Stop cyber bullying

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Αγωγή, Κοινωνία, Παιδί.

Το cyber bullying σε αντίθεση με το school bullying εκδηλώνεται κυρίως ανώνυμα ενώ απαιτούνται τεχνικές γνώσεις και όχι δύναμη.

Σίγουρα όλοι γνωρίζουμε τι  σημαίνει «σχολικός εκφοβισμός» (school bullying), ένα από τα φαινόμενα νεανικής παραβατικότητας, που εμφανίζεται σε πολλές χώρες του κόσμου. Πλέον, όμως οι ανήλικοι και έφηβοι χρήστες των ελληνικών social media, ζουν τον τρόμο και το φόβο της διαδικτυακής βίας. Πρόκειται για το cyber bullying, μια νέα μορφή εκφοβισμού που αναδύεται μέσα από την αυξανόμενη χρήση των τεχνολογικών μέσων, καθώς και την καθολική εξάπλωση  των φορητών συσκευών.

stopΤι περιλαμβάνει ο διαδικτυακός εκφοβισμός;

Ο εκφοβισμός μέσω του Διαδικτύου είναι οποιαδήποτε πράξη εκφοβισμού, επιθετικότητας, παρενόχλησης, τρομοκρατικής ή αυταρχικής συμπεριφοράς που περιλαμβάνει την ηλεκτρονική διαπόμπευση, απειλές και ψυχολογική βία. Αυτό μεταφράζεται με

  • Αποστολή ανεπιθύμητων μηνυμάτων (υβριστικά-προσβλητικά)
  • Διάδοση άσχημων-προσβλητικών φημών online και δυσφήμηση σε τρίτους (άλλους πλέον του θύματος, μέσω:
  • του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου,
  • μηνυμάτων μέσω κινητού,
  • φωτογραφίες και βίντεο στο διαδίκτυο,
  • ιστοσελίδες, μπλογκς, chat rooms, ακόμα και διαδικτυακά παιχνίδια

Ο όρος cyber bullying δημιουργήθηκε από τον Καναδό Bill Belsey και έχει τις ρίζες του στον παραδοσιακό σωματικό ή ψυχολογικό εκφοβισμό όπου ο στόχος του επιτιθέμενου είναι να προκαλέσει ζημιά ή να βλάψει το θύμα του. Το φαινόμενο του cyber bullying δηλαδή το πρόβλημα της παρενόχλησης μαθητών και παιδιών μέσα από το ίντερνετ, είναι πιο περίπλοκο απ΄ όσο γίνεται αντιληπτό, καθώς μπορεί το bullying να έχει «αντικαταστήσει» κατά μία έννοια τον παλιό «τσαμπουκά» και «καζούρα» στα σχολεία, όμως έχει εντελώς διαφορετικά στοιχεία. Ιδού ένα άκρως χαρακτηριστικό παράδειγμα του cyber bullying.

Σε «καλό» σχολείο της Αθήνας, η πρώτη μαθήτρια του σχολείου, ηλικίας περίπου 16 ετών και σημαιοφόρος, υπέστη νευρικό κλονισμό και προχώρησε σε απόπειρες αυτοκτονίας. Η αιτία ήταν η διαδικτυακή επίθεση που δέχτηκε από ένα προφίλ ψεύτικο το οποίο εμφανιζόταν να ανήκε σε αυτήν. Απαιτήθηκε έρευνα 25 ημερών, για να βρεθεί η άκρη του νήματος αλλά και για να μείνουν εμβρόντητοι οι αστυνομικοί όταν ανακάλυψαν πως ο ένοχος ήταν ο δεύτερος μαθητής στο σχολείο ο οποίος τη ζήλευε και ήθελε την πρωτιά!

Για τους ειδικούς η σημαντικότερη αιτία για τη διόγκωση του φαινομένου είναι η έλλειψη επικοινωνίας στην οικογένεια, ανάμεσα στα παιδιά και τους γονείς. «Δεν υπάρχει ούτε επικοινωνία αλλά ούτε και επιμέλεια και επίβλεψη των παιδιών. Τα παιδιά ουσιαστικά οδηγούνται σε βίαιες εξάρσεις και οδηγούνται τελικά σε ακραίες συμπεριφορές, όπως το cyber bullying».

Πράγματι, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία (με βάση την έρευνα που εκπόνησε) ο Δρ. Λεωνίδας Ανθόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας,

-1 στους 3 νέους γίνονται θύματα του cyber-bullying,

-1 στους 13 είναι θύματα συστηματικής παρενόχλησης.

-Από αυτούς, το 5% αυτοτραυματίζονται και το 3% έχουν πραγματοποιήσει απόπειρες αυτοκτονίας.

Μάλιστα, πολλά περιστατικά cyber bullying ιδιαίτερα στο εξωτερικό είχαν τραγική κατάληξη, μεταξύ των οποίων αναφέρουμε:

  • Αυτοκτονία της 14χρονης Hanna Smith (The Guardian, 6/8/2013). Είχε υποστεί cyber-bullying από ανώνυμους στην ιστοσελίδα ερωτήσεων και απαντήσεων ask.fm
  • Αυτοκτονία της 12χρονης Καρολίνα Πίκιο (Ιταλία): πλήθος απειλητικών μηνυμάτων στο Facebook
  • Αυτοκτονία της 16χρονης Jessica Laney (Florida) (12/2012): χρήστες των κοινωνικών δικτύων την παρότρυναν να αυτοκτονήσει (“Can you kill yourself already?”)
  • Ακόμη, τέσσερις αυτοκτονίες ατόμων μέσα σε λιγότερο από 1 χρόνο (9/12-8/13) στη Μ. Βρετανία.

Συμβουλές & εργαλεία για την προστασία των παιδιών και την ενημέρωση των γονέων

Οι γονείς γνωρίζουν γι’ αυτά τα ανησυχητικά γεγονότα; Φυσικά η πλειοψηφία, αν όχι γνωρίζουν, αλλά το θέμα είναι ότι αισθάνονται αβοήθητοι και δεν έχουν την απαραίτητη εκπαίδευση για τα προληπτικά μέτρα που χρειάζονται προκειμένου να παρακολουθούν απρόσκοπτα ό, τι τα παιδιά τους κάνουν on-line.

Υπάρχουν μια σειρά από εργαλεία που οι γονείς πρέπει γνωρίζουν για την αντιμετώπιση του διαφαινόμενου κινδύνου που απειλεί την ασφάλεια των παιδιών. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος γκουρού στην τεχνολογία ή να διαθέτει προχωρημένες δεξιότητες ηλεκτρονικών υπολογιστών για να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει αυτές τις web εφαρμογές. Είναι απλό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε με τις βασικές δεξιότητες στο internet.

  1. Creepsquash

To Creepsquash είναι ένα web based εργαλείο παρακολούθησης που σας επιτρέπει να παρακολουθείτε απρόσκοπτα τη δραστηριότητα των παιδιών σας στο Facebook, χωρίς εισβολή της ιδιωτικής τους ζωής.

  1. MinorMonitor

Το MinorMonitor είναι μια άλλη διαδικτυακή εφαρμογή που βοηθά στην παρακολούθηση της δραστηριότητας των παιδιών στο Facebook. Μπορεί να παρέχει λεπτομέρειες, όπως τις ενημερώσεις κατάστασης, λίστες φίλων, φωτογραφίες, και checked-in μέρη.

Αναλύει αυτόματα και εντοπίζει πιθανό εκφοβισμό, χρήση ναρκωτικών, σεξουαλικές αναφορές, αισχρολογία κ.ά.

  1. Family Safety Centre– Οικογενειακό Κέντρο Ασφάλειας

Αυτό είναι ένα portal κατασκευασμένο από τη Google, στο οποίο έχει συγκεντρωθεί ένας τεράστιος αριθμός από διαδικτυακά βίντεο, συμβουλές ασφάλειας και άρθρα.  Το Οικογενειακό Κέντρο Ασφάλειας παρέχει, επίσης, τρόπους για τους γονείς σχετικά με την αναφορά κατάχρησης ή ακατάλληλου περιεχομένου σχετικά με τις υπηρεσίες της.

  1. Κέντρο οικογενειακής ασφάλειας Facebook

Άλλο ένα κέντρο για την ασφάλεια, αυτή τη φορά από την ίδια την κατασκευάστρια εταιρία. Παρέχονται πλήθος πληροφοριών και εργαλείων ασφάλειας για γονείς, εκπαιδευτικούς και εφήβους (μη λησμονούμε ότι το FB απαγορεύεται σε ηλικίες κάτω των 13 ετών).

  1. Cyberkids

Είναι μία πρωτοβουλία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, που υλοποιείται από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, που αποσκοπεί στην ασφαλή εξοικείωση του κοινού με τις νέες τεχνολογίες και ειδικότερα με το internet. Οι γονείς μπορούν να επισκεφτούν το CyberKids μαζί με τα παιδιά τους, να διασκεδάσουν και να ενημερωθούν για το πώς μπορούν να πλοηγηθούν με ασφάλεια.

  1. Εθνικά Κέντρα Ασφαλούς Διαδικτύου

Από το 2004 λειτουργούν με τη συγχρηματοδότηση της Ε.Ε. τα Εθνικά Κέντρα Ασφαλούς Διαδικτύου σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, υλοποιώντας εκστρατείες ενημέρωσης και παρέχοντας υπηρεσίες καταγγελίας παράνομου περιεχομένου. Έτσι και στη χώρα μας το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου αποτελείται από τρεις άξονες δράσης:

  • Saferinternet.gr: Δράση ενημέρωσης και επαγρύπνησης γύρω από την ασφαλή και ορθή χρήση των διαδραστικών τεχνολογιών και γύρω από την προστασία των ανηλίκων από παράνομο και επιβλαβές περιεχόμενο στο Διαδίκτυο.
  • Safeline.gr: Ανοιχτή γραμμή που δέχεται καταγγελίες για παράνομο περιεχόμενο ή παράνομη συμπεριφορά στο Διαδίκτυο.
  • ΥποΣΤΗΡΙΖΩ: Γραμμή βοηθείας 800 11 800 15 για παιδιά και εφήβους, η οποία υλοποιείται από τη Μονάδα Εφηβικής Υγείας, Β’ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Παίδων Π. & Α. Κυριακού.

Τα ΝΑΙ και τα ΟΧΙ των social media

Οι ενήλικες οφείλουν να μάθουν πως λειτουργούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook και το Twitter, αν ο (κυβερνο)εκφοβισμός είναι να αντιμετωπιστεί με επιτυχία, σύμφωνα με το infographic της Fuzion, το οποίο και προσαρμόστηκε στα ελληνικά. Oι γονείς και οι δάσκαλοι πρέπει να βοηθήσουν από κοινού, τους μικρούς εφήβους έτσι ώστε να:

  • Ρυθμίσουν τους προσωπικούς λογαριασμούς τους σωστά.
  • Ενισχύσουν τις ρυθμίσεις απορρήτου τους.
  • Συνδεθούν με τους «φίλους» με ασφάλεια.
  • Σκεφτούν τι αναρτούν.
  • Αναρτούν δημοσιεύσεις κατάλληλα.
  • Ανιχνεύουν και να ασχολούνται με ανάρμοστη συμπεριφορά.
  • Αποεπιλέγουν από «φίλους» και να αποκλείουν συγκεκριμένους χρήστες.
  • Αναφέρουν οποιαδήποτε μορφή εκφοβισμού.

Eπίσης, τα ίδια τα παιδιά (μεγαλύτερα των 13 ετών) θα πρέπει να:

  • Συνδέονται μόνο με τους φίλους τους
  • ΜΗΝ μοιράζονται τον κωδικό τους
  • Διατηρούν τις ρυθμίσεις τους ιδιωτικές
  • Να είναι ευγενικά με τους άλλους

Συμβουλευτείτε το infographic, το οποίο επιμελήθηκε ο ενημερωτικός κόμβος «Ασφάλεια στο Διαδίκτυο» του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου (ΠΣΔ) και παρέχει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το τι οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουν με τη χρήση του Facebook και παρόμοια μέσα.

Πηγή: NaturaNrg #57