musictherapy

Μουσικοθεραπεία: Οι νότες που θεραπεύουν

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Εναλλακτικές θεραπείες, Νέα, Παιδί, Υγεία.

*Του Δημήτρη Ψύχα, Μουσικοθεραπευτής, Παραγωγός Θεραπευτικής Μουσικής

Η αξία της μουσικής στη ζωή μας δεν είναι καινούργια ιδέα. Η αξία της όμως στην ζωή των παιδιών, ακόμα και κατά τη διάρκεια της κύησης και ιδιαίτερα στη βρεφική ηλικία, επιβεβαιώνεται ακόμα, μέσα από έρευνες που συνεχώς αποδεικνύουν ότι η μουσική όχι μόνο μπορεί να ψυχαγωγήσει ένα παιδί, αλλά και να αναπτύξει αποτελεσματικότερα τις ικανότητες, πιθανώς και το IQ του.

Όλοι οι άνθρωποι έχουν την έμφυτη ικανότητα να βιώνουν τη μουσική. Ο ρυθμός, η μελωδία, η ένταση, η αρμονία είναι κάποια από τα στοιχεία που αποτελούν τη μουσική τα οποία σχετίζονται με την ύπαρξή μας. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως η μουσική και ήχος γενικότερα επιδρούν ευεργετικά στον ανθρώπινο οργανισμό.
Η μουσικοθεραπεία, λοιπόν, είναι μια σχετικά νέα για τα ελληνικά δεδομένα ειδικότητα που έχει θεραπευτικό χαρακτήρα. Εξάλλου, με τη χρήση της δεν επιδιώκονται ούτε η ψυχαγωγία των ασθενών ούτε, πολύ περισσότερο, η απόκτηση μουσικής παιδείας. Η μουσική αποτελεί απλώς ένα πολύτιμο μέσο, ώστε να επιτευχθούν η επικοινωνία, η έκφραση και η δημιουργικότητα σε όλους όσοι έχουν περιορισμένες δυνατότητες ή δυσχέρεια λεκτικής επικοινωνίας και έκφρασης.

Πώς βοηθάει η μουσική στην ανάπτυξη του εμβρύου

Τα έμβρυα αντιδρούν θετικά στη μουσική και αυτό δείχνει ότι τα μωρά, προγεννητικά, έχουν επίγνωση του περιβάλλοντός τους ακόμη κι όταν βρίσκονται στη μήτρα της μητέρας τους. Όταν οι γονείς στέλνουν με  αγάπη θετικά μηνύματα στο έμβρυο, η δονητική ενέργεια απ’ όσα λένε εισχωρεί στην ψυχή του και το συντροφεύει όχι μόνο στην ενδομήτρια αλλά και στη ζωή του μετά τη γέννηση .
Η φωνή και των δύο γονιών είναι απαραίτητη. Η χαμηλή σε συχνότητα φωνή του πατέρα, βοηθά στην καλύτερη ανάπτυξη των κάτω άκρων του μωρού, χτίζοντας γερές βάσεις για τη ζωή του, ενώ η πρίμα φωνή της μητέρας βοηθά στην καλύτερη ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Χαρίστε του ένα τραγούδι

Τα τραγούδια που του τραγουδάτε στη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι αυτά που θα το ηρεμήσουν και μετά τη γέννησή του και θα το γεμίσουν χαρά, ασφάλεια και αγάπη προς τη συναρπαστική νέα ζωή του. Αυτά τα τραγούδια καλό είναι να τα ηχογραφείτε, μαζί με τα θετικά μηνύματα που στέλνετε στο μωρό σας. Εκθέτοντας το αγέννητο μωρό σας σε τραγούδια με θετικούς στίχους, το προετοιμάζετε να προσεγγίσει θετικά τον κόσμο και να συμπεριφερθεί ανάλογα.
Η απαλή μουσική και τα νανουρίσματα ηρεμούν τα μωρά και η προγεννητική τους ανάπτυξη ενισχύεται με τη βοήθεια της μουσικής. Έχει παρατηρηθεί πως τα βρέφη που ακούν μουσική δείχνουν καλύτερες κινητικές δεξιότητες σε σχέση με άλλα. Ακόμη, η μελλοντική γλωσσική ανάπτυξη και οι γνωστικές δεξιότητες του ίδιου παιδιού, που εκτίθεται στους ήχους της μουσικής ενώ βρίσκεται στη μήτρα, είναι ανώτερες. Είναι πιο ήρεμο, και μελλοντικά πιο προσεκτικό, ενώ πάντα θα αναζητά τα μουσικά ερεθίσματα που θα το εκφράζουν συναισθηματικά.

Γιατί θεραπεύει;

Η χρήση της μουσικής και του ήχου αποτελεί μια πρωτότυπη και συνάμα ευχάριστη θεραπευτική μέθοδο για παιδιά με αναπτυξιακές αναπηρίες, με αυτισμό, με σύνδρομο Down, για άτομα με συναισθηματικές, αγχώδεις και ψυχοσωματικές διαταραχές, με ψυχιατρικές και νευρολογικές παθήσεις, με μαθησιακές δυσκολίες κ.ά. Αυτό σημαίνει πως η Μουσικοθεραπεία απευθύνεται όχι μόνο σε παιδιά και εφήβους αλλά και σε ενήλικες. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί πως υπάρχουν ιδιαίτερα ευεργετικές επιδράσεις τόσο στα νεογνά όσο και στα έμβρυα κατά τη διάρκεια της κύησης.
Η Μουσικοθεραπεία μέσω της μουσικής και του ήχου, που αποτελούν μια παγκόσμια γλώσσα, έχει ευεργετικά αποτελέσματα στον ασθενή αφού:

  • τον ενεργοποιεί σωματικά, συναισθηματικά και πνευματικά,
  • υπάρχει φυσικά σε πολλά περιβάλλοντα,
  • είναι κοινωνικά κατάλληλη για την ανάπτυξη δεξιοτήτων αναψυχής και ψυχαγωγίας,
  • είναι ταυτόχρονα δομημένη και εύπλαστη,
  • δεν είναι απειλητική και επιτρέπει τη συμμετοχή στο επίπεδο και τις ικανότητες του καθενός,
  • προσαρμόζεται ανάλογα με τις δεξιότητες και το επίπεδο συμμετοχής.

Γαληνεύοντας την ψυχή

Το να αναγνωρίζει το παιδί ορισμένα είδη μουσικής μετά τη γέννησή του, δεν είναι ένα ασυνήθιστο φαινόμενο. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα μουσικά ακούσματα εγγράφονται στη μνήμη του εμβρύου και ανασύρονται με την ίδια αφορμή στη μετά τη γέννηση ζωή του. Ένα ανήσυχο βρέφος μπορεί να ηρεμήσει ακούγοντας αυτή τη μουσική και μάλιστα η επίδρασή της είναι ακόμη πιο ουσιαστική, αν συνοδεύεται και από τη φωνή των γονιών του.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι βρέφη 6 εβδομάδων αναγνωρίζουν και ανταποκρίνονται θετικά σε μια οικεία μουσική κι αυτή η αναγνώριση μπορεί να διαρκέσει μία ολόκληρη ζωή. Η αγάπη τους για τη μουσική θα είναι βαθιά ριζωμένη μέσα τους.

Ο ρόλος του μουσικοθεραπευτή

Κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας, ο μουσικοθεραπευτής παροτρύνει τους συμμετέχοντες είτε να ακούσουν μουσική είτε να παίξουν κάποιο απλό μουσικό όργανο, χωρίς ωστόσο να τους υποδεικνύει συγκεκριμένο τρόπο. Με τη διαδικασία αυτή όλοι όσοι συμμετέχουν έχουν την απόλυτη ελευθερία να επικοινωνήσουν, να εκφραστούν, να αυτοσχεδιάσουν και να επεξεργαστούν συναισθήματα που αναδύονται μέσω της μουσικής και των δρώμενων που λαμβάνουν εκείνη τη στιγμή χώρα. Αξίζει να τονίσουμε πως ο μουσικοθεραπευτής διαθέτει γνώσεις όχι μόνο μουσικής αλλά και ψυχολογίας που τον βοηθούν να αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη ευαισθησία και υπευθυνότητα τους θεραπευομένους. Πρέπει να τονιστεί  ότι η μουσικοθεραπεία γίνεται πάντα παρουσία του θεραπευτή και δεν αποτελεί απλώς μια “συνταγογράφηση” CD, το οποίο κάποιος θα ακούσει μόνος του στο σπίτι.

* Ο Δημήτρης Ψύχας είναι Μουσικός, Ηχοθεραπευτής, Μουσικοθεραπευτής, και Παραγωγός Θεραπευτικής Μουσικής, ενώ παράλληλα ολοκληρώνει την εκπαίδευσή του στην Προγεννητική Ψυχολογία.

Πηγή: NaturaNrg #50