρχεται με υψηλή ή χαμηλή πίεση), τις υδρομαλάξεις (το σώμα δέχεται την πίεση του νερού), την υδροκινησιοθεραπεία (συνδυασμός λουτροθεραπείας και κινησιοθεραπείας) και την πηλοθεραπεία (εφαρμογή πηλού, που έχει «ωριμάσει», σε σημεία του σώματος με διάφορες παθήσεις).

Για τη θεραπεία νευρολογικών και ψυχιατρικών παθήσεων, όπως αϋπνία, άγχος και παραλύσεις, καθώς και για καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως φλεβίτιδα, ενδοαρτηρίτιδα και άλλες παθήσεις, η μέθοδος που χρησιμοποιείται είναι η λουτροθεραπεία.

Ζήστε την εμπειρία  των ιαματικών νερών! 

Η Ελλάδα είναι προικισμένη με τις περισσότερες ιαματικές πηγές απ’ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες (πάνω από 80 καταμετρούνται οι οργανωμένες λουτροπόλεις), οι οποίες αναβλύζουν διάσπαρτες σε όλη την επικράτεια.  Η γεωγραφική κατανομή τους δεν είναι τυχαία, καθώς συνδέεται είτε με τεκτονικά γεγονότα, όπως, για παράδειγμα, στις περιπτώσεις των πηγών του Καϊάφα, της Κυλλήνης και του Λαγκαδά, είτε με ηφαιστειακές δραστηριότητες όπως συμβαίνει με τις πηγές των Μεθάνων, της Μήλου, της Λέσβου, της Σαμοθράκης και της Λήμνου.

aidipsosΛουτρά Αιδηψού

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Ήφαιστος, εκπληρώνοντας μια επιθυμία της Αθηνάς, χτύπησε με το σφυρί του το βράχο της Αιδηψού, δημιουργώντας στο σημείο εκείνο μια ιαματική πηγή. Κάπως έτσι ξεκίνησε η ιστορία της Αιδηψού, την οποία συναντάμε και αργότερα, μέσα από τα κείμενα του Αριστοτέλη και του Πλούταρχου. Έφτασε στο αποκορύφωμα της δόξας της κατά τη διάρκεια των Ρωμαϊκών χρόνων, την εποχή που  ο Ρωμαίος στρατηγός Σύλλας βρήκε εκεί την ίαση σε πάθηση που τον ταλαιπωρούσε. Έτσι, θέλοντας να ευεργετήσει  την πόλη έκτισε τις πρώτες θέρμες, τα ερείπια των οποίων σώζονται μέχρι σήμερα. Έκτοτε, τα ιαματικά λουτρά της πόλης τίμησαν πολλοί αυτοκράτορες: Ρωμαίοι, όπως ο Αύγουστος, ο Αδριανός, ο Μάρκος Αυρήλιος, αλλά και Βυζαντινοί, όπως ο Μ. Κωνσταντίνος και ο Θεοδόσιος. Τον 20ό αιώνα μια καινούργια νεοκλασική πόλη χτίζεται πάνω στη ρωμαϊκή. Ξενοδοχεία  ανεγείρονται και ιδιωτικά υδροθεραπευτήρια εγκαινιάζονται ως αποτέλεσμα της αυξημένης προσέλευσης του κόσμου. Στη διάρκεια του Μεσοπολέμου, την Αιδηψό επισκέπτονται ο Ωνάσης, ο Τσόρτσιλ, η Γκρέτα Γκάρμπο και άλλες προσωπικότητες της εποχής.

Ενδείκνυται: για όσους πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα, χρόνια ρευματική αρθροπάθεια, και γενικά αρθροπάθειες, χολολιθιάσεις, νεφρολιθιάσεις, λοιμώξεις αιμοφόρων οδών, εκζέματα και δερματοπάθειες.

Λουτρά Καμένων Βούρλων

Σε μία όμορφη τοποθεσία ανάμεσα σε βουνό και θάλασσα, τα Καμένα Βούρλα,  38 χλμ. από τη Λαμία, είναι η πληρέστερη σε υποδομές λουτρόπολη της κεντρικής Ελλάδας. Κάποτε έζησε εποχές μεγάλης τουριστικής ακμής, αλλά και σήμερα συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες χάρη στα θερμομεταλλικά νερά που διαθέτει -από τα πιο σπάνια στον κόσμο, λόγω της πλούσιας σύστασής τους σε φυσικά μέταλλα, άλατα και ραδόνιο. Εκτός από τις ραδιενεργείς πηγές, υπάρχει η υδρόθειο-χλωριονατριούχος πηγή, μια σιδηρούχος και η καλλυντική πηγή της Αφροδίτης, που περιέχει κολλοειδές θείον.

Ενδείκνυται:  για τη θεραπεία χρόνιων ρευματικών παθήσεων, αρθροπαθειών, παραμορφωτικής αρθρίτιδας, ισχιαλγιών, αγγειακών και γυναικολογικών παθήσεων.

Λουτρά Απολλωνίας

Τα Λουτρά Απολλωνίας βρίσκονται στις όχθες της λίμνης Βόλβης, 55 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη, στην εθνική οδό προς Καβάλα. Η λουτρόπολη θεωρείται από τις καλύτερες στην Ελλάδα με πολύτιμες πηγές που κατατάσσονται στις θειούχες αλκαλικές. Σε απόσταση 2 χλμ. από το χώρο των σύγχρονων λουτρών σώζεται ένα μεγάλο ιαματικό λουτρό του 16ου αιώνα, εντυπωσιακό σε μέγεθος και αρχιτεκτονική.

Ενδείκνυνται: για ρευματισμούς, αρθριτικά, ισχιαλγίες, οσφυαλγίες, επικονδυλίτιδες, οστεοπόρωση, αυχενικό σύνδρομο, ημικρανίες, παθήσεις κινητικού συστήματος, γυναικολογικές και δερματολογικές, καθώς και παθήσεις των περιφερειακών νεύρων.

Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε: τη μαγευτική Βόλβη, η οποία προστατεύεται από τη Διεθνή Συνθήκη Ramsar και φιλοξενεί έναν από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της χώρας. Στο βόρειο τμήμα της λίμνης δεσπόζει και το μοναδικό παραλίμνιο δάσος της Απολλωνίας με τα υπεραιωνόβια δένδρα του, συνολικής έκτασης 300 στρεμμάτων.

Λουτρά Πόζαρ

Τα Λουτρά Πόζαρ (Λουτρακίου) βρίσκονται στο νομό Πέλλας. Απλώνονται στους πρόποδες του όρους Βόρας (Καϊμακτσαλάν), κοντά στα Ελληνοσκοπιανά σύνορα. Η λουτρόπολη είναι χτισμένη στις όχθες του Θερμοπόταμου που διασχίζει μια περιοχή με οργιώδη βλάστηση.

Ενδείκνυται: για παθήσεις του κυκλοφορικού και του αναπνευστικού συστήματος, ρευματοπάθειες, γυναικολογικές και δερματικές παθήσεις, παθήσεις ήπατος, νεφρών, χολής, πεπτικού και ουροποιητικού συστήματος. Εκτός των άλλων τα νερά των πηγών έχουν εξαιρετικά χαλαρωτικές ιδιότητες.

Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε: το φαράγγι των Λουτρών και τη γύρω ορεινή περιοχή, που προσφέρεται για περιπάτους, ορειβασία ή εκδρομές, καθώς και το Σπηλαιολογικό Πάρκο.

kataraktis_Thermopilon-128Λουτρά Καϊάφα

Τα Λουτρά Καϊάφα βρίσκονται στο νομό Ηλείας, στην ομώνυμη λίμνη Καϊάφα. Εδώ ο μύθος θέλει τον κένταυρο Νέσσο να ξεπλένει την πληγή του μετά από χτύπημα βέλους του Ηρακλή. Πολύ κοντά, σε απόσταση 200μ.  βρίσκεται η ιαματική πηγή του Γερανιού, με νερό ιδανικό για ποσιθεραπεία.

Ενδείκνυνται για: αρθροπάθειες, δερματικές και γυναικολογικές παθήσεις, χολολιθιάσεις και ηπατίτιδες, παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος, υποτονικές δυσπεψίες και σε ατονικές δυσκοιλιότητες από χολική ανεπάρκεια.

Λουτρά Ικαρίας 

Θεωρούνται μεταξύ των πλέον ραδιενεργών πηγών της υδρογείου. Φυσικά, δεν υφίσταται κίνδυνος αφενός γιατί η ραδιενέργεια οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στο ραδόνιο και όχι στα άλατα ραδίου, αφ’ ετέρου το νερό που καταλήγει στους λουτήρες έχει μειωμένο ποσό ραδιενέργειας καθώς αναμιγνύεται με το θαλασσινό. Το ραδόνιο εισπνεόμενο ή προσροφόμενο από το δέρμα φθάνει λόγω της διαλυτότητας του στα λιποειδή των νεύρων επιδρώντας ευεργετικά στις οδυνηρές νευραλγίες.

Ενδείκνυται για: χρόνιους ρευματισμούς, ουρική αρθρίτιδα, νευραλγίες, νευρίτιδες και μυΐτιδες, γυναικολογικές παθήσεις, διαταραχές των ενδοκρινών αδένων, ορισμένες περιπτώσεις ανωμαλιών του κυκλοφορικού συστήματος, διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, δερματικές παθήσεις. Οι πηγές Μουσταφά και Σπηλαίου στην Ικαρία ωφελούν στις γυναικολογικές παθήσεις.

mitiliniΜυτιλήνη

Λουτρά Πολιχνίτου: Η φύση χάρισε στα λουτρά Πολιχνίτου τις πιο θερμές πηγές στην Ευρώπη, που αναβλύζουν μέσα από ηφαιστειογενή πρωτογενή και δευτερογενή πορώδη πετρώματα. Θεωρούνται εφάμιλλες του Βισμπάντεν της Γερμανίας.

Ενδείκνυνται για: χρόνιους ρευματισμούς, αρθροπάθειες, χρόνιες σπονδυλαρθρίτιδες, οσφυισχιαλγία, δευτεροπαθείς δερματικές παθήσεις, ουρική αρθρίτιδα, φλεγμονώδεις παθήσεις γυναικολογικής προέλευσης, δυσλειτουργία σαλπίγγων κ.ά.

Λουτρά Θερμής: τα ιαματικά της νερά ήταν περίφημα και στην αρχαιότητα. Στις ανασκαφές που έγιναν για την ανέγερση του ξενοδοχείου «Σάρλιτζα Παλλάς» βρέθηκαν μικροί λουτρώνες και συστήματα αποχετεύσεως.

Ενδείκνυνται: για τη θεραπεία ρευματισμών, γυναικολογικών, δερματικών παθήσεων καθώς και κυκλοφορικού.

Λουτρά Εφταλούς: Με θερμοκρασίες 43-46,5. C, ενδείκνυνται για τη θεραπεία ρευματισμών, αρθριτισμού, ισχιαλγίας, νευραλγίας, ψαμμιάσεως, χολολιθιάσεως, γυναικολογικών και δερματικών παθήσεων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

  • Πριν ξεκινήσετε λουτροθεραπεία, καλό είναι να συμβουλευθείτε το γιατρό σας σχετικά με την ύπαρξη αντενδείξεων, αν δηλαδή υπάρχει κάποιος λόγος υγείας που δεν σας επιτρέπει τη χρήση της.
  •  Ένας κύκλος λουτροθεραπείας περιλαμβάνει 15 – 20 μπάνια, μέγιστης διάρκειας το καθένα είκοσι λεπτών, ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού. Η ανάπαυση μισής ώρας μετά το μπάνιο αποτελεί αναπόσπαστο στάδιο της θεραπείας.
  •  Μην ανησυχήσετε αν μετά τα πρώτα μπάνια οι πόνοι είναι εντονότεροι. Θα υποχωρήσουν αργότερα. Μετά το τέταρτο μπάνιο, είναι σωστό, να κάνετε μια μέρα παύση, προκειμένου να αποφύγετε τη θερμαντική κρίση.

Πηγή: NaturaNrg #28