gluten-free

Κοιλιοκάκη: Τo νου σας στις ετικέτες

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Διατροφή, Μαθήματα διατροφής, Όλα για την υγεία, Υγεία.

Της Μαρίας Γκέκα, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία για την κοιλιοκάκη

Είναι νόσημα αυτοάνοσο και πλήττει 100.000 Έλληνες που συνεχίζουν ανυποψίαστοι τη ζωή τους χωρίς θεραπεία. Πρόκειται για την κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη, μια πάθηση που μπορεί να έχει μοιραίες επιπτώσεις για την υγεία.

Η κοιλιοκάκη είναι μία χρόνια πάθηση του εντέρου που εμφανίζεται σε άτομα με γενετική προδιάθεση  μετά  την κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν γλουτένη. Η γλουτένη βρίσκεται κυρίως στα δημητριακά δηλαδή σε ό,τι παράγεται από σιτάρι,  σίκαλη, κριθάρι.  Η κοιλιοκάκη θεωρείται αυτοάνοση νόσος, όπου ο οργανισμός μετά από έκθεση στη γλουτένη ενεργοποιεί ανοσολογικούς μηχανισμούς που προκαλούν βλάβη στην επιφάνεια του λεπτού εντέρου, καταστρέφοντας τις λάχνες του κι επηρεάζοντας τη σωστή απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της νόσου μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία μετά την ένταξη της γλουτένης στο διαιτολόγιο. Παρουσιάζει δύο χρονικές αιχμές:

  • Παιδική ηλικία: 2 έτη
  • Στις μεγαλύτερες ηλικίες: 40 έτη

Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με την ηλικία και στα παιδιά:

  • Υποτροπιάζοντα συμπτώματα από το γαστρεντερικό στα βρέφη
  • Τα συμπτώματα είναι άτυπα στις μεγαλύτερες ηλικίες

bread, wheatΜπορεί να υπάρχουν διαταραχές των κενώσεων συχνότερα διαρροϊκές κενώσεις, σπανιότερα δυσκοιλιότητα, ανορεξία, απώλεια βάρους ή ανεπαρκής πρόσληψη βάρους, μετεωρισμός κοιλίας, μειωμένη σωματική ανάπτυξη, καθυστέρηση της ήβης, σιδηροπενική αναιμία, κοιλιακά άλγη, οστεοπενία, δερματίτιδα, διαταραχή ηπατικής λειτουργίας,  κ.ά. Ωστόσο, οι ασθενείς που εμφανίζουν τέτοια «τρανταχτά» κλινικά συμπτώματα αποτελούν απλώς την κορυφή του «παγόβουνου». Μόλις το 25% των ασθενών με κοιλιοκάκη εμφανίζει κλινικά συμπτώματα. Οι περισσότεροι ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί και παραμένουν αδιάγνωστοι για χρόνια, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μακροπρόθεσμων επιπλοκών της νόσου, όπως η σιδηροπενική αναιμία, η οστεοπόρωση, η υπογονιμότητα, το λέμφωμα του εντέρου καθώς και ορισμένοι εξωεντερικοί καρκίνοι.

Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των νέων προϊόντων που συναντά κανείς στα ράφια ενός σούπερ- μάρκετ είναι πολύ μεγάλος και πολλές φορές η ετικέτα ενός τροφίμου που βρίσκεται στο πίσω μέρος της συσκευασίας του αποτελεί το μοναδικό μέσο για να καταλάβει ο καταναλωτής το τρόφιμο το οποίο του ταιριάζει διατροφικά.

Η αντιμετώπιση της διαγνωσμένης κοιλιοκάκης επιτυγχάνεται με διατροφή ελεύθερη σε γλουτένη για την υπόλοιπη ζωή του πάσχοντα. Η γλουτένη είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στο σιτάρι και σε αλλά δημητριακά, όπως το κριθάρι, τη σίκαλη και το καμούτ και, κατά συνέπεια, τα τρόφιμα που την περιέχουν απαγορεύεται να καταναλωθούν. Η δυσκολία που αντιμετωπίζει κάποιος στην κατάρτιση ενός διαιτολογίου ελεύθερου σε γλουτένη είναι όταν:

Α. Επιλέγει τυποποιημένα-επεξεργασμένα προϊόντα, στα οποία δεν υπάρχει διατροφική ετικέτα, με αποτέλεσμα να αγνοεί συστατικά που πιθανόν να περιέχονται. Δεδομένου ότι μια ελάχιστη ποσότητα γλουτένης είναι ικανή να προκαλέσει μια αντίδραση του ανοσοποιητικού, βλάπτοντας την επιφάνεια του λεπτού εντέρου, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ικανότητάς του να απορροφά τις θρεπτικές ουσίες από τα τρόφιμα και σε σοβαρές ανεπάρκειες βιταμινών, υποσιτισμό και ασθένειες.

Β. Στην περίπτωση που υπάρχει ετικέτα στο τρόφιμο, ο καταναλωτής πρέπει να κάνει τα ακόλουθα βήματα για να διαπιστώσει εάν το τρόφιμο που θα καταναλώσει δεν περιέχει γλουτένη:

Τι πρέπει να γράφει η ετικέτα του τροφίμου

Περιέχει την έκφραση «ελεύθερη σε γλουτένη». Τα προϊόντα που φέρουν το σύμβολο ενός διαγραμμένου μίσχου δημητριακών, σήμα που εγγυάται την απουσία γλουτένης.

Ψάξτε για προφανή στοιχεία όπως:

  • Triticum vulgare (σιτάρι)
  • Τριτικάλε (διασταύρωση μεταξύ σιταριού και σίκαλης)
  • Hordeum vulgare (κριθάρι)
  • Secale cereale (σίκαλη)
  • Triticum spelta (μια μορφή του σιταριού)
  • Γλουτένη

bulgurΣυστατικά που περιέχουν πάντα γλουτένη

  • Πρωτεΐνες σιταριού / υδρολυμένη πρωτεΐνη σιταριού
  • Άμυλο σίτου / υδρολυμένο άμυλο σιταριού
  • Σιτάλευρο / ψωμί από αλεύρι / λευκασμένα άλευρα
  • Πλιγούρι (μια μορφή σιταριού)
  • Βύνη (από κριθάρι)
  • Κουσκούς (από σιτάρι)
  • Farina (από σιτάρι)
  • Ζυμαρικά (από σιτάρι, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά)
  • Σεϊτάν (που αποτελείται από γλουτένη σίτου και χρησιμοποιείται ευρέως στα γεύματα για χορτοφάγους)
  • Σιτάρι ή χλόη κριθαριού (χρησιμοποιείται για μόλυνση)
  • Σιτέλαιο ή εκχύλισμα (χρησιμοποιείται για μόλυνση)

Συστατικά που ενδέχεται να περιέχουν γλουτένη.

Επικοινωνήστε με τον κατασκευαστή, για να μάθετε εάν ένα τρόφιμο που περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συστατικά είναι ασφαλή για μια δίαιτα χωρίς γλουτένη.

  • Φυτική πρωτεΐνη /υδρολυμένη φυτική πρωτεΐνη (μπορεί να προέρχεται από σιτάρι, καλαμπόκι ή σόγια)
  • Τροποποιημένο άμυλο / τροποποιημένο άμυλο τροφίμων (μπορεί να προέλθει από διάφορες πηγές, όπως σιτάρι)
  • Φυσικό άρωμα / φυσικό άρωμα (μπορεί να προέρχονται από το κριθάρι)
  • Τεχνητή γεύση / τεχνητά αρώματα (μπορεί να προέρχονται από το κριθάρι)
  • Καραμέλα χρώμα (τώρα θεωρείται ένα ασφαλές συστατικό, αλλά αν έχετε αμφιβολίες, επικοινωνήστε με τον κατασκευαστή)
  • Τροποποιημένο άμυλο τροφίμων
  • Υδρολυμένη πρωτεΐνη φυτικής / HPP
  • Υδρολυμένη φυτική πρωτεΐνη / HVP
  • Μπαχαρικά
  • Αρωματικές ύλες
  • Φυτικό άμυλο
  • Δεξτρίνη και η μαλτοδεξτρίνη (και οι δύο μερικές φορές γίνονται από σιτάρι)
  • Συντηρητικά που βρίσκονται μεταξύ Ε1400-Ε1500. Πολλά από αυτά βασίζονται σε σιτηρά.

Ερευνήστε οποιαδήποτε συστατικά δεν αναγνωρίζετε ή δεν είστε σίγουροι για αυτά.

Μην προσπαθείτε να μαντέψετε τι είναι κάθε συστατικό.

Αναζητήστε το όνομα του προϊόντος,

αν αυτή είναι η πρώτη φορά που το χρησιμοποιήσατε.

Προσοχή!: Να θυμάστε ότι ένα τρόφιμο χωρίς γλουτένη ενδέχεται κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας του να ήρθε σε επαφή με κάποιο τρόφιμο που περιείχε γλουτένη και να μολύνθηκε. Άρα, εάν εμφανίσετε κάποια αντίδραση παρόμοια με όταν καταναλώνετε ένα τρόφιμο με γλουτένη, ίσως η αιτία να είναι μια τέτοια επιμόλυνση.

Η υιοθέτηση μιας διατροφής χωρίς γλουτένη δεν είναι βέβαια εύκολη, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη πρωτεΐνη περιέχεται στο κριθάρι, το σιτάρι και τη σίκαλη (κάποια άτομα με κοιλιοκάκη αντιδρούν επίσης στη βρώμη). Πρακτικά αυτό σημαίνει τέλος σε μια μεγάλη λίστα τροφών που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το ψωμί, τα δημητριακά πρωινού, τα μακαρόνια, τα παναρισμένα φαγητά, τα γλυκά και τα αλμυρά αρτοσκευάσματα, ακόμη και την μπίρα. Ωστόσο, το δύσκολο δεν είναι ανέφικτο, και σε αυτό βοηθούν τα ολοένα πιο διαδεδομένα προϊόντα χωρίς γλουτένη.

Πηγή: NaturaNrg #41