chestnuts

Καιρός για κάστανα

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Vegan, Διατροφή, Υγιεινές τροφές & Συνταγές

Όταν τρως κάστανα, ξεχνάς τα βάσανα! Με αυτά τα λόγια οι παλιοί ήθελαν να αποδώσουν με τον πιο παραστατικό τρόπο τις ευεργετικές ιδιότητες του νόστιμου αυτού καρπού.

της Μαρίας Γκέκα

Tα κάστανα, γνωστά από την αρχαιότητα, ήταν εκλεκτή τροφή για Θεούς και ανθρώπους. Πριν μερικές δεκαετίες αποτελούσαν «το ψωμί», δηλαδή την καθημερινή τροφή των ορεινών πληθυσμών της Ευρώπης κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Αν και στις μέρες μας το κάστανο έχει φύγει από το καθημερινό τραπέζι και θεωρείται λίγο-πολύ προϊόν για ιδιαίτερες γαστρονομικές απολαύσεις, κυρίως την περίοδο των Χριστουγέννων, δεν είναι λίγοι αυτοί που νοσταλγούν παλιές χειμωνιάτικες εικόνες, όταν ο περιφερόμενος καστανάς με τη φουφού, γέμιζε το σακουλάκι με τα κάστανα στους περαστικούς.

Τα κάστανα εμφανίζονται με τα πρώτα κρύα και συμβολίζουν την έλευση του χειμώνα. Βραστά, ψητά ή πουρές, αποτελούν πραγματικό γαστρονομικό θησαυρό για γλυκά ή αλμυρά εδέσματα.

Ιστορία και γεύση

Το κάστανο, γνωστό από την αρχαιότητα, αποτελούσε τη βασική τροφή των κατοίκων που ζούσαν σε ορεινές περιοχές. Μην ξεχνάμε πως η πατάτα καλλιεργήθηκε πολύ αργότερα! Αντικαθιστούσε επαξίως το ψωμί και το κρέας και για το λόγο αυτό ο Ξενοφώντας ονόμαζε την καστανιά «δένδρο του άρτου».

Στην αρχαιότητα τα κάστανα ήταν γνωστά με διάφορα ονόματα όπως «Διός βάλανοι», «Ευβοϊκά κάρυα», «λόπιμα» ή «Σαρδιαναί βάλανοι», αποτελούσαν ένα εκλεκτό συμπλήρωμα στη διατροφή, ή και σε κάποιες περιπτώσεις ένα πλήρες φαγητό. Οι αρχαίοι τούς απέδιδαν συνήθως ελληνική καταγωγή, χωρίς όμως να αποκλείουν και τις ανατολίτικες ρίζες τους (συγκεκριμένα από την Παφλαγονία). Αλλά και οι βυζαντινοί έτρεφαν μεγάλη εκτίμηση για τα κάστανα που αποτελούσαν ένα βασικό επιδόρπιο στο διαιτολόγιό τους. Αργότερα, στο μεσαίωνα, σε περιόδους λιμών, αποτέλεσαν τη βασική τροφή των φτωχών λαών της Ευρώπης και όχι μόνο!

baked-chestnuts

Ο καστανάς και η φουφού

Και μέχρι λίγα χρόνια πριν στη χώρα μας –σε κάποιες μικρότερες πόλεις μπορεί να συμβαίνει ακόμη- μόλις έπιαναν τα πρωτοβρόχια, ο καστανάς ετοίμαζε τη Φουφού, προμηθευόταν τα κάστανα κι έπιανε τη γωνιά κάποιου πολυσύχναστου δρόμου. Η Φουφού (φορητό μαγκάλι) ήταν τσίγκινη και στρογγυλή, χωρισμένη συνήθως σε τρία μέρη, όπου τοποθετούσε κατά μέγεθος τα κάστανα. Κάθε μέγεθος και διαφορετική τιμή. Μέχρι να πυρώσει η φωτιά, χαράκωνε μ’ ένα μαχαίρι τα κάστανα και ύστερα τα ‘ριχνε στη Φουφού να ψηθούν. Μόλις άρχιζαν να σκάνε τα κάστανα, έπιανε τη μασιά και τα γύριζε απ’ την άλλη μεριά. Αφού ψήνονταν, τα απομάκρυνε από τη Φουφού. Έπιανε τότε την τσιμπίδα και γέμιζε το χωνάκι που είχε φτιάξει από παλιές εφημερίδες.

Ποιος θα βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά;

Σήμερα; Πού πήγε εκείνο το μαγκάλι που περιμέναμε με λαχτάρα γύρω του να ψηθούν στη χόβολή του τα κάστανα; Ίσως μαζί με τη συμπαθητική φιγούρα του καστανά που ζέσταινε με την παρουσία του τους κρύους δρόμους των πόλεων απομείναμε μόνοι μας να «βγάλουμε τα κάστανα απ΄τη φωτιά»…
…Και φυσικά, αν έχει μείνει κανένας καστανάς εκεί έξω με τη φουφού του, μη διστάσετε να αγοράσετε ένα σακουλάκι κάστανα, ή δοκιμάστε να τα ψήσετε μόνοι σας στο σπίτι για να «κλέψετε» τα πλούσια οφέλη τους.

chestnutΚάνουν καλό στην καρδιά

Όπως όλοι οι ξηροί καρποί, συμβάλλουν στην καταπολέμηση του στρες και της κόπωσης, καθώς και στη μείωση της κακής-LDL χοληστερόλης, που είναι υπεύθυνη για τον αυξημένο κίνδυνο αθηρωμάτωσης και κατ’ επέκταση εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.
Τα κάστανα σε αντίθεση με άλλους ξηρούς καρπούς περιέχουν αρκετό νερό και λιγότερο λίπος. Συγκεκριμένα, η περιεκτικότητά τους σε λίπος ανέρχεται περίπου στο 1-2%, όταν σε άλλους ξηρούς καρπούς το ποσοστό αυτό μπορεί να ξεπερνά ακόμα και το 50%.
Είναι ιδανικά για άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση, γιατί η υψηλή περιεκτικότητά τους σε κάλιο σε συνδυασμό με το χαμηλό ποσοστό νατρίου που περιέχουν συμβάλλουν στον έλεγχο των επιπέδων της πίεσης, της καρδιακής συστολής και της υδατικής ισορροπίας του οργανισμού.

Πραγματικό χρυσωρυχείο θρεπτικών στοιχείων

  • Τα κάστανα ανήκουν στους ξηρούς καρπούς. Έχουν αρκετές θερμίδες, 500 τα 100 γραμμάρια, περιέχουν 48% νερό, πολλά ορυκτά άλατα, ενώ αποτελούν καλή πηγή πρωτεϊνών (περιέχουν απαραίτητα αμινοξέα που δεν συνθέτει από μόνος του ο οργανισμός) και υδατανθράκων (45%, με μορφή κυρίως αμύλου).
  • Περιέχουν βιταμίνες B1 και B2, απαραίτητες για τη μετατροπή των τροφών σε ενέργεια και για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, καθώς επίσης και βιταμίνη C (ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα) και φυλλικό οξύ (απαραίτητο για την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων).
  • Επίσης, τα κάστανα έχουν σε καλή περιεκτικότητα ασβέστιο (για τη μεταβίβαση των νευρικών ερεθισμάτων και την ενίσχυση των οστών και των δοντιών), μαγνήσιο (αντικαταθλιπτικές ιδιότητες και απαραίτητο για την υγεία των μαλλιών), φώσφορο (για τα οστά και την όραση), σίδηρο, νάτριο και κάλιο.
  • Γνωστή είναι επίσης και η συμβολή του στην καλή λειτουργία του εντέρου, ως υποκατάστατο δημητριακών.
  • Το κάστανο, ωμό ή ψητό, αποτελεί μια πλήρη τροφή, ιδανική για παιδιά στην ανάπτυξη, για όσους αναρρώνουν από διάφορες ασθένειες, όπως η έντονη διάρροια και για αθλητές.

Smart Tips

  • Όταν αγοράζουμε ωμά κάστανα, διαλέγουμε αυτά που έχουν λαμπερή φλούδα, χωρίς σκασίματα ή τρύπες.
  • Τα κάστανα ξεφλουδίζονται εύκολα όταν τα χαράξουμε και τα βράσουμε σε λίγο νερό για 5 λεπτά. Αφαιρούμε την εξωτερική φλούδα και τα ξαναβράζουμε μέχρι να χαλαρώσει και η εσωτερική τους φλούδα, για να τα καθαρίσουμε εύκολα.
  • Για να ξεφλουδίσετε εύκολα τα κάστανα που έχετε ψήσει στα κάρβουνα, θα πρέπει πρώτα να τα βρέξετε και να τα χαράξετε ελαφρά και στη συνέχεια να τα ψήσετε. Θα διαπιστώσετε ότι η φλούδα τους φεύγει αμέσως.

green-chestnutΧρήσεις & ποικιλίες

Υπάρχουν δυο είδη κάστανου που συνήθως συναντάμε στο εμπόριο: τα αγριοκάστανα και τα μαρόνια (γλυκά και χονδρά). Το πρώτο -το λέει και η λέξη- ευδοκιμεί σε  ψυχρά κλίματα, και το δεύτερο είναι προϊόν καλλιέργειας που προορίζεται για την παρασκευή μαρόν γλασέ, μαρμελάδων, γλυκών και αλευριού.
Στη μαγειρική είναι πασίγνωστο ότι στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι η γαλοπούλα είναι απαραιτήτως γεμισμένη -εκτός των άλλων- και με κάστανα. Στη βόρεια Iταλία και στην κεντρική Γαλλία είναι πολύ διαδεδομένο το ψωμί από καστανάλευρο, ενώ εκεί όπου το κάστανο έχει πρωταγωνιστικό ρόλο είναι σαφώς η ζαχαροπλαστική!

Γνωρίζατε ότι…

  • το κάστανο είναι κατάλληλο για όλους, αλλά ιδιαίτερα για όσους υποφέρουν από διανοητική ή σωματική κόπωση, για τα παιδιά που βρίσκονται σε ανάπτυξη αλλά και για τους ηλικιωμένους;
  • για να είναι ευκολοχώνευτο πρέπει να καταναλώνεται μόνο του χωρίς κανένα συνοδευτικό;
  • το κάστανο ενδείκνυται για όσους πάσχουν από αιμορροΐδες, αναιμία, διάρροια, ενώ συμβάλλει ικανοποιητικά στην πρόληψη κατά του γήρατος;
  • το εκχύλισμα από κάστανο διακρίνεται για τις στυπτικές αντι-φλεγμονώδεις και ενυδατικές του ιδιότητες;
  • ο φλοιός της καστανιάς έχει αντιπυρετικές ιδιότητες και τα φύλλα του είναι πρώτης τάξης φάρμακο κατά του κοκίτη;
  • τσάι από φύλλα καστανιάς έχει εξαιρετικές τονωτικές ιδιότητες και μπορεί να λειτουργήσει και ως ορεκτικό αφέψημα;

Κάστανα με γάλα αμυγδάλου: τόνωση και αποτοξίνωση με ένα φυσικό συμπλήρωμα διατροφής

Σνακ φουλ στην ενέργεια

Θέλετε να φτιάξετε ένα σνακ σε χρόνο ρεκόρ; Αντί να βράσετε ή να ψήσετε τα κάστανα, χρησιμοποιήστε τον φούρνο μικροκυμάτων. Aρκεί να χαράξετε τη φλούδα τους όπως στις παραδοσιακές μεθόδους. Αφήστε τα να ψηθούν σε μέγιστη θερμοκρασία για κάποια λεπτά. Με αυτό τον τρόπο παραμένουν μαλακά, αφράτα, ενώ ξεφλουδίζονται εύκολα. Αν βέβαια θέλετε να τους προσθέσετε και λιποδιαλυτικές ιδιότητες,  πασπαλίστε τα με λίγη κανέλα όσο είναι ακόμη ζεστά!

 

 

 

Πηγή: NaturaNrg #23

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *