shutterstock_124711039

Ο ρόλος των θετικών συναισθημάτων στη ζωή μας

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Ψυχολογία.

του Μάριου Μ. Βρυώνη, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής, MSc, PhD(c)

Γιατί µερικοί άνθρωποι είναι πιο ευτυχισµένοι ή πιο ανθεκτικοί από κάποιους;

Τα συναισθήµατά µας έχουν απευθείας επίδραση στο σώµα µας. Κάθε φορά που νιώθουµε ένα συναίσθηµα, το ενδοκρινικό µας σύστηµα εκκρίνει συγκεκριµένες ορµόνες ή πεπτίδια που κυκλοφορούν µέσα στο αίµα µας προς όλα τα κύτταρα, γεµίζοντας τα µε τις «ορµόνες αυτού του συναισθήµατος». 

Η ορμονική κατάσταση που δημιουργείται από αρνητικά συναισθήματα φέρνει ανισορροπία σε διάφορα συστήματά μας όπως το νευρικό, το ενδοκρινικό και το ανοσοποιητικό μας σύστημα, τα οποία στη συνέχεια δημιουργούν έλλειψη ισορροπίας σε όλα τα άλλα συστήματα. Αυτό έχει ως επακόλουθο να είμαστε πολύ περισσότερο ευαίσθητοι σε ασθένειες και διαταραχές.

Μέχρι το τελευταίο μισό του 20ου αιώνα οι ψυχολόγοι στην πλειονότητά τους επικεντρώνονταν σε προβλήματα και δυσλειτουργίες τόσο λόγω των ιστορικών συνθηκών, ανάγκη παροχής βοήθειας προς τους βετεράνους του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, όσο και εξαιτίας της αντίληψης ότι αυτοί που υποφέρουν χρήζουν άμεσης βοήθειας σε σχέση με αυτούς που είναι ήδη καλά. Επιπροσθέτως, από ορισμένους ψυχολόγους διατυπωνόταν η άποψη ότι οι αρνητικές πράξεις μπορούν να προσφέρουν περισσότερες πληροφορίες από τις θετικές για τα εσωτερικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου. Εντούτοις, με την πάροδο του χρόνου άρχισε να κερδίζει έδαφος ολοένα και περισσότερο το ερώτημα γιατί μερικοί άνθρωποι είναι πιο ευτυχισμένοι ή πιο ανθεκτικοί από κάποιους άλλους ωθώντας με τον τρόπο αυτό την ανάπτυξη του κινήματος της Θετικής Ψυχολογίας.

Τι είναι το κίνημα της θετικής ψυχολογίας; 

Το συγκεκριμένο κίνημα βασίστηκε στην αντίληψη ότι η υγεία και η ευεξία είναι κάτι περισσότερο από την απουσία μιας διαταραχής ή μιας δυσλειτουργίας και ότι είναι ανάγκη τα συστατικά τους να μελετηθούν χωριστά. Με άλλα λόγια υποστηρίχθηκε ότι η παρεμπόδιση ή η εξάλειψη των αρνητικών συναισθημάτων δεν οδηγεί από μόνη της σε θετικά συναισθήματα. Θετικά συναισθήματα όπως είναι η χαρά, η ικανοποίηση, το ενδιαφέρον και η αγάπη δεν αποτελούν μόνο δείκτες ψυχολογικής υγείας αλλά ταυτόχρονα μπορούν να προκαλέσουν ευεξία στο παρόν και στο μέλλον. Εν αντιθέσει προς τα αρνητικά συναισθήματα που σχετίζονται με την προδιάθεση για συγκεκριμένες αντιδράσεις, όπως ο φόβος για παράδειγμα συνδέεται με την τάση για φυγή, ο θυμός με την τάση για επίθεση, τα θετικά συναισθήματα μπορούν να ωθήσουν το άτομο να διευρύνει τις σκέψεις και τις πράξεις του. Για παράδειγμα, η χαρά και το ενδιαφέρον μπορούν να ενισχύσουν τη δημιουργικότητα του ατόμου ή να τον ωθήσουν να προσλάβει περισσότερες πληροφορίες. Επιπροσθέτως, τα θετικά συναισθήματα συμβάλλουν σημαντικά στο «χτίσιμο» πόρων-δυνάμεων. Το παιχνίδι λόγου χάρη κατά την παιδική ηλικία και τα αντίστοιχα θετικά συναισθήματα που παράγονται έχουν άμεση επίδραση στην ανάπτυξη του παιδιού, καθώς αυξάνεται η δημιουργικότητά του, ενδυναμώνονται οι νοητικές του ικανότητες, αναπτύσσεται η κοινωνικότητά του και ενισχύονται οι φυσικές του δυνάμεις.

Τα θετικά συναισθήματα δημιουργούν θετικές πραγματικότητες. 

Τα θετικά συναισθήματα μπορούν να λειτουργήσουν ως «αντίδοτο» διορθώνοντας τις συνέπειες των αρνητικών συναισθημάτων. Για παράδειγμα η βίωση ενός θετικού συναισθήματος μπορεί να αντιστρέψει την αυξημένη καρδιαγγειακή αντίδραση που παράγεται από το θυμό και να επαναφέρει τον οργανισμό σε μεσαία επίπεδα δραστηριοποίησης. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα θετικά συναισθήματα σχετίζονται με μια σειρά πλεονεκτημάτων όπως την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, ιδιαίτερα σε άτομα μεγάλης ηλικίας, τη μακροβιότητα, την ταχύτερη ανάρρωση από καρδιαγγειακές ασθένειες, την καλύτερη διαχείριση του στρες, την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της καταθλιπτικής διάθεσης κ.λπ.

Η χρησιμότητα έξαλλου του θετικού συναισθήματος για την αντιμετώπιση μιας δύσκολης κατάστασης δεν είναι κάτι το καινούργιο. Οι περισσότεροι άνθρωποι προσπαθούν στην καθημερινότητά τους με διάφορους τρόπους να νιώσουν καλύτερα όταν είναι στεναχωρημένοι ή πιεσμένοι. Κάποιοι επιλέγουν να παρακολουθήσουν μια ευχάριστη ταινία, άλλοι πάνε μια βόλτα ή βγαίνουν με φίλους και άλλοι προτιμούν να φάνε ένα γλύκισμα. Ακόμα όμως και απροσδόκητα γεγονότα, όπως το χαμόγελο ενός περαστικού, μπορούν να μας κάνουν να νιώσουμε καλύτερα.

Τεχνικές εξάσκησης

Η καλλιέργεια θετικών συναισθημάτων είναι εφικτό να επιτευχθεί μέσω:

  • τεχνικών χαλάρωσης, όπως είναι η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, η βιοανάδραση, η γιόγκα  και ο διαλογισμός, οι οποίες μπορούν να επιφέρουν ένα αίσθημα ικανοποίησης,
  • ασκήσεων νοερής απεικόνισης, όπως η εικόνα μια ήσυχης παραλίας ή η ανάκληση μιας όμορφης εμπειρίας, οι οποίες μειώνουν την ένταση και επιφέρουν αισθήματα ικανοποίησης,
  • ενθάρρυνσης για εμπλοκή σε ευχάριστες δραστηριότητες και καλλιέργειας ανάλογων δυνατοτήτων π.χ. διεκδικητική συμπεριφορά, κοινωνικές δεξιότητες, επίλυση προβλημάτων, αποτελεσματική διαχείριση χρόνου,
  • αναπλαισίωσης του νοήματος γεγονότων και εμπειριών, προκειμένου να τροποποιηθούν αρνητικές πεποιθήσεις και σκέψεις.

Στη σημερινή εποχή όπου κυριαρχούν κατά κόρον οι ψυχοφθόρες καταστάσεις, τα θετικά συναισθήματα μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εργαλείο για την ισορροπία του ατόμου καθώς προάγουν τη σωματική και ψυχική του ευεξία, διευρύνουν τον τρόπο σκέψης του, συμβάλλουν σημαντικά στο να ξεπερνάει γρηγορότερα τα αρνητικά συναισθήματα, και ενδυναμώνουν την ανθεκτικότητά του απέναντι σε μελλοντικές στρεσογόνες καταστάσεις.

Πηγή: NaturaNrg #36

Sas-endiaferei_arrow

Αλλάξτε τη ζωή σας με θετικές δηλώσεις

Τα θετικά συναισθήματα «ασπίδα» της καρδιάς

Χρωματίστε τα συναισθήματά σας και αλλάξτε την ψυχολογία σας