Πώς θα «ανεβάσεις» τον αιματοκρίτη σου

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Ασθένειες & Θεραπείες, Υγεία

Μήπως έχεις χλωμή όψη; Μήπως νιώθεις αδυναμία ή κουράζεσαι εύκολα; Μήπως δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς στη δουλειά σου ή μήπως αισθάνεσαι την καρδιά σου να χτυπά γρηγορότερα; Ίσως τότε χρειάζεται να ελέγξεις τα επίπεδα του αιματοκρίτη σου. – Πώς θα «ανεβάσεις» τον αιματοκρίτη σου –

της Νίκης Κουτσίκου, Ιατρός (MD), Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Ο χαμηλός αιματοκρίτης κατά κύριο λόγο υποδηλώνει την ύπαρξη αναιμίας. Δηλαδή, μιας παθολογικής κατάστασης κατά την οποία μειώνεται η συγκέντρωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων ή της αιμοσφαιρίνης στην κυκλοφορία, με επακόλουθη μείωση της ικανότητας μεταφοράς οξυγόνου στους ιστούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις η μείωση του αιματοκρίτη οφείλεται σε διατροφικές ανεπάρκειες. Μπορείς λοιπόν, μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής και με την κατάλληλη επιλογή τροφίμων να τον ενισχύσεις.

Τι είναι όμως ακριβώς ο αιματοκρίτης;

Ο αιματοκρίτης εκτιμά τον όγκο που καταλαμβάνουν τα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα σε σχέση με το συνολικό όγκο του αίματος και εκφράζεται ως ποσοστό. Οι φυσιολογικές τιμές κυμαίνονται μεταξύ 40%-52% για τους άνδρες, 36%-48% για τις γυναίκες και 29-43% για τα παιδιά. Το εύρος αυτό είναι ενδεικτικό, καθώς οι μέθοδοι προσδιορισμού του αιματοκρίτη σε κάθε εργαστήριο διαφέρουν.
Κατά τη διάρκεια της κύησης ο αιματοκρίτης μειώνεται ελαφρώς, αλλά η μείωση αυτή είναι πλασματική καθώς οφείλεται στον αυξημένο όγκο του αίματος που φυσιολογικά έχουν οι έγκυες. Τα επίπεδα του αιματοκρίτη εξαρτώνται από την ερυθροποιητίνη.

Η ερυθροποιητίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται φυσιολογικά από τους νεφρούς. Ο ρόλος της στον ανθρώπινο οργανισμό είναι εξαιρετικά σημαντικός διότι διεγείρει και ρυθμίζει το μυελό των οστών για την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων και της αιμοσφαιρίνης.

Ποια είναι η κατάλληλη εξέταση για τον αιματοκρίτη;

Για τον υπολογισμό του αιματοκρίτη διενεργείται μία γενική εξέταση αίματος. Πραγματοποιείται λήψη φλεβικού αίματος και στη συνέχεια αυτό αναλύεται με τη βοήθεια ενός αιματολογικού αναλυτή. Ο αιματολογικός αναλυτής χρησιμοποιεί τον όγκο των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο δείγμα του αίματος που λήφθηκε και ένα μαθηματικό τύπο για να υπολογίσει την τιμή του αιματοκρίτη. Για τη διενέργεια της συγκεκριμένης εξέτασης δεν απαιτείται νηστεία πριν τη λήψη του αίματος.

Τι σημαίνει όταν ο αιματοκρίτης σου είναι χαμηλός;

Μία χαμηλή τιμή του αιματοκρίτη υποδηλώνει συνήθως την ύπαρξη αναιμίας, δηλαδή το μειωμένο αριθμό κυκλοφορούντων ερυθρών αιμοσφαιρίων ή τη μειωμένη ικανότητα των ερυθρών αιμοσφαιρίων να μεταφέρουν οξυγόνο στους ιστούς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η αναιμία είναι το συχνότερο πρόβλημα υγείας παγκοσμίως. Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν οι γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας, λόγω της απώλειας αίματος κατά την έμμηνο ρύση, τα παιδιά και τα άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας.

Τα αίτια της αναιμίας είναι ποικίλα και διακρίνονται σε:

  1. Αυξημένη καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων, όπως συμβαίνει στην αιμολυτική αναιμία, στις θαλασσαιμίες και στη δρεπανοκυτταρική αναιμία.
  2. Αυξημένη απώλεια αίματος, συχνότερα από τη γαστρεντερική οδό και
  3. Μειωμένη παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, όπως συμβαίνει στη σιδηροπενική, στη μεγαλοβλαστική και στην απλαστική αναιμία.

Η σιδηροπενική αναιμία αναπτύσσεται όταν η διατροφική πρόσληψη σιδήρου δεν καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού ή όταν οι απώλειες του σιδήρου είναι μεγάλες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση στην κυκλοφορία μικρών ερυθρών αιμοσφαιρίων, με μικρή ποσότητα αιμοσφαιρίνης (υπόχρωμη, μικροκυτταρική αναιμία). Η μεγαλοβλαστική αναιμία οφείλεται στην ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ή/και φυλλικού οξέος, τα οποία είναι απαραίτητα για τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση στην κυκλοφορία μεγάλων ερυθρών αιμοσφαιρίων, με φυσιολογική όμως ποσότητα αιμοσφαιρίνης. Αυτές οι δύο μορφές αναιμίας πολλές φορές οφείλονται σε διατροφικές ανεπάρκειες.

Ποια είναι τα συμπτώματα της αναιμίας;

Τα συμπτώματα της αναιμίας ποικίλουν σε βαρύτητα. Η πιο συχνή εκδήλωση της αναιμίας είναι η εύκολη κόπωση κατά τη διάρκεια των καθημερινών δραστηριοτήτων, καθώς και η μείωση της ικανότητας προσοχής και συγκέντρωσης. Έτσι, μπορεί να νιώθεις ότι καταβάλεις μεγαλύτερη προσπάθεια σε σχέση με πριν για τις δουλειές του σπιτιού, για το διάβασμα ή στη δουλειά ή ακόμη ότι «λαχανιάζεις» πιο εύκολα. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ωχρότητα στο πρόσωπο, υπόταση, αίσθημα παλμών, ταχυκαρδία, ταχύπνοια, ζάλη, ενώ τα μαλλιά και τα νύχια σου να είναι εύθραυστα. Σε έλλειψη βιταμίνης Β12, ή φυλλικού οξέος σπανιότερα, μπορούν να εμφανιστούν ταυτόχρονα και νευρολογικές διαταραχές, όπως μούδιασμα, παραισθησίες, κινητικές διαταραχές, παραισθήσεις, απώλεια μνήμης και σύγχυση.

Τρόφιμα που θα ενισχύσουν τον αιματοκρίτη σου

Εάν διαγνωσθείς με σιδηροπενική ή μεγαλοβλαστική αναιμία, ο γιατρός σου μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεσαι κάποιο συμπλήρωμα σιδήρου, βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος ώστε να μπορέσει ο οργανισμός σου να ανταπεξέλθει στις ανάγκες αιμοποίησης.

  • Πέρα από κάποια συμπληρώματα και σκευάσματα σιδήρου υπάρχουν και οι τροφές που εμπεριέχουν μεγάλη ποσότητα σιδήρου. Αυτές είναι το κόκκινο κρέας(μοσχάρι, συκώτι, που περιέχουν κυρίως αιμικό σίδηρο, τη μορφή εκείνη του σιδήρου που απορροφάται πιο εύκολα. Ικανοποιητική ποσότητα σιδήρου περιέχουν τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα φασόλια και τα αποξηραμένα φρούτα, ωστόσο ο σίδηρος αυτός είναι ο μη αιμικός και δεν απορροφάται σε μεγάλες ποσότητες.
  • Συνόδευσε κατά κύριο λόγο τα τρόφιμα με τον μη αιμικό σίδηρο με τρόφιμα τα οποία είναι πλούσια σε βιταμίνη C, όπως ο χυμός λεμονιού, ο χυμός πορτοκαλιού, οι πιπεριές και το λάχανο, καθώς έτσι ενισχύεται η απορρόφηση του σιδήρου.
  • Προτίμησε δημητριακά τα οποία είναι εμπλουτισμένα με σίδηρο, όπως ψωμί το οποίο φτιάχνεται με εμπλουτισμένο αλεύρι ή εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού.
  • Απόφυγε την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως το τυρί ή το γιαούρτι, μαζί με την κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο, καθώς το ασβέστιο μειώνει την απορρόφηση του σιδήρου.
  • Απόφυγε την κατανάλωση καφεινούχων ροφημάτων κατά τη διάρκεια ή μετά το γεύμα, καθώς οι τανίνες που περιέχονται στα ροφήματα αυτά μειώνουν την απορρόφηση του σιδήρου.

Υιοθέτησε μία ισορροπημένη διατροφή!

Τα παραπάνω τρόφιμα θα πρέπει να καταναλώνονται πάντα στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής. Η υπερβολή στην κατανάλωσή τους μπορεί να έχει εξίσου επιβαρυντικές για την υγεία συνέπειες. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται το κόκκινο κρέας, καθώς περιέχει κορεσμένα λιπαρά οξέα που έχουν ενοχοποιηθεί για την αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Απόφυγε την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος, όπως είναι τα αλλαντικά, αντίθετα προσπάθησε να καταναλώνεις τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα κάποιο λιπαρό ψάρι, το οποίο είναι πλούσιο σε ω-3 λιπαρά οξέα.

Πηγή: Natura Nrg #89

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *