atherosclerosis

Πόσα πραγματικά γνωρίζετε για την αθηρωμάτωση;

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Όλα για την υγεία, Υγεία.

 της Μαρίας Γκέκα, Επιστημονικός συνεργάτης: Δρ. Ανδρέας Μελιδώνης, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου, Γ.Ν. Πειραιά «Τζάνειο»

Έχετε υψηλή χοληστερίνη, τριγλυκερίδια, υπέρταση, αυξημένα επίπεδα σακχάρου;  Τότε κάντε κάτι αμέσως! Γιατί κινδυνεύετε από αθηροσκλήρυνση. Αυτή η άγνωστη σε πολλούς από εμάς πολυπαραγοντική νόσος είναι η συχνότερη αιτία θανάτου σε άνδρες ηλικίας άνω των 45 ετών και γυναίκες άνω των 65 ετών στο δυτικό κόσμο.

Η αθηρωμάτωση δημιουργείται σταδιακά, με την εναπόθεση κακής χοληστερόλης LDL και άλλων λιπιδίων του αίματος. Αρχικά, η αθηρωμάτωση δεν προκαλεί συμπτώματα και ο ασθενής αγνοεί την ύπαρξή της. Η αθηρωμάτωση που επίσης αποκαλείται αθηροσκλήρυνση ή αρτηριοσκλήρυνση είναι μια ασθένεια η οποία τείνει να εξελιχθεί σε μάστιγα για τους κατοίκους των αναπτυγμένων χωρών, καθώς η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας υπολογίζει ότι το 2020 η «επιδημία» αυτή θα φτάσει να πλήττει 11 εκατομμύρια ανθρώπους, θα είναι δηλαδή η κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας σε όλο τον κόσμο.

Πώς δημιουργούνται οι αθηρωματικές πλάκες; 

Είναι γνωστό σε όλους ότι η καρδιά, με το σύστημα των αρτηριών και των φλεβών, είναι επιφορτισμένη με την παροχή οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών σε όλα τα όργανα. Από την αριστερή κοιλία της καρδιάς ξεκινά το μεγαλύτερο αγγείο του σώματος, η αορτή, που παραλαμβάνει το πλούσιο σε οξυγόνο αίμα και το μεταφέρει, μέσω των διακλαδώσεών της, σε μικρότερες αρτηρίες και τα τριχοειδή αγγεία, στους ιστούς του σώματος. Από την αορτή ξεκινούν και οι δύο αρτηρίες, η δεξιά και η αριστερή στεφανιαία, που τρέφουν την καρδιά.

Οι αρτηρίες του ανθρώπου υφίστανται αλλαγές με την πάροδο της ηλικίας. Η αύξηση του πάχους των αρτηριών είναι μια φυσιολογική διαδικασία, κάτι σαν το «γκριζάρισμα» των μαλλιών, και συμβαίνει σε όλους μας.

Στην περίπτωση της αρτηριοσκλήρυνσης έχουμε αύξηση του πάχους μιας αρτηρίας που οφείλεται στη δημιουργία μιας πλάκας στο εσωτερικό του αγγείου. Αυτή είναι η περίφημη αθηρωματική πλάκα. Φανταστείτε ότι συμβαίνει κάτι ανάλογο με αυτό που παρατηρούμε στο εσωτερικό ενός παλαιού σωλήνα όταν σιγά-σιγά και με την πάροδο των ετών γεμίζει άλατα από το νερό που περνάει μέσα του. Έρχεται μια στιγμή που τα άλατα μπορεί να φράξουν πλήρως σε ένα σημείο το σωλήνα, με αποτέλεσμα να διακοπεί η παροχή του νερού. Το παράδειγμα ταιριάζει απόλυτα στην αρτηριοσκλήρυνση. Υλικό από λιπαρές ουσίες, χοληστερίνη και άλλα προϊόντα του μεταβολισμού των κυττάρων που κυκλοφορούν στις αρτηρίες «κολλάνε» στο τοίχωμα των αγγείων και προκαλούν στένωση του αυλού, με αποτέλεσμα να μειωθεί η παροχή αίματος προς το όργανο που «αρδεύει» η αρτηρία.

Δεδομένου δε ότι η αθηροσκλήρωση είναι μια πολυπαραγοντική νόσος, επιβάλλεται η αναγνώριση όλων των παραγόντων κινδύνου (π.χ. κάπνισμα, παχυσαρκία, διατροφή πλούσια σε ζωικά λίπη, αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης και σακχάρου κλ.π.) και η εξατομικευμένη αντιμετώπισή τους.

Παράγοντες 

Στους παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες σε ένα άνθρωπο να υποστεί αθηρωμάτωση περιλαμβάνονται:

  •  Τα υψηλά επίπεδα αίματος κακής χοληστερόλης LDL
  •  Τα χαμηλά επίπεδα αίματος καλής χοληστερόλης HDL
  • Ο διαβήτης
  • Η διατροφή πλούσια σε λίπη, ιδιαίτερα κορεσμένα λίπη ζωικής προέλευσης, χοληστερόλη, ζάχαρα ή αλάτι
  • Το κάπνισμα
  • Το υπερβολικό βάρος σώματος και η παχυσαρκία
  •  Η έλλειψη ικανοποιητικής σωματικής εξάσκησης
  • Το οικογενειακό ιστορικό καρδιακής πάθησης, ιδιαίτερα σε νεαρή ηλικία

Υψηλή Χοληστερόλη – τριγλυκερίδια 

Η κύρια πηγή λίπους της αθηρωματικής πλάκας είναι η LDL-χοληστερόλη (η λεγόμενη «κακή» χοληστερόλη). Μοναδικό φυσιολογικό μηχανισμό προστασίας αποτελεί η HDL- χοληστερόλη (η λεγόμενη «καλή» χοληστερόλη) η οποία προστατεύει τα αγγεία. Έχει βρεθεί δε ότι η αύξηση της HDL-χοληστερόλης μειώνει τον κίνδυνο θανατηφόρων και μη καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Ένας άλλος λιπιδαιμικός παράγοντας που συσχετίζεται με την καρδιαγγειακή νόσο είναι τα τριγλυκερίδια. Χαρακτηριστικό των αυξημένων τριγλυκεριδίων είναι η συχνή ταυτόχρονη παρουσία μειωμένης HDL-χοληστερόλης, κάτι το οποίο παρατηρείται ιδιαίτερα σε παχύσαρκους, σε διαβητικούς και σε πάσχοντες από μεταβολικό σύνδρομο.

Σακχαρώδης διαβήτης

Είναι μια χρόνια νόσος που χαρακτηρίζεται από διαταραχή του μεταβολισμού του σακχάρου, των λιπών και των πρωτεϊνών, όλων των βασικών δηλαδή υλικών που χρησιμοποιεί ο οργανισμός στη δομή και στις καύσεις του. Αυτή η υφιστάμενη γενικευμένη διαταραχή του μεταβολισμού είναι εκείνη που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο αγγείο, με συνέπεια την προαγωγή της αρτηριοσκλήρυνσης.

Υπέρταση

Ένας άνθρωπος είναι υπερτασικός, όταν ο μέσος όρος των μετρήσεων της διαστολικής πίεσης («μικρή» πίεση) είναι μεγαλύτερος ή ίσος από 90mmHg, όπως μετράται με τα πιεσόμετρα ή όταν ο μέσος όρος των μετρήσεων της συστολικής πίεσης(«μεγάλη» πίεση) είναι μεγαλύτερος ή ίσος από 140mmHg. Σε περίπτωση πάσχοντος και από άλλο νόσημα, όπως διαβήτη, χοληστερόλης, καρδιακής ή νεφρικής παθήσεως, τα όρια αυτά είναι συχνά πιο αυστηρά.

Κάπνισμα 

Ενας σημαντικός παράγοντας που επιταχύνει την αθηρωμάτωση είναι το κάπνισμα. Οι τοξικές συνέπειες του καπνού είναι σημαντικές σε όλο το αγγειακό σύστημα με συνέπεια στυτική δυσλειτουργία, ανεπάρκεια καρδιακών αγγείων, κακή κυκλοφορία αίματος στα άκρα.

Και στα παιδιά; 

Έρευνες έδειξαν ότι ακόμη και σε μικρά παιδιά, μπορεί να υπάρχουν πλάκες αθηρωμάτωσης στις στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς. Πράγματι, η αθηρωμάτωση, μπορεί να αρχίσει να δημιουργείται από πολύ νωρίς στην παιδική ηλικία. Οι κακές διατροφικές συνήθειες των παιδιών και η απουσία ικανοποιητικής σωματικής εξάσκησης είναι σημαντικοί παράγοντες έναρξης της αθηρωμάτωσης με εναπόθεση λιπιδίων και ασβεστίου στα τοιχώματα των αρτηριών τους.

 

Πηγή: NaturaNrg #30