yogurt_berries

Προβιοτικά και Πρεβιοτικά: Υπάρχει διαφορά;

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Διατροφή, Μαθήματα διατροφής.

της Μαρίας Γκέκα

Συχνά ακούμε να μιλάμε για προβιοτικά και πρεβιοτικά σαν να είναι το ίδιο πράγμα. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι δύο πολύ διαφορετικές ουσίες. Προβιοτικά είναι τα ένζυμα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ πρεβιοτικά είναι οι διαιτητικές ίνες, οι οποίες, αν συνδυαστούν με την κατάλληλη διατροφή, ενισχύουν τη δράση των βακτηρίων του γαλακτικού οξέος.

Ο όρος «προβιοτικά» εμφανίσθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 (Fuller 1989). Βέβαια, από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα ο Νομπελίστας Ίλια Ίλιτς Μέτσνικοφ (1908), Ρώσος, μικροβιολόγος ερευνητής του Ίδρύματος Παστέρ των Παρισίων, είχε επισημάνει ότι «η γήρανση του ανθρώπου, οφείλεται στην αυτοδηλητηρίαση του οργανισμού από διάφορους μικροβιολογικούς και τοξικούς παράγοντες οι οποίοι αναπτύσσονται κυρίως στο εσωτερικό των εντέρων». Με την επιμονή του σ’ αυτήν την έρευνα απέδειξε πως η εντερική χλωρίδα αποτελείται από οξυ-γαλακτικά βακτήρια που ωφελούν. Γνωρίζοντας ήδη, πως ορισμένοι λαοί που ζουν περισσότερο από τους άλλους έχουν ως βασική τροφή το γιαούρτι, συνέδεσε το γιαούρτι (η ζύμωση του γιαουρτιού γίνεται από οξυ-γαλακτικά βακτήρια) με την καλή υγεία του εντέρου και το συνέστηνε επιμόνως ως το απαραίτητο διατροφικό προϊόν το οποίο θα συνοδεύει κάθε γεύμα.

«Όλες οι ασθένειες προέρχονται από το έντερο»

Aυτό υποστήριζε ο Ιπποκράτης πριν από 2.000 χρόνια, αλλά εμείς τώρα μόλις κατανοούμε το πόσο δίκιο είχε. Και όχι μόνο ο Ιπποκράτης, αλλά και ένα παλιό ρητό της παραδοσιακής Κινέζικης ιατρικής (TCM) αλλά και της Aγιουβερδικής ιατρικής της Ινδίας, έλεγε ότι «η ρίζα της καλής και της κακής υγείας κατοικεί στο έντερο».
Tα τελευταία χρόνια, τα προβιοτικά βακτήρια βρίσκονται στο κέντρο του ενδιαφέροντος τόσο επιστημονικών μελετών όσο και εμπορικών επιχειρήσεων. Και αυτό, εξαιτίας ενός μεγάλου αριθμού πιθανόν ευεργετικών επιδράσεων στην υγεία του ανθρώπου.

Tι είναι τα προβιοτικά;

Ζουν στο πεπτικό σύστημα και είναι ασύλληπτα πολλά. Για την ακρίβεια ξεπερνούν τα 100 τρισεκατομμύρια. Πρόκειται για τα ωφέλιμα βακτήρια που φυσιολογικά «κατοικούν» στο έντερο και αποτελούν μέρος της άμυνας του οργανισμού μας. Πώς;

  • Επηρεάζοντας θετικά το ανοσοποιητικό σύστημα (αντικαρκινική δράση)
  • Αποκαθιστώντας την εντερική χλωρίδα του οργανισμού
  • Ελαττώνοντας τη χοληστερίνη στο αίμα
  • Βοηθώντας τον οργανισμό σε περιπτώσεις στομαχικών διαταραχών
  • Βελτιώνοντας τη διατροφική ισορροπία με την παροχή των απαραίτητων αμινοξέων και φυσικών βιταμινών.

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση προβιοτικών προϊόντων, δηλαδή τροφών που περιέχουν προβιοτικά συστατικά, αποτελούν έναν πολύτιμο σύμμαχο για την πρόληψη και τη θεραπεία των αλλεργιών, των παθήσεων του εντέρου όπως η ελκώδης κολίτιδα, αλλά και των λοιμώξεων του δέρματος και του ουροποιητικού συστήματος. Επιπλέον, η λήψη προβιοτικών δρα προληπτικά κατά της δυσκοιλιότητας, στην αποκατάσταση πολλών γυναικολογικών λοιμώξεων, στη μείωση των συμπτωμάτων της δυσανεξίας στη λακτόζη, ως θεραπευτική αγωγή της διάρροιας που προκαλείται από την κατανάλωση αντιβιοτικών, καθώς και της ταξιδιωτικής διάρροιας.

Τι είναι τα πρεβιοτικά;

Πέρα όμως από τα προβιοτικά, στην αγορά κυκλοφορούν σήμερα και προϊόντα που περιέχουν τα λεγόμενα πρεβιοτικά συστατικά. Η βασική τους διαφορά είναι ότι τα πρεβιοτικά δεν περιέχουν τους ίδιους τους μικροοργανισμούς, αλλά συστατικά τα οποία ουσιαστικά τρέφουν και βοηθούν την ανάπτυξη και διατήρηση των ήδη υπαρχόντων ευεργετικών βακτηρίων της εντερικής χλωρίδας. Τέτοια συστατικά είναι οι φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες και οι ινουλίνες. Τα πρεβιοτικά προϊόντα έχουν αντίστοιχες δράσεις με τα προβιοτικά, ωστόσο όχι στον ίδιο βαθμό και με την ίδια αμεσότητα. Κι αυτό γιατί τα πρεβιοτικά δρουν έμμεσα ενισχύοντας ουσιαστικά τη συγκέντρωση των προβιοτικών. Αναλυτικότερα, ενδυναμώνουν το προστατευτικό «τείχος» του εντέρου, ώστε να εμποδίζουν τη διέλευση παθογόνων μικροοργανισμών που μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες δράσεις, παρεμποδίζουν ή επιβραδύνουν την ανάπτυξη όγκων του εντέρου, καθώς οι προβιοτικοί μικροοργανισμοί που ενισχύουν μπορούν να προσκολληθούν σε ορισμένα χημικά καρκινογόνα και να καταστείλουν τη δράση τους. Τέλος, τα πρεβιοτικά προϊόντα συνδέονται με την αύξηση του ασβεστίου και του μαγνησίου στο παχύ έντερο. Το ασβέστιο και το μαγνήσιο συνδέονται με τη ρύθμιση του ρυθμού αναπλήρωσης των κυττάρων του εντερικού τοιχώματος. Επιπλέον, ενισχύουν την απορρόφηση του ασβεστίου και του μαγνησίου, συμβάλλοντας στην πρόληψη της οστεοπενίας και της οστεοπόρωσης.

Συμπέρασμα

Τόσο τα προβιοτικά όσο τα πρεβιοτικά έχουν σημαντική επίδραση στην καλή λειτουργία του γαστρεντερικού, του ανοσοποιητικού και στην εν γένει καλή υγεία του οργανισμού. Ωστόσο, τα προβιοτικά προϊόντα δρουν άμεσα, παρέχοντας τα συστατικά εκείνα που προστατεύουν, ενώ τα πρεβιοτικά δρουν λίγο πιο έμμεσα ενισχύοντας τα ήδη υπάρχοντα προστατευτικά συστατικά.
Με δεδομένο όμως το γεγονός ότι σήμερα ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει επιβάλει λανθασμένα διατροφικά πρότυπα, γνωρίζουμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων σήμερα έχει διαταραγμένη εντερική χλωρίδα. Κατά συνέπεια, δεν είναι εύκολο να ενισχύσεις μια «ελαττωματική εντερική χλωρίδα» με πρεβιοτικά, αν πρώτα δεν την αποκαταστήσεις με προβιοτικά συστατικά και προϊόντα.

green_veggiesΠηγές

Τα προβιοτικά σίγουρα θα έχετε ακούσει πως θα τα βρείτε στο γιαούρτι. Ωστόσο, λόγω του ότι όλα τα διαθέσιμα στο εμπόριο γιαούρτια υπόκεινται σε παστερίωση, οι ωφέλιμοι μικροοργανισμοί καταστρέφονται ολοσχερώς! Γι’ αυτό προτιμήστε εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα που αναγράφουν στην ετικέτα τους ότι περιέχουν ζωντανή καλλιέργεια βακτηρίων. Άλλες γνωστές πηγές προβιοτικών είναι το κεφίρ, η σάλτσα σόγιας και τα λαχανικά τουρσί.

Τα πρεβιοτικά μπορείτε να τα βρείτε σε φυτικής προέλευσης τρόφιμα, όπως: πικραλίδες, κρεμμύδι, αγκινάρες, σπαράγγια, μπανάνες και δημητριακά ολικής άλεσης.

Πηγή: NaturaNrg #60