soul_free_zen

Όταν πονάει η ψυχή, υποφέρει το σώμα

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Υγεία, Ψυχολογία.

Ασπασία Γ. Τσιώτα – Ψυχολόγος, [email protected]

Τι είναι η υγεία τελικά και πότε είναι κάποιος απόλυτα υγιής; Αρκεί να είναι υγιές το σώμα; Και αν το σώμα είναι υγιές, αλλά η ψυχή υποφέρει,  εξακολουθούμε να θεωρούμαστε και να είμαστε υγιείς;

Παρότι οι παλιοί ήξεραν (κυρίως διαισθητικά) πως η σωματική και η ψυχική υγεία πάνε χέρι-χέρι, το συναίσθημα και οι σκέψεις μέχρι πρόσφατα είχαν παραμεριστεί από τη δυτική επιστημονική κοινότητα ως στοιχεία χωρίς ουσιαστική επίδραση. Η στάση αυτή έχει ανατραπεί, καθώς όλο και περισσότερες έρευνες έρχονται να αποδείξουν πλέον την αδιαχώριστη ενότητα σώματος και ψυχής, καταδεικνύοντας την επίδραση των συναισθημάτων στη λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος, στη λειτουργία της καρδιάς και τη βιοχημική ισορροπία του εγκεφάλου.
Συνεπώς το κέντρο βάρους μετατοπίζεται όλο και περισσότερο προς το κομμάτι της ψυχικής υγείας. Όχι μόνο για να ανακαλύψουμε πώς να απαλλαγούμε από τα επώδυνα συμπτώματα, αλλά και για να εντοπίσουμε τους παράγοντες  που εν δυνάμει μάς θέτουν σε κίνδυνο. Είναι σημαντικό να θυμάται κανείς πως οι παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία δεν είναι μόνο ατομικοί, αλλά και κοινωνικοί. Για παράδειγμα, η κοινωνική απομόνωση έχει αξιολογηθεί ως εξίσου καθοριστικός παράγοντας για τα ποσοστά θνησιμότητας, όπως το κάπνισμα, η υπέρταση, η παχυσαρκία, η απουσία άθλησης και τα ανεβασμένα επίπεδα χοληστερίνης.

Τι περιλαμβάνεται στον κατάλογο των ψυχοσωματικών νοσημάτων;

Ως ψυχοσωματικές διαταραχές χαρακτηρίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει η παρουσία ενός σωματικού συμπτώματος,  χωρίς να μπορεί να διαπιστωθεί κάποιος συγκεκριμένος βιολογικός παράγοντας που το προκάλεσε. Στον κατάλογο των ψυχοσωματικών περιλαμβάνονται διαταραχές της όρεξης (βουλιμία, ανορεξία), του πεπτικού συστήματος (κολίτιδα, έλκος δωδεκαδάκτυλου, αιμορραγική κολίτιδα, χρόνια γαστρίτιδα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (καούρες),  σπασμός του πυλωρού (ο πυλωρός είναι τμήμα του στομάχου), το σύνδρομο του ευερέθιστου ή σπαστικού εντέρου, δυσκοιλιότητα, διάρροια, ναυτία και έμετος), ασθένειες και συμπτώματα του ουρογεννητικού και του ενδοκρινικού συστήματος, καθώς και δερματικές παθήσεις και συμπτώματα. Και ενώ ο κατάλογος όλο και μεγαλώνει, πολλά στοιχεία έρχονται να αναδείξουν τη συμβολή της ψυχικής μας υγείας στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος, προσθέτοντας και τις αυτοάνοσες νόσους.

Πώς βοηθάει η ψυχοθεραπεία στις ψυχοσωματικές νόσους;

Και ενώ οι άνθρωποι είναι όλο και περισσότερο υποψιασμένοι, το ερώτημα συχνά επιστρέφει όταν κάποιος -έχοντας κάνει πλήρη ιατρικό έλεγχο, και αδυνατώντας να βρει ανακούφιση στις γνωστές ιατρικές λύσεις -θα αποφασίσει πλέον να αναζητήσει βοήθεια σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας: «πότε θα σταματήσουν τα συμπτώματα;». Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί. Κανένας δεν μπορεί να ξέρει πόσο καιρό θα χρειαστεί κάθε άνθρωπος ξεχωριστά μέχρι να νιώσει κάποια σωματική βελτίωση, ενώ στην πραγματικότητα θα δουλεύει κομμάτια του, τα οποία μέχρι τότε θεωρούσε άσχετα. Όμως τα συναισθήματα είναι, και με ερευνητικά δεδομένα που το επιβεβαιώνουν πλέον, σωματικές αισθήσεις. Και η διαχείρισή τους, το τι κάνουμε όταν νιώθουμε πόνο, θλίψη, ενοχές, χαρά, σεξουαλική επιθυμία έχει το βασικότερο ρόλο σε σχέση με το τι επίδραση θα έχουν στο σώμα μας. Η αποφυγή της έκφρασής τους με έναν αποδοτικό τρόπο δημιουργεί αυξημένα επίπεδα έντασης στον οργανισμό, που συχνά συνοδεύονται από άμεσα σωματικά συμπτώματα, όπως ταχυκαρδία, τρέμουλο και αύξηση του ρυθμού αναπνοής.

Γιατί είναι όμως τόσο δύσκολο να ανατραπεί ένας συγκεκριμένος τρόπος συναισθηματικής λειτουργίας, που συνήθως πολύ γρήγορα οι ψυχοσωματικοί ασθενείς αναγνωρίζουν ως μη αποδοτικό; Ένας κοινός σκόπελος είναι η υπερπήδηση του φόβου πως τα συναισθήματα θα καταστρέψουν την ικανότητα των ατόμων να σκέφτονται λογικά και να παίρνουν σωστές αποφάσεις. Δυσκολίες δημιουργεί επίσης η τάση να αξιολογούμε τα συναισθήματά μας με βάση το πώς θα τα αξιολογήσουν τρίτα πρόσωπα, κυρίως οι «σημαντικοί άλλοι» και σπεύδουμε να μειώσουμε τη σημασία τους ή ακόμα και να αρνηθούμε την ύπαρξή τους,  όταν δεν εμπίπτουν στα επιτρεπτά όρια. Κάποιες φορές αυτό συμβαίνει τόσο αυτόματα που ούτε τα ίδια τα άτομα μπορούν να το αντιληφθούν και αρχικά εμφανίζουν μεγάλες αντιστάσεις στο να διαπραγματευτούν ποια άλλα συναισθήματα μπορούν να έχουν για διάφορες καταστάσεις. Αν αυτές οι αντιστάσεις δεν καμφθούν, πολύ συχνά η ψυχοθεραπεία θα τελειώσει άδοξα ή απότομα, αφήνοντας τα άτομα με την αίσθηση πως δεν τους βοήθησε σε τίποτα.
Η αλήθεια είναι πως η διαπραγμάτευση αυτή είναι μία συχνά επώδυνη και τρομακτική διαδικασία. Το άτομο καλείται να έρθει σε επαφή με όσα έπρεπε να αποφεύγει, είτε επειδή του είχαν απαγορευτεί, είτε επειδή δεν γνώριζε πώς να τα διαχειριστεί αποτελεσματικά. Η απόφαση να έρθει κάποιος σε επαφή με κομμάτια του εαυτού του που αγνοούσε ηθελημένα ή άθελα οδηγεί αρχικά με βεβαιότητα σε μία συναισθηματική αποδιοργάνωση γύρω από ζητήματα που αφορούν το άτομο και το περιβάλλον του με στόχο την αναδιοργάνωσή του με έναν αποδοτικό τρόπο, έτσι ώστε να μπορεί να προστατεύει το σώμα του και να ορίζει τη ζωή του έχοντας το συναίσθημα και τη λογική του συντονισμένα.

Πηγή: NaturaNrg #21