comb_home

Πλάστε το σπίτι σας

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Ecolife, Save energy.

 της Τάνιας Μαρκουτσά

Ποιος μας επιβάλει να φτιάχνουμε σπίτια πανομοιότυπα, κυβόμορφα που μοιάζουν με κουτιά, με υλικά που βλάπτουν την υγεία μας; Ποιος λέει ότι δεν μπορούμε να χτίσουμε μόνοι μας τα σπίτια μας σεβόμενοι το περιβάλλον αλλά και τον εαυτό μας; Ποιος υποστηρίζει ότι το χτίσιμο ενός σπιτιού πρέπει να στοιχίζει μια περιουσία; Οι καιροί ορίζουν να ξεφύγουμε από στενές νοοτροπίες και καλούπια και να …πλάσουμε το σπίτι του αύριο. 

Φανταστείτε λοιπόν ότι μπορείτε να «πλάσετε» το σπίτι σας μόνοι σας, σαν να πρόκειται για ένα παιχνίδι με πηλό. Να του δώσετε το σχήμα, το μέγεθος και τις καμπύλες που θέλετε, να του δώσετε την ενέργεια τη δική σας και των φίλων σας, που θα σας βοηθήσουν να το χτίσετε. Μια αρχαία τεχνική χτισίματος με γήινα υλικά είναι το κομπ που σήμερα έχει αρχίσει να κατακτά και πάλι τη δόμηση. «Η λογική του χτισίματος με κoμπ είναι ίδια με αυτή που χρησιμοποιούν και τα χελιδόνια» λέει  ο Κώστας Κοντομάνος, οικονομολόγος, ιδρυτής του www.cob.gr. «Είναι δηλαδή ο πιο απλός και πρωτόγονος τρόπος για να χτιστεί ένα σπίτι. Χρονολογείται από τότε που ο άνθρωπος ξεκίνησε να κατασκευάζει τα πρώτα του καταφύγια».

Τι είναι το κομπ;

Είναι ένας φυσικός τρόπος δόμησης. Χρησιμοποιώντας κυρίως τα χέρια και τα πόδια μας σχηματίζουμε μπάλες πηλού αναμεμιγμένου με άμμο και άχυρο και τις τοποθετούμε τη μία πάνω στην άλλη διαμορφώνοντας έτσι μονολιθικές κατασκευές με μεγάλη σταθερότητα. Η λέξη κομπ προέρχεται από μια παλιά αγγλική λέξη cob που σημαίνει σβώλος. Καμπύλες, θόλοι και αψίδες σχηματίζονται κάνοντας το σπίτι να μοιάζει ότι ξεπετάχτηκε από κάποιο παραμύθι. Το κομπ είναι μία από τις πολλές μεθόδους κτισίματος με το πιο κοινό οικοδομικό υλικό στον κόσμο: το χώμα. Διαφέρει όμως στην ευκολία κατασκευής και στην ελευθερία του σχεδιασμού.

comb_interior 01Γιατί να το προτιμήσουμε;

Τα γήινα σπίτια είναι δροσερά το καλοκαίρι και ζεστά το χειμώνα. «Η αντοχή τους σε μια μεγάλη γκάμα καιρικών συνθηκών τα κάνει άνετα και βιώσιμα στα πιο κρύα κλίματα αλλά και συνθήκες ερήμου. Εξαιτίας της πορώδους σύστασής του, το σπίτι από κομπ μπορεί να αντιστέκεται σε μεγάλες περιόδους βροχής χωρίς να αδυνατίζει» υποστηρίζει ο Κώστας Κοντομάνος. Οι τοίχοι, με πάχος που κυμαίνεται από 40 έως και 60 εκατοστά, έχουν τεράστια θερμική μάζα και επαρκή μόνωση ειδική για χρήση παθητικών ηλιακών συστημάτων θέρμανσης. Απαιτείται ελάχιστη πρόσθετη θέρμανση το χειμώνα και καθόλου ψύξη ακόμη και τις πιο ζεστές μέρες. Το κομπ χρησιμοποιήθηκε επί χιλιετίες ακόμη και στις σκληρές κλιματολογικές συνθήκες των βρετανικών ακτών στο ύψος των Αλεούτιων νήσων. Καθώς το κομπ είναι άκαυστο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κτίσιμο φούρνων, τζακιών και καμινάδων.

Πόσο αντέχει;

«Το χώμα δεν έχει ημερομηνία λήξης» λέει ο υποστηρικτής αυτής της φυσικής δόμησης και δίνει πειστικά παραδείγματα: «Υπάρχουν κατοικήσιμα σπίτια 2.500 χρόνων στο Μεξικό και 700 χρόνων στην Αγγλία. Χιλιάδες άνετα και γραφικά σπίτια από κομπ στην Αγγλία κατοικούνται συνέχεια εδώ και αιώνες έχοντας μάλιστα και πολύ μεγάλη τρέχουσα εμπορική αξία. Μέρος από τις μεγάλες πυραμίδες και τμήματα του σινικού τοίχους είναι χτισμένα με χώμα. Ο παλαιότερος κατοικημένος οικισμός στην Αμερική, το Τάος Πουέμπλο είναι χωμάτινο. Παρ’όλο, λοιπόν, που δεν υπάρχει εμπεριστατωμένη μελέτη για το συγκεκριμένο θέμα, αν παρατηρήσουμε τη συμπεριφορά παλιών καλοχτισμένων κτηρίων και μνημείων, θα δούμε ότι μένουν ανεπηρέαστα για εκατοντάδες χρόνια από τους σεισμούς. Το Σεπτέμβριο του 2004, στο Πανεπιστήμιο της British Columbia ένα κτήριο από cob, διαμέτρου 2 μέτρων και ύψους 1,70, υποβλήθηκε σε σεισμικό τεστ. Το μοντέλο άντεξε εύκολα ένα σεισμό 7,4 ρίχτερ με μικρές μόνο ρωγμές». Αν και στην Υεμένη υπάρχουν μέχρι και επταώροφες οικοδομές, ο κύριος Κοντομάνος πιστεύει ότι ένα κτίσμα με δύο ορόφους είναι απόλυτα ασφαλές στη σεισμογενή Ελλάδα.

Μπορώ να χτίσω το σπίτι μου μόνος μου; Πόσο κοστίζει; 

«Μπορείτε να συμμετέχετε σε κάποιο εργαστήριο, όπου θα απαντηθούν στην πράξη όλες οι απορίες που σας δημιουργήθηκαν, μαζί με τις απορίες των υπολοίπων συμμετεχόντων» προτείνει ο Κώστας Κοντομάνος. «Μόλις καταλάβετε τα βασικά, το κτίσιμο είναι εξαιρετικά απλό. Μετά από συστηματική ενασχόληση δέκα ημερών φυσιολογικά θα είστε σε θέση να ετοιμάζετε το μίγμα και να κτίσετε έναν τοίχο χωρίς επίβλεψη».  Το κομπ είναι ένα από τα πιο φθηνά οικοδομικά υλικά. Μόνο το χώμα από την εκσκαφή στο χώρο του σπιτιού, ίσως αρκεί για το κτίσιμο του σπιτιού. Όπως μας αναφέρει «με λίγη εφευρετικότητα και με τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών όπου αυτό είναι δυνατόν, περιορίζεται το κόστος των υλικών στο ελάχιστο» . Χαρακτηριστικά, μας μεταφέρει την εμπειρία του  από την κατασκευή ενός σπιτιού περίπου 20 τετραγωνικών στο Νέσσωνα, κοντά στη Λάρισα. «Στοίχισε 150 € σε υλικά τοιχοποιίας, 250 € σε είδη υγιεινής, 100 € σε ηλεκτρολογικά, 80 € σε πόρτες και παράθυρα, 1.200 € σε ξυλεία και στέγη και 200 € σε μικροέξοδα, συνολικά δηλαδή 2.000 €. Δουλέψαμε δύο άτομα για πέντε μήνες, επενδύοντας τα περισσότερα σαββατοκύριακα και απογεύματά μας, βέβαια  η προσωπική μας εργασία δεν λαμβάνεται υπόψη στην κοστολόγηση».

comb_home interior 02Το αγκάθι της υπόθεσης: οι οικοδομικές άδειες

Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία αλλά και αυτή των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών, δεν μπορεί τοιχοποιία από πλιθιά ή κομπ να φέρει φορτία, γιατί δεν υπάρχει τρόπος να αποδειχθεί η στατικότητά της. Μπορεί όμως να εκδοθεί οικοδομική άδεια στην περίπτωση που υπάρχει άλλη κατασκευή (από μπετό, σίδερο ή ξύλο) που θα φέρει τα φορτία, ενώ ο πηλός θα χρησιμοποιείται σαν μέσο πλήρωσης και έχουν ήδη αδειοδοτηθεί αρκετές κατοικίες με αυτό τον τρόπο. Το ιδανικό βέβαια θα ήταν να ασχοληθεί η πολιτεία και οι πανεπιστημιακοί φορείς με τη στατικότητα του χώματος, για να μπορέσουμε κάποτε να έχουμε και πρότυπα για τα χωμάτινα σπίτια.

Τι είναι η Φυσική Δόμηση;

Η φυσική δόμηση είναι ένας αρκετά νέος όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια δομική προσέγγιση προσανατολισμένη στη χρήση τοπικών, προσεκτικά επιλεγμένων ή και ανακυκλωμένων υλικών, απλών εργαλείων και τεχνικών. Επειδή τα υλικά αυτά χρειάζονται ελάχιστη επεξεργασία ή μεταφορά, τα οικονομικά και περιβαλλοντολογικά κόστη είναι χαμηλά. Μερικά από αυτά τα υλικά είναι ανανεώσιμα (όπως τα δένδρα και το άχυρο) και κάποια άλλα (όπως η πέτρα και το χώμα) υπάρχουν σε τέτοια αφθονία που είναι πρακτικά ανεξάντλητα. Ένα ακόμα από τα πλεονεκτήματα του να κτίζει κάποιος με τοπικά υλικά είναι ότι το κτήριο βρίσκεται σε πλήρη οπτική αρμονία με το περιβάλλον. Η φυσική δόμηση περιλαμβάνει  τις κατασκευές από κομπ, πλιθιά, αχυρόμπαλες, γαιόσακους, χώμα σε καλούπια, ρευστό χώμα, άχυρο με πηλό.

Αντίθετα από τα οικολογικά δομικά υλικά, τα φυσικά εμπεριέχουν καθόλου ή ελάχιστη επεξεργασία. Η χρήση τους δεν συνεισφέρει στην καταστροφή των δασών, την κατασπατάληση των ορυκτών πόρων, τη μόλυνση και ούτε εξαρτάται από βιομηχανικά υλικά και βαριά μηχανήματα. Η γη είναι μη τοξική και τελείως ανακυκλώσιμη.

Το σπίτι μας δεν είναι απλώς το μέρος που ζούμε. Είναι εμείς!  Εκεί ζουν οι άνθρωποι που αγαπάμε, τα συναισθήματά μας, οι ελπίδες μας, τα όνειρά μας. Το ιδανικό είναι να ταιριάζει λοιπόν στην ψυχοσύνθεσή μας, στην ιδεολογία μας, να συμβάλλει στην υγεία μας και να μας παρέχει όσα χρειαζόμαστε. Η ποιότητα του αέρα, ο θόρυβος, το φως, οι κραδασμοί και πολλοί άλλοι παράγοντες μπορούν να διαμορφώσουν τη σχέση μας με το σπίτι μας.

Πηγή: NaturaNrg#27