macrobiotic-yin-yang

Μακροβιοτική* η τέχνη της μακροζωίας

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Διατροφή, τροφή του μήνα.

της Μαρίας γκέκα
*Με τον όρο Μακροβιοτική εννοείται η τέχνη της ζωής  με σκοπό την υγεία και μακροζωία, μέσα από την κατανόηση του εαυτού μας, του περιβάλλοντος και της τροφής μας.

Βασίζεται στις διδασκαλίες του Ιπποκράτη, σε θέματα διατροφής και υγιεινής, αφού αυτός ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τον όρο «Μακροβιοτική», ενώ φιλοσοφικά ακολουθεί τη Ταοϊστική διδασκαλία. Σύγχρονοι Ιάπωνες δάσκαλοι έδωσαν πνοή σε μία νέα διδασκαλία που ακολουθεί το «μέσο δρόμο» ανάμεσα στην ανατολική και δυτική φιλοσοφία και στάση ζωής. Η Μακροβιοτική εξηγεί τα πάντα μέσα από την ενεργειακή ισορροπία των 2 συμπαντικών δυνάμεων «Υin και Yang», οι οποίες όταν βρίσκονται σε ισορροπία, επιφέρουν αρμονία και υγεία σε όλα τα επίπεδα.

Η Μακροβιοτική, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα εκπαίδευσης της ανθρώπινης φύσης, με το οποίο μαθαίνουμε να ζούμε σύμφωνα με τους νόμους του σύμπαντος, για να απολαμβάνουμε τη ζωή με χαρά, υγεία και  ισορροπία. Στο σύστημα της Μακροβιοτικής, χρησιμοποιείται η διατροφή ως το πιο άμεσο και ευρέως κατανοητό μέσο για την αλλαγή του ατόμου.

Αν δεχθούμε το ρητό «είμαστε ότι τρώμε», τότε καταλαβαίνουμε ότι η ποιότητα αυτών που βάζουμε μέσα μας επηρεάζει το πώς εξελισσόμαστε.

Η λέξη μακροβιοτική προέρχεται από την ελληνική γλώσσα και σημαίνει:

«μακρά διάρκεια ζωής – βίος»

Χρησιμοποιήθηκε από τον Ιπποκράτη, πατέρα της ιατρικής, για να περιγράψει το μοντέλο ανθρώπου που είναι πραγματικά υγιής και ζει για πολλά χρόνια. Κατά συνέπεια, η μακροβιοτική σημαίνει «η τέχνη της ζωής». Άλλοι σοφοί της αρχαίας Ελλάδας, όπως ο Αριστοτέλης και ο Γαληνός χρησιμοποίησαν  τον όρο Μακροβιοτική για να περιγράψουν ένα φυσικό τρόπο ζωής που προήγαγε την υγιεινή ζωή  και την ευεξία.

Η ιστορία της μακροβιοτικής διατροφής

Η μακροβιοτική διατροφή ξεκίνησε από την Ιαπωνία και είναι σήμερα ένα μείγμα ανατολικού στιλ Ζεν Βουδισμού και δυτικού τύπου χορτοφαγία. Σήμερα, υπάρχουν διαφορετικά στυλ μακροβιοτικής διατροφής με τα οποία οι υποστηρικτές της έχουν πειραματιστεί τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μια «ενεργειακή» διατροφή που πρεσβεύει ότι εξασφαλίζει την αρμονική λειτουργία του σώματος, του πνεύματος και της ψυχής. O στόχος αυτός επιτυγχάνεται με την κατανάλωση τροφίμων που συμβάλλουν στην εναρμόνιση των δυνάμεων του yin και του yang. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιλέγουμε τροφές με έντονη ενέργεια yin ή yang. Αντιθέτως, πρέπει να αποφεύγουμε τις τροφές των δύο και να τρεφόμαστε με εκείνες που εξισορροπούν ενεργειακά αυτές τις δύο δυνάμεις.
Η  Μακροβιοτική ως διατροφή λοιπόν, βασίζεται στην κατανάλωση ισορροπημένων, φυσικών τροφών και μας διδάσκει πώς να εξισορροπούμε την ενεργειακή δομή του φαγητού μας δηλαδή τη θηλυκή αναπτυξιακή ενέργεια  yin  και την αρσενική ενδυναμωτική yang,  αποφεύγοντας τις «ακραίες» τροφές όπως π.χ. το κρέας, τα επεξεργασμένα γλυκά και τα γαλακτοκομικά, που τείνουν να δημιουργούν ενεργειακές ανισορροπίες και ασθένειες.

salt_and_pepper_yin_yangOι Yin  και οι Yang  τροφές

Oι δυνάμεις του yin και του γιανγκ συνυπάρχουν η μία μέσα στην άλλη. Το καλοκαίρι, λόγου χάρη, που θεωρείται εποχή yang, παράγονται πολλές τροφές yin! Κατά τον ίδιο τρόπο, το χειμώνα, που θεωρείται εποχή yin, φύονται τροφές yang.
Η ισορροπία ανάμεσα στο yin και στο yang δεν είναι στατική – διαρκώς μεταβάλλεται. Γι’ αυτό και δεν είναι απλό να οριστούν οι yin και οι yang τροφές. Υπάρχουν, ωστόσο, κάποια όρια:

Στις yin τροφές

ανήκουν κυρίως εκείνες που φύονται μέσα στη γη, όπως οι πατάτες, τα καρότα και τα παντζάρια.

*Τα υπερβολικά yin τρόφιμα είναι: τροφές με περίσσια ζάχαρης, γλυκά, κέικ, τα μπαχαρικά, το αλκοόλ, το τσάι, ο καφές.

Στις yang τροφές

ανήκουν κυρίως όσες βρίσκονται πιο πολύ στον αέρα και τον ήλιο, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά.

*Τα υπερβολικά yang τρόφιμα είναι: το κρέας, τα πουλερικά, τα σκληρά τυριά τα αυγά καιτα αλατισμένα τρόφιμα.

Στις τροφές που εξισορροπούν τη yin και τη yang ενέργεια ανήκουν τα δημητριακά, ιδιαίτερα το ανεπεξέργαστο ρύζι.

Τι είναι η μακροβιοτική διατροφή

Μία κατά βάση χορτοφαγική διατροφή με μικρές ποσότητες κρέατος, που περιλαμβάνει την κατανάλωση 50 δημητριακά ολικής αλέσεως (καφέ ρύζι, κριθάρι, καλαμπόκι, σίκαλη, φαγόπυρο, νιφάδες βρώμης και άλλα δημητριακά ολικής αλέσεως).
Ένα ισορροπημένο γεύμα, στη μακροβιοτική διατροφή θα διαχωριζόταν σε 50% από τα δημητριακά, 25% από τα λαχανικά (συμπεριλαμβανομένων ορισμένων φρούτων), το 10% των λαχανικών με φύκια και 5% αντίστοιχα από σούπες, αυγά, τυρί, κρέας ή ψάρια ή θαλασσινά. Η διατροφή αποκλείει τα περισσότερα προϊόντα με βάση το κρέας και επίσης δεν περιλαμβάνει επεξεργασμένα τρόφιμα, ζάχαρη, αλκοόλ, καφέ και τυρί. Φρούτα και λαχανικά θα πρέπει να εναλλάσσονται και να τρώγονται εποχιακά και μόνο τα φρούτα και τα λαχανικά που καλλιεργούνται σε τοπικό επίπεδο συνιστώνται.

Oι τροφές που χρησιμοποιούνται περισσότερο

misopasteΜίσο

Το μίσο είναι ένα εξαιρετικό προϊόν που το βρίσκει κανείς σε χιλιάδες παραλλαγές και ποιότητες. Μπαίνει σε κάθε λογής φαγητά και σάλτσες και φυσικά στην ομώνυμη σούπα, που ουσιαστικά σερβίρεται σε κάθε γιαπωνέζικο γεύμα. Το φτηνό μίσο που βρίσκει κανείς στα σουπερμάρκετ μας φαίνεται απλά αλμυρό – κάτι ανάλογο με τα πολυδιαφημισμένα «κυβάκια» των πολυεθνικών. Όμως το καλής ποιότητας είναι καταπληκτικό και το σπιτικό ακόμα πιο υπέροχο. Για να πάρει κανείς όλα τα θρεπτικά συστατικά από το καλής ποιότητας «ζωντανό» μίσο, πρέπει να προστίθεται στο φαγητό αφού το έχουμε κατεβάσει από τη φωτιά, ώστε να μη βράζει και καταστρέφονται οι ευεργετικοί μύκητες.

Φύκια

Στη μακροβιοτική διατροφή χρησιμοποιούνται ευρέως τα φύκια, τα οποία είναι συνήθως αποξηραμένα και χρησιμοποιούνται ποικιλοτρόπως.
Πλούσια σε βιταμίνες, ανόργανα άλατα, σάκχαρα και λιπίδια, βοηθούν την πέψη και δημιουργούν μια μεγάλη ποικιλία από νόστιμα πιάτα.

  • Ένα από τα πλέον χρησιμοποιούμενα είναι το φύκι hiziki, μαύρου χρώματος, αποξηραίνεται με τη μορφή μικρών λωρίδων και έχει τη γεύση του γλυκάνισου.
  • Ένα άλλο φύκι που χρησιμοποιείται ευρέως στη μαγειρική μακροβιοτική είναι το Kombu, ένα φύκι συσκευασμένο σε άκαμπτα φύλλα που χρησιμοποιούνται κυρίως για να νοστιμίσουν σούπες, ζωμούς, δημητριακά και όσπρια.
  • Τα φύκια Nori αντίθετα αποξηραίνονται σε φύλλα και το χρώμα τους ποικίλλει από πράσινο σε σκούρο μωβ. Χρησιμοποιούνται συχνά στα σούσι αλλά και ως  γευστικό καρύκευμα σε πολλά πιάτα.
  • Το φύκι Wakame χαρακτηρίζεται από μεγάλα φύλλα, κυματιστά από σκούρο πράσινο χρώμα, αλλά διαθέτει γεύση ντελικάτη. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε σε σούπες, αντί για μπρόκολο ή κουνουπίδι, ή μπορείτε να τα καταναλώσετε σε μια δροσερή σαλάτα.
  • Τέλος, υπάρχει το φύκι Arame, το οποίο κόβεται σε λωρίδες, αποξηραίνεται και χρησιμοποιείται κυρίως για να δώσει γεύση στο ζωμό.

nori-algaeΡύζι ολικής

Πλούσιο σε υδατάνθρακες, ανόργανα άλατα, βιταμίνες και πρωτεΐνες, το ανεπεξέργαστο ρύζι είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της μακροβιοτικής κουζίνας, όχι μόνο για τις θρεπτικές του ιδιότητες, αλλά και για την ιδανική ισορροπία που προσφέρει.
Ιδού, ποια είναι τα βασικά βήματα για να μαγειρέψετε και να το απολαύσετε στα καλύτερά του!

  1. Πρώτα απ “όλα, να πλένετε και να στραγγίζετε το ρύζι που θέλετε να μαγειρέψετε. Το βάζετε σε μια χύτρα ταχύτητας αφού το καλύψετε με νερό, προσθέστε ελάχιστο αλάτι και κλείστε το καπάκι. Όταν ξεκινήσει το σφύριγμα της βαλβίδας, χαμηλώστε τη φωτιά και περιμένετε 45 λεπτά για να βράσει.
  2. Αποσύρετε τη χύτρα από τη φωτιά, κι αφού αφαιρέσετε τον ατμό μεταφέρετε το ρύζι σε ξύλινο σκεύος. Στη συνέχεια μπορείτε να το καρυκεύσετε με άλλα υλικά (σάλτσα, μπαχαρικά, κλπ) ή να το αφήσετε να «ξεκουραστεί» αφού το σκεπάσετε με μια νωπή βαμβακερή πετσέτα.

brown riceΒασικοί κανόνες της Μακροβιοτικής

  1. Αποφύγετε τη λευκή ζάχαρη, αρτοσκευάσματα, κέικ και γλυκίσματα.
  2. Αποφύγετε τα ζαχαρούχα ποτά, κονσέρβες και τροφές που έχουν υποστεί χημική επεξεργασία.
  3. Αποφύγετε τον καφέ, μπορείτε να τον αντικαταστήσετε με το πράσινο τσάι το οποίο έχει πολλά ανόργανα συστατικά και είναι ρυθμιστής των  ισορροπιών.
  4. Επίσης, αποφύγετε το επεξεργασμένο επιτραπέζιο αλάτι. Χρησιμοποιήστε το θαλασσινό αλάτι.
  5. Αποφύγετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
  6. Να τρώτε το κρέας περιστασιακά.
  7. Μην καταναλώνετε λαχανικά ή φρέσκα φρούτα εκτός εποχής.

* Εδώ είναι απαραίτητο να επισημάνουμε το εξής: υπάρχουν ορισμένα λαχανικά που δεν μπορούν να καταναλώνονται στη Μακροβιοτική Διατροφή όπως: η μελιτζάνα, η πατάτα, η ντομάτα, τα σπαράγγια, το κόκκινο και πράσινο πιπέρι.
Ο λόγος είναι ότι η εν λόγω διατροφή διατηρεί σε ισορροπία το pH στο αίμα, όχι πολύ όξινο ή πολύ αλκαλικό και τα λαχανικά αποσταθεροποιούν το pH του αίματος μας.

Πηγή: NaturaNrg #68