shopping_mania

Shopping mania

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Ψυχολογία.

Της Μαρίας Γκέκα

Πότε το «shopping» από ευχαρίστηση μετατρέπεται σε «μανία», εξάρτηση αλλά και πραγματική ασθένεια;

Κανένας δεν μπορεί να το αρνηθεί. Μια «συνεδρία αγοραθεραπείας» κάθε τόσο είναι ένα από τα καλύτερα αντίδοτα κατά της ρουτίνας και της κακής διάθεσης. Βέβαια, το γενικότερο κλίμα του καταναλωτισμού εντείνεται όταν η περιρρέουσα ατμόσφαιρα το βοηθά, όπως την περίοδο των Χριστουγέννων ή των εκπτώσεων. Πότε όμως η κατανάλωση παύει να είναι ευχαρίστηση αλλά ανεξέλεγκτη ανάγκη και εξάρτηση;

H δυστυχία του υπερκαταναλωτισμού

Προσπαθώντας να ξεφύγει από τη μονοτονία της καθημερινότητας και ψάχνοντας για υποκατάστατα που θα αναπληρώσουν το κενό που αφήνει μέσα του η ανεπάρκεια των ανθρώπινων σχέσεων, ο σύγχρονος άνθρωπος καταφεύγει στην υπερκατανάλωση. Η πρόσκαιρη ικανοποίηση και η ευφορία όμως που αισθάνεται τη στιγμή της αγοράς αντικαθίσταται πολύ γρήγορα από την κατάθλιψη, με συνέπεια να καταφεύγει σε νέες αγορές, αποφεύγοντας έτσι να έρθει αντιμέτωπος με την ουσία των προβλημάτων του. Το φαινόμενο αυτό έρχεται να το επιβεβαιώσει έρευνα που έγινε στη Βρετανία από την εταιρεία Publicis, σύμφωνα με την οποία η καταναλωτική μανία όχι μόνο δεν ανακουφίζει τον αγοραστή, αλλά έχει πολλές πιθανότητες να του επιτείνει τη θλίψη και τη δυστυχία.

shopping_mania_01Καταναλώνω άρα υπάρχω

Σήμερα ισχύει σε μεγάλο βαθμό το «καταναλώνω, άρα υπάρχω», μια που οι αγορές αγαθών και προσφερόμενων υπηρεσιών σηματοδοτούν σε μεγάλο μέρος την κοινωνική μας ζωή. Σκεφτήκατε ποτέ πώς θα ήταν η ζωή μας, αν μας στερούσαν τη δυνατότητα να ξαναμπούμε σε καταστήματα για να αγοράσουμε είδη διατροφής, ρουχισμού, ψυχαγωγίας;

«Καταναλώνουμε, γιατί προσπαθούμε να χαϊδέψουμε το βασανισμένο από άγχη και καταναγκασμούς της καθημερινότητας “εγώ” μας» λένε οι ψυχολόγοι. Πρόκειται για εκείνη την αίσθηση που όλοι λίγο πολύ βιώνουμε, όταν προσπαθούμε να φτιάξουμε τη διάθεσή μας βγαίνοντας «βόλτα στα μαγαζιά» ύστερα από μια φορτισμένη ημέρα στον χώρο εργασίας ή στο σπίτι. Το άτομο που δεν αισθάνεται όμορφα, που έχει προβλήματα, δυσκολεύεται ν” αποδεχτεί τον εαυτό του και την κατάστασή του, όμως με το να κάνει μια χειρονομία καλής θέλησης, αγοράζοντας κάτι για τον εαυτό του, είναι σαν να κάνει μια συμφιλιωτική κίνηση με τον ίδιο του τον εαυτό, να τον αποδέχεται και να τον ενθαρρύνει. Η αγορά κάποιου αντικειμένου μπορεί να γίνει το θετικό μήνυμα που στέλνει κανείς στον εαυτό του. Το ζήτημα γίνεται πιο περίπλοκο, όταν η καταναλωτική συμπεριφορά μετατρέπεται σε εξάρτηση.

shopping_mania_03Πρωτόγονα ένστικτα και shopping

Ας μην ξεχνάμε όμως ότι η κατανάλωση και τα ψώνια έχουν τις ρίζες τους σε πρωτόγονα ένστικτα, όπως αυτά του κυνηγού-συλλέκτη. Ακόμα και στο σύγχρονο άνθρωπο αρέσει η αναζήτηση τροφής, τον συνεπαίρνει το κυνήγι του καλύτερου και πέφτει με τα μούτρα στη συλλογή αντικειμένων. Είτε πρόκειται για αναζήτηση του κομψότερου ρούχου ή παπουτσιού, είτε ενός σπάνιου κρασιού, η ίδια ψυχολογική διαδικασία βρίσκεται πίσω από κάθε απόκτημα.. Και βέβαια, μιλώντας για καταναλωτισμό δεν θα πρέπει να παραλείψουμε και την καταναλωτική μανία που συνδέεται με την αγορά υπηρεσιών. Υπηρεσίες όπως αυτές του γυμναστηρίου, του κομμωτηρίου, των ινστιτούτων αδυνατίσματος και αισθητικής, των κάθε λογής spa και οποιαδήποτε άλλη προσφερόμενη υπηρεσία βάλει ο νους του ανθρώπου εμπίπτουν στην ευρύτερη έννοια του καταναλωτισμού. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τίποτα από μόνο του δεν είναι απαραιτήτως καλό ή κακό, αλλά ο τρόπος με τον οποίο το χειριζόμαστε.

Ευφορία, άγχος και μελαγχολία

Η διαδικασία της αγοράς χαρακτηρίζεται από μια κατάσταση ψυχικής διέγερσης και απομάκρυνσης από την πραγματικότητα, κατά την οποία το χρήμα χάνει στα μάτια μας εντελώς την αξία του. Παρόλα αυτά, αυτή η ευφορία είναι εφήμερη και είναι καταδικασμένη να ξεφουσκώσει γρήγορα αφήνοντας στη θέση της μια κατάσταση μελαγχολίας. Γυρίζοντας στο σπίτι κουρασμένοι και με τα χέρια γεμάτα πακέτα και σακούλες διακατεχόμαστε από τύψεις και ατέλειωτα ερωτηματικά για τα «άχρηστα ψώνια» που τα κρύβουμε βαθιά στην ντουλάπα. Έτσι ξεκινά ένας νέος φαύλος κύκλος: το αίσθημα του ανικανοποίητου παραμένει και ξαναγεννά την ανάγκη για την απόκτηση κάποιου άλλου αγαθού.

Σωρεία ερευνών έχουν δείξει ότι η καθιερωμένη εξόρμηση στα μαγαζιά την περίοδο των εκπτώσεων δημιουργούν άγχος. Λόγω και της δύσκολης οικονομικής κατάστασης που επικρατεί, είναι σίγουρο ότι η αλόγιστη καταναλωτική μανία δεν κάνει κακό μόνο στο πορτοφόλι μας, αλλά αργά ή γρήγορα θα απειλήσει τις προσωπικές μας σχέσεις και την ψυχική μας υγεία. Σε αυτή την περίπτωση είναι αναγκαίο να ζητήσουμε άμεση βοήθεια από κάποιον ειδικό.

shopping_mania_02Ο καταναλωτισμός είναι γένους θηλυκού;

Αυτού του είδους η συμπεριφορά είναι καλώς ή κακώς συνδεδεμένη με το γυναικείο φύλο, μολονότι ο υπερκαταναλωτισμός είναι αναμφισβήτητα ένα σημείο των καιρών, το οποίο δεν γνωρίζει περιορισμούς φύλου, φυλής ή ηλικίας. Μέχρι σήμερα ήταν συνηθέστερο για τις γυναίκες να μένουν στο σπίτι ή να εργάζονται λιγότερο και σε εργασίες όχι και τόσο απαιτητικές, όσο εκείνες των ανδρών και κατά συνέπεια να επωμίζονται τα οικιακά βάρη, συμπεριλαμβανομένης και της αγοράς αγαθών. Όμως με την εξάπλωση των ηλεκτρονικών υπολογιστών και των υπηρεσιών on-line που προσφέρουν, ολοένα και περισσότεροι άνδρες επιλέγουν αυτό το μέσο για τις αγορές τους και επιδεικνύουν τις καταναλωτικές τους τάσεις. Κάποιοι ειδικοί βέβαια βλέπουν το θέμα από διαφορετική σκοπιά υποστηρίζοντας ότι οι γυναίκες καταφεύγουν σε ψώνια, επειδή αποτελούν τον ευκολότερο στόχο του μάρκετινγκ.

Στρατηγικές κατά της σπατάλης

Έχετε τρύπια χέρια και τείνετε να ξοδεύετε πάντα και την τελευταία δεκάρα του μισθού σας; Προσοχή: κινδυνεύετε να ενταχτείτε κι εσείς στην κατηγορία των shopping-maniacs. Ακολουθήστε τις παρακάτω χρήσιμες συμβουλές για να βάλετε φρένο στις σπατάλες…

  • Προτιμήστε να κάνετε τις αγορές σας με μετρητά. Έχετε έτσι καλύτερη αντίληψη των δαπανών σας.
  • Ανάγετε και υπολογίστε τα έσοδα και έξοδά σας σε ετήσια κλίμακα. Σε αυτό το εύρος, φροντίστε τα πρώτα να είναι μεγαλύτερα.
  • Συνηθίστε να βγαίνετε από το σπίτι με μετρημένα χρήματα (για παράδειγμα, όχι πάνω από 10-20 ευρώ τη μέρα) και αποφεύγετε να παίρνετε μαζί σας την πιστωτική κάρτα.
  • Κρατηθείτε μακριά από τα μεγάλα καταστήματα. Η ποικιλία και η ποσότητα των αντικειμένων που εκτίθενται αποτελούν ακαταμάχητο πειρασμό.
  • Κρατήστε ένα ημερολόγιο εξόδων, το οποίο θα πρέπει να ενημερώνετε καθημερινά, καταγράφοντας όλες τις αγορές σας (από το ψωμί μέχρι τα ρούχα). Αν μπορείτε, γράφετε δίπλα στο κάθε αντικείμενο που αγοράσατε και τα συναισθήματα που σας συνόδευαν την ώρα της αγοράς (άγχος, χαρά, λύπη, θυμός).
  • Πριν αγοράσετε κάτι, τηλεφωνήστε σε μία φίλη ή ένα συγγενή σας και ζητήστε τη γνώμη του. Η συζήτηση είναι ένας ιδανικός τρόπος για να περιορίσετε την παρόρμηση και την επιθυμία για ψώνια.
  • Εξουδετερώστε τη θέλησή σας να ξοδέψετε χρήματα, αντισταθμίζοντάς τη με κάτι άλλο. Για παράδειγμα, αντικαταστήστε ένα φόρεμα με ένα καφέ με τους φίλους σας ή με μία ωραία ταινία στο σινεμά.
  • Μην αλλάζετε το αυτοκίνητό σας, προκειμένου να πάρετε άλλο με δάνειο. Προγραμματίζοντας σωστά και αποταμιεύοντας θα καταφέρετε να το αποκτήσετε 20% φθηνότερα την ημέρα που θα είχατε ξοφλήσει το 75% της αξίας του. Υιοθετώντας κανείς νοοτροπία που αποβλέπει στο άμεσο μέλλον, αναβαθμίζει την καθημερινή ποιότητα ζωής του. Άλλωστε αυτός είναι ο σκοπός μας: η αναβάθμιση της ζωής μας, όχι του αυτοκινήτου μας.

Πηγή: NaturaNrg #56

 

 

Sas-endiaferei_arrow

Cinema Therapy: όταν το σινεμά γίνεται… φάρμακο!

Χρωματοθεραπεία

Μυθομανία, όταν ο Πινόκιο μεγαλώνει!