sesame

Σουσάμι… άνοιξε τα μυστικά σου!

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Διατροφή, Μαθήματα διατροφής.

της Μαρίας Σαρτζετάκη

Ένα ελιξίριο υγείας & ομορφιάς στο τραπέζι μας.

Αν και αποτελεί έναν από τους μικρότερους σπόρους της γης, περιέχει μερικά από τα σημαντικότερα οφέλη για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ο λόγος για το σουσάμι, αυτό το μικροσκοπικό σπόρο που μαζί με τα διατροφικά παράγωγά του-ταχίνι, χαλβά και παστέλι-αποτελούν εξαιρετικά θρεπτικές τροφές, που επιβάλλεται να καταναλώνουμε όλο το χρόνο και όχι μόνο την περίοδο της Σαρακοστής!

Ο σπόρος είχε τη δική του ιστορία…

Ο μικρός σπόρος του ανθοφόρου φυτού “Sesamum indicum” έχει καταφέρει εδώ και χρόνια να προσελκύσει το ενδιαφέρον κοινής γνώμης και επιστήμης, χάρη στις πολλές και σημαντικές ευεργετικές επιδράσεις που έχει στον ανθρώπινο οργανισμό.
Ιστορικές πηγές αναφέρουν πως το σουσάμι (shaman shammi: ασσυριακή λέξη που σημαίνει “αιθέρια έλαια”) έχει ιστορία τουλάχιστον πέντε χιλιετιών. Οι περισσότερες αναφορές κάνουν λόγο για πολυπληθείς καλλιέργειες στην αρχαία Βαβυλώνα (Παλαιστίνη – Συρία 3.000 π. Χ.) που επηρέαζαν άμεσα τόσο το οικονομικό όσο και το θρησκευτικό υπόβαθρο των λαών. Ενδεικτικές είναι οι αναφορές επιγραφών της εποχής που φιλοξενούνται στο Βρετανικό Μουσείο και περιγράφουν εικόνες Ασσυρίων θεών να πίνουν κρασί από σουσάμι για να πάρουν δύναμη πριν από τη μάχη. Εκείνη την περίοδο, μάλιστα, αλλά και τα μετέπειτα χρόνια, το σουσάμι αποτελούσε ένα από τα πολυτιμότερα είδη των εμπορικών συναλλαγών, σε σημείο που να ανταλλάσσεται με ασήμι!
Οι ευεργετικές και θεραπευτικές ιδιότητες του μικροσκοπικού αυτού σπόρου ήταν γνωστές και στην αρχαία Ελλάδα, όπου εκχυλίσματα σουσαμιού χρησιμοποιούνταν ως βότανα για την καταπολέμηση της υπέρτασης και για την παραγωγή φαρμάκων. Ο Ιπποκράτης το είχε χαρακτηρίσει ως ένα από τα καλύτερα προϊόντα για την ανθρώπινη υγεία, ο Ιπποφάντης υποστήριζε ότι το σησαμέλαιο είχε ενυδατική δράση που μείωνε τις ρυτίδες, ενώ ο Γαληνός το χρησιμοποιούσε ως φάρμακο κατά της διακοπής του γάλακτος των γυναικών που θηλάζουν, αλλά και σε πολλές άλλες ασθένειες.

sesame_bowlΈνας κόσμος γεμάτος σουσάμι

Οι καλλιέργειες σουσαμιού παγκοσμίως υπολογίζονται σε περισσότερα από 5.000.000 στρέμματα. Πρώτη χώρα παραγωγής είναι η Ινδία και ακολουθούν η Κίνα και η Βιρμανία. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως οι ανατολικές χώρες δείχνουν προτίμηση στο μαύρο σουσάμι, ενώ ο δυτικός κόσμος προτιμά το άσπρο που είναι και πλουσιότερο σε έλαια. Εξίσου ενδιαφέρον είναι και το γεγονός πως το σουσάμι στις ανατολικές χώρες χρησιμοποιείται καθημερινά για τη παρασκευή γλυκών και φαγητών, γεγονός που συμβαίνει στην Ευρώπη και την Αμερική τα τελευταία κυρίως χρόνια, εξαιτίας της διεθνοποίησης της γαστρονομίας αλλά και της στροφής προς μια πιο υγιεινή διατροφή, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και πηγές αντιοξειδωτικών ουσιών.

Ένας μικρός θησαυρός υγείας

Αυτό που κάνει το σουσάμι τόσο ξεχωριστό, είναι το γεγονός ότι αποτελεί τρόφιμο με φυτική πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, ενώ είναι πλούσιο σε βιταμίνες (Β1, Β2, Ε, νιασίνη), οι οποίες ενδείκνυνται στις ευαίσθητες ηλικιακές ομάδες και είναι απαραίτητες για την καλύτερη υγεία του νευρικού συστήματος. Οι πρωτεΐνες του σουσαμιού είναι πλούσιες σε θειούχα αμινοξέα (μεθιονίνη, αργινίνη, λευκίνη, τρυπτοφάνη), τα οποία συνδυαζόμενα με τροφές που περιέχουν λυσίνη, αποκτούν μεγαλύτερη διατροφική αξία, και συνεισφέρουν στην καλή υγεία πολλών οργάνων, όπως το συκώτι και τα νεφρά. Περιέχει επίσης υδατάνθρακες (20%) κυρίως με τη μορφή των φυτικών ινών, οι οποίες βοηθούν στην ομαλή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος, καθώς και καλής ποιότητας λίπος (50%), κυρίως μονοακόρεστα ή πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (ω-6), που συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης. Τα κυριότερα μεταλλικά άλατα και ιχνοστοιχεία που περιέχονται στο σουσάμι είναι το ασβέστιο, ο φώσφορος, το μαγνήσιο, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο.

Προτιμάτε προϊόντα με σουσάμι γιατί…

  • Μειώνουν τη χοληστερίνη
  • Ενισχύουν την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
  • Προλαμβάνουν τον καταρράκτη
  • Βοηθούν στην αντιμετώπιση του διαβήτη
  • Καταπολεμούν την υπέρταση
  • Συντείνουν στην αντιμετώπιση της αρτηριοσκλήρυνσης
  • Συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του ήπατος

Ταχίνι: νηστήσιμο και όχι μόνο!

tahiniΠρόκειται για το προϊόν που παράγεται από διαλεγμένους σπόρους σουσαμιού, οι οποίοι περνάνε από διαδικασία αποφλοίωσης και ξήρανσης και στη συνέχεια γίνονται πολτός. Με άλλα λόγια το ταχίνι είναι η ελαιώδης κρέμα του αλεσμένου σουσαμιού. Από διατροφική άποψη, πρόκειται για ένα θρεπτικό “γίγαντα” που συγκεντρώνει πολλές ευεργετικές ιδιότητες και συγκαταλέγεται στη λίστα με τις πιο υγιεινές, ενεργειακές και θρεπτικές τροφές.

Νοστιμιές πολλές & ξεχωριστές

Συνήθως καταναλώνεται σε περιόδους νηστείας, λόγω του ότι αποτελεί ιδανικό υποκατάστατο των ζωικών πρωτεϊνών, που δρουν αναζωογονητικά και αντιγηραντικά για τον οργανισμό, αλλά θα έπρεπε να καταναλώνεται πολύ συχνότερα και σε όλη την περίοδο του χρόνου. Η αλήθεια είναι ότι μόνο τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να παίρνει τη θέση που του αξίζει στο καθημερινό τραπέζι των Ελλήνων, με την παραδοσιακή μαγειρική της πατρίδας μας να είναι γεμάτη από συνταγές με ταχίνι.
Χρησιμοποιείται σκέτο, σε σούπες, σαν προσθήκη σε διάφορες συνταγές, σε ντρέσινγκ για σαλάτες αναμεμειγμένο με λεμόνι, για άλειμμα πάνω σε ψωμί, ακόμα και σε νηστίσιμα αρτοσκευάσματα, όπως ταχινόπιτες, ταχινόψωμο κ.ά. Συνδυάζεται ιδανικά με το μέλι, ταιριάζει καταπληκτικά με το κακάο και τον στιγμιαίο καφέ και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σάλτσες αντικαθιστώντας το αβγολέμονο.
Ταιριάζει ιδανικά με τις ασιατικές γεύσεις, όπως σάλτσα σόγιας, ρυζόξιδο, κύμινο, τζίντζερ, φρέσκο κόλιαντρο, καυτερές πιπεριές τσίλι κ.ά. Εξαιτίας της λιπαρότητάς του είναι ιδανικό με εσπεριδοειδή, ιδιαίτερα με λεμόνι και πορτοκάλι. Περιέχει τα ίδια λιπαρά με το φιστικοβούτυρο, καθώς και παρόμοια υφή, με αποτέλεσμα να μπορεί κάλλιστα να το αντικαταστήσει. Το ταχίνι είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο και στη ζαχαροπλαστική, σε παρασκευές όπως η ταχινόπιτα, ταχινοκουλουράκια και διάφορα κέικ, ενώ πολλοί το προσθέτουν ακόμη και στον καφέ τους.

Το γλυκό «φάρμακο»

Το ταχίνι έχει πολλές, πλην όμως… τίμιες θερμίδες. Τα 100 γρ. αποδίδουν 500 θερμίδες, αλλά παράλληλα μας δίνουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Αποτελεί σημαντική πρωτεϊνική πηγή που ωστόσο από μόνη της δεν έχει υψηλή βιολογική αξία. Συνδυαζόμενο όμως με ψωμί ή με όσπρια, όπως συμβαίνει στην παρασκευή του χούμους, η βιολογική του αξία αναβαθμίζεται, συμβάλλοντας σημαντικά στην κάλυψη των πρωτεϊνικών μας αναγκών.
Παράλληλα το ταχίνι αποτελεί ένα ιδανικό σύμμαχο για την καλή υγεία των οστών, αφού μας δίνει όχι μόνο ασβέστιο, αλλά και μαγνήσιο. Συμβάλλει επίσης και στην καλή υγεία της καρδιάς. Τα λιπαρά που αποτελούν και τη βάση της σύνθεσής του, είναι κυρίως μονοακόρεστα και πολυακόρεστα, τα οποία συνδέονται με μείωση των επιπέδων λιπιδίων στο αίμα, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Επιπρόσθετα, το ταχίνι περιέχει και μικρές ποσότητες από φυτοστερόλες, οι οποίες συμβάλλουν στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα.

Χαλβάς: όταν το ταχίνι παντρεύτηκε τη ζάχαρη…

halvahΟ χαλβάς προέρχεται κυρίως από ταχίνι, ζάχαρη και φυτικά έλαια. Για να παρασκευαστεί αποφλοιώνεται το σουσάμι και στη συνέχεια ψήνεται και αλέθεται για να προκύψει το ταχίνι. Η ζάχαρη και το νερό ανακατεύονται με το ταχίνι και ψήνονται στη φωτιά μέχρι το μείγμα να μετατραπεί σε καραμέλα. Λίγο πριν κρυώσει τελείως, προστίθενται ξηροί καρποί, κακάο, σοκολάτα ή αποξηραμένα φρούτα.

Μια ιστορία από την Τουρκία

Ο χαλβάς του εμπορίου, γνωστός και ως μακεδονικός, δεν γεννήθηκε στη Μακεδονία, αλλά έφτασε στην Ελλάδα από χαλβαδοποιούς της Τουρκίας, οι οποίοι μετέφεραν την τέχνη τους στη χώρα μας. Πρόκειται για το παλαιότερο γλυκό της τουρκικής κουζίνας, ενώ εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να είναι ένα πολύ δημοφιλές γλυκό στη γειτονική χώρα, όπου καταναλώνεται κυρίως σε γεννήσεις και κηδείες σε διάφορες εκδοχές: ρευστές σιμιγδαλένιες πουτίγκες με γλυκό γάλα, χαλβάς με σαφράν και φιστίκια, με σουσάμι, καρύδια και πετιμέζι, βουτυράτες εκδοχές εμπλουτισμένες με κουκουνάρι και κοκκώδεις εκδοχές εμπλουτισμένες με γάλα.

Γευστικός αλλά και θρεπτικός

Το συγκεκριμένο γλύκισμα κυκλοφορεί σε πολλές και ποικίλες γεύσεις, ενώ μια από τις καλύτερες εκδοχές του είναι η βιολογική, όπου τα συστατικά που τον συνθέτουν είναι αγνά και βιολογικά. Ο χαλβάς είναι πλούσιος σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο, σελήνιο και αντιοξειδωτικές ουσίες. Είτε με τη προσθήκη ξηρών καρπών είτε μαζί με όσπρια, ο χαλβάς αποτελεί μια καλή πηγή πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας, ενώ η περιεκτικότητά του σε λιπαρά οξέα, αμινοξέα, βιταμίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες είναι παρόμοια με του ταχινιού. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση χαλβά χρειάζεται προσοχή, καθώς 100 γρ. προϊόντος αποδίδουν γύρω στις 540 θερμίδες.

pasteliΠαστέλι: γεύση από παράδοση

Το παστέλι είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την παράδοση και τις διατροφικές συνήθειες του λαού μας ιδιαίτερα σε περιόδους νηστείας, αφού αποτελεί ένα εξαιρετικά θρεπτικό τρόφιμο, καθώς ο συνδυασμός σουσαμιού και μελιού παρέχει μια σειρά από ωφέλιμα συστατικά, απαραίτητα για την καθημερινή λειτουργία του οργανισμού.

Ένα πραγματικό συμπλήρωμα διατροφής

Το παστέλι είναι ένας άριστος συνδυασμός πρωτεϊνών, υδατανθράκων και ακόρεστων λιπαρών, σε ιδανικές αναλογίες για τη διατροφή μας, ενώ είναι πλούσιο και σε βιταμίνη Ε, ασβέστιο, φώσφορο, κάλλιο, μαγνήσιο και σίδηρο, γεγονός που το καθιστά όχι απλά ένα σνακ, αλλά ένα συμπλήρωμα διατροφής!
Κατά την αγορά του πρέπει να προσέχουμε ώστε στη συσκευασία να αναγράφονται αναλυτικά τα συστατικά, η ημερομηνία και ο παραγωγός, ενώ ως προς τη γεύση πρέπει να μη μας καίει στο στόμα ή να μην αφήνει άσχημη γεύση από το σουσάμι. Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν στην αγορά βιολογικά παστέλια, που στερούνται συντηρητικών ή άλλων πρόσθετων ουσιών και αποτελούν την καλύτερη διατροφική επιλογή για τα παιδιά ή τους αθλητές, αλλά και όλους όσους επιθυμούν ένα τονωτικό κα θρεπτικό γλύκισμα.

Πηγή: NaturaNrg #04

Sas-endiaferei_arrow

Νηστεία. Ευκαιρία για αποτοξίνωση και εγκράτεια.

Χαλβάς από ταχίνι: ένα υγιεινό γλυκό

Οι σπόροι της υγείας