θυρεοειδής αδένας

Θυρεοειδής, o ρυθμιστής του μεταβολισμού

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Όλα για την υγεία, Υγεία.

Του Dr. Δημήτρη Τσουκαλά, MD, Πρόεδρος του European Institute of Nutritional Medicine, E.I.Nu.M

Να μυηθούμε σ’ ένα  φυσικό τρόπο ζωής. Δεν μπορούμε να πετάμε μέσα στο σώμα μας πράγματα που μοιάζουν με τροφές, που είναι όμως συνθετικά παρασκευάσματα με χρώματα, ενισχυτικά γεύσης και πλαστικές επικαλύψεις, με τη δικαιολογία ότι είναι νόστιμα και δεν θέλουμε να στερηθούμε.

Ένας στους δύο από εμάς είναι πιθανό να έχει κάποιο πρόβλημα με το θυρεοειδή του. Όζοι θερμοί ή ψυχροί, υποθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, θυρεοειδίτιδα Hashimoto και βρογχοκήλη (διόγκωση του θυρεοειδούς) είναι τα πιο συχνά προβλήματα. Ποιος είναι ο λόγος που παρατηρείται ραγδαία αύξηση των νοσημάτων που σχετίζονται με αυτόν το σημαντικό για την υγεία μας αδένα;

Ο θυρεοειδής είναι ο αδένας που ρυθμίζει ανά πάσα στιγμή το μεταβολισμό μας. Αυξάνει ή μειώνει το μεταβολισμό ανάλογα με τις συνθήκες (κρύο, ζέστη), τις ανάγκες (ξεκούραση, άσκηση) αλλά και την συναισθηματική μας κατάσταση (θυμός,  φόβος, χαρά). Βρίσκεται στο λαιμό μας και ονομάζεται έτσι γιατί έχει το σχήμα θυρεού (ασπίδα, οικόσημο) και παράγει δύο βασικές ορμόνες: την Τ4 (Θυροξίνη) και την Τ3 (Τριιωδοθυρονίνη). Οι αριθμοί 3 και 4 αναφέρονται στο πόσα άτομα ιωδίου περιέχονται στην κάθε ορμόνη. Από τις δύο ορμόνες η δραστική είναι η Τ3 και επηρεάζει σχεδόν οποιαδήποτε φυσιολογική μεταβολική διαδικασία μέσα στο σώμα,  όπως την ανάπτυξη, τη θερμοκρασία του σώματος, την καρδιακή συχνότητα, την έμμηνο ρύση, την αιμοποίηση, την ανάπτυξη των τριχών, την αποθήκευση και την καύση του λίπους και πολλές άλλες. Ο θυρεοειδής παράγει Τ4 όπου στη συνέχεια μετατρέπεται σε Τ3 ανάλογα με τις συνθήκες και τις ανάγκες των κυττάρων μας. Πρόκειται για έναν ευαίσθητο και ακριβή μηχανισμό ρύθμισης που βοηθάει άμεσα το σώμα μας να προσαρμοστεί και να ανταποκριθεί σε αυτό που συμβαίνει άμεσα.

Πόση Τ3 και Τ4 εκκρίνει ο θυρεοειδής;

Οι εντολές για το πόση Τ3 και Τ4 θα εκκρίνει ο θυρεοειδής έρχονται από την υπόφυση μέσω της TSH (Thyroid Stimulating Hormone). Όταν ο οργανισμός χρειάζεται μεγαλύτερη ποσότητα από τις θυρεοειδικές ορμόνες, αυξάνεται η έκκριση της TSH.
Όσο μικρότερες ποσότητες Τ3 και Τ4 κυκλοφορούν στο αίμα μας τόσο αυξάνονται τα επίπεδα της TSH, ώστε να πιέσουν το θυρεοειδή να απελευθερώσει περισσότερη Τ3 και Τ4, ανάλογα με τις ανάγκες. Υψηλές τιμές TSH υποδηλώνουν υπο-θυρεοειδισμό (ο θυρεοειδής υπολειτουργεί και χρειάζεται να δεχτεί μεγαλύτερη πίεση για να αντεπεξέλθει), ενώ πολύ χαμηλές τιμές συνδέονται με υπερ-θυρεοειδισμό.

Γιατί νοσεί ο θυρεοειδής;

Όπως είδαμε παραπάνω ο συγκεκριμένος αδένας προσπαθεί να ρυθμίσει τον μεταβολισμό και κυρίως την ταχύτητα που γίνονται οι μεταβολικές διεργασίες. Η απόκλιση όμως από τον φυσικό τρόπο ζωής και διατροφής είναι οι βασικοί παράγοντες στην εμφάνιση των νοσημάτων του θυρεοειδούς σε βιοχημικό και συναισθηματικό επίπεδο.
Τοξίνες και βαρέα μέταλλα, τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D και σεληνίου, η έλλειψη ιωδίου αλλά και η επιβάρυνση του οργανισμού με βρώμιο και χλώριο εμποδίζουν τη φυσιολογική παραγωγή Τ3 και Τ4.
Το βρώμιο για παράδειγμα, όπως και το χλώριο, ανήκει στην ίδια οικογένεια μεταλλικών στοιχείων (αλογόνα) με το ιώδιο και χρησιμοποιείται ευρέως στην παρασκευή αρτοποιημάτων. Το βρώμιο καταλαμβάνει τους υποδοχείς που θα έπρεπε να συνδεθούν με το ιώδιο και μειώνει τα επίπεδα διαθέσιμου ιωδίου στον θυρεοειδή. Αυξημένα επίπεδα βρωμίου και αντίστοιχα χαμηλά επίπεδα ιωδίου έχουν βρεθεί σε ασθενείς που πάσχουν από βρογχοκήλη. Γνωρίζουμε επίσης ότι αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης αλλά και χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συμβάλουν στην εμφάνιση υποθυρεοειδισμού και αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας.

Στρες και Θυρεοειδής

Ο θυρεοειδής είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα όργανα στο στρες. Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί λόγοι που “ζορίζουν”, προκαλούν δηλαδή στρες στο σώμα μας. Το μεταβολικό στρες είναι ένας σημαντικός παράγοντας. Σε συνθήκες μεταβολικού στρες ο οργανισμός ζορίζεται λόγω της έλλειψης βασικών μικροθρεπτικών συστατικών. Η απόδοση του κάθε κυττάρου στο σώμα μας, όσον αφορά στην παραγωγή ενέργειας, μειώνεται και αυξάνεται εναλλακτικά η έκκριση ορμονών του στρες για να καλύψουν το ενεργειακό έλλειμμα. Μια από αυτές είναι και η Τ3. Όσο χαμηλότερη είναι η απόδοση του μεταβολισμού μας τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη παρέμβασης από πλευράς του θυρεοειδούς.

Η μακροχρόνια ανάγκη παρέμβασης και υπερλειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα οδηγεί σε αλλοίωση τόσο της λειτουργίας όσο και της δομής του. Υπό τη συνεχή πίεση της TSH, αρχικά παρατηρείται μια διάχυτη αλλαγή στο παρέγχυμα (ιστός) του θυρεοειδή αδένα που σταδιακά οδηγεί στη δημιουργία όζων (μικρά εξογκώματα). Η αλλοίωση της μορφολογίας των κυττάρων φτάνει κάποια στιγμή στο σημείο όπου το ανοσοποιητικό δεν αναγνωρίζει αυτά τα κύτταρα και παράγει αντισώματα ενάντιά τους. Η καταστροφή από αυτό το σημείο και μετά προξενείται και από τον ίδιο τον οργανισμό και σταδιακά θα οδηγήσει σε υπολειτουργία του αδένα και ανάγκη για φαρμακευτική παρέμβαση.

Η εξωτερική όμως χορήγηση ορμονών δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να προσομοιάσει τη φυσιολογική συνεχή έκκριση των θυρεοειδικών ορμονών. Το σώμα μας προσαρμόζεται με τη βοήθεια του θυρεοειδή συνεχώς και άμεσα στις συνθήκες που επικρατούν  ανά πάσα στιγμή. Είτε τρώμε, είτε κάνει ζέστη ή κρύο, όταν ανεβαίνουμε τις σκάλες, όταν κάνουμε άσκηση ή όταν ξεκουραζόμαστε, ακόμη και όταν είμαστε χαρούμενοι ή κλαίμε ο μεταβολισμός μας αυξομειώνεται και προσαρμόζεται συνεχώς.

Η εξωγενής χορήγηση ορμονών μπορεί να μας εξασφαλίσει μια ανεκτή ποιότητα ζωής όχι όμως και μια βέλτιστη απόδοση και υγεία όπως η φυσική έκκρισή τους. Έτσι ο θυρεοειδής “πέφτει” ηρωικά μαχόμενος στην προσπάθεια του να σπρώξει ένα μεταβολισμό που δεν λειτουργεί σωστά. Το πρόβλημα στ’ αλήθεια δεν αφορά στο θυρεοειδή αλλά στον ίδιο το μεταβολισμό και τους παράγοντες που τον ρυθμίζουν.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Υπάρχουν όμως ενέργειες που μπορούμε να κάνουμε για να προστατεύσουμε την υγεία μας και την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς.

  • Να διατηρούμε ιδανικά επίπεδα βιταμίνης D.

Η βιταμίνη D αυξάνει την απόδοση των χημικών αντιδράσεων σε όλα τα κύτταρα και βελτιώνει την έκφραση των γονιδίων.

  • Να διατηρούμε φυσιολογικό βάρος με χαμηλά επίπεδα ινσουλίνης.

Η αυξημένη ινσουλίνη αποσταθεροποιεί όλο το ορμονικό σύστημα και εμποδίζει τη μετατροπή της Τ4 σε ενεργό Τ3. Η λύση της αντίστασης της ινσουλίνης συνδέεται με βελτίωση της θυρεοειδικής λειτουργίας.

  • Να παρέχουμε στο σώμα τα απαραίτητα μικροθρεπτικά συστατικά.

Το ιώδιο, το σελήνιο και το μαγνήσιο είναι στοιχεία ζωτικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς, ενώ το χρώμιο, η γλουταμίνη, η κανέλα και το άλφα λιποϊκό οξύ βοηθούν στη μείωση της αντίστασης της ινσουλίνης.

  • Να απέχουμε από τη χρήση επεξεργασμένων τροφίμων και ιδιαίτερα αρτοποιημάτων που περιέχουν βρώμιο.
  • Να φροντίσουμε να εντοπίσουμε και να διαχειριστούμε το μεταβολικό στρες.

Μπλοκαρισμένα μεταβολικά μονοπάτια οδηγούν σε μείωση της παραγωγής ενέργειας και σε στρες που οφείλεται σε μεταβολικούς λόγους.

  • Να γυμναζόμαστε

Η άσκηση μειώνει τα επίπεδα αδρεναλίνης, σπάει την αντίσταση στην ινσουλίνη και μειώνει το σωματικό βάρος, πράγματα που βοηθούν σε έναν υγιή θυρεοειδή.

  • Να καταναλώνουμε άφθονο νερό.

Η έστω και μικρού βαθμού αφυδάτωση μπορεί να μειώσει το μεταβολισμό μας κατά 40%.

  • Να διατηρούμε χαμηλά τα επίπεδα του συναισθηματικού στρες μέσα από μια θετική ματιά προς τη ζωή

και την αποφυγή βομβαρδισμού από αρνητικά νέα, μια πρακτική καθόλου χρήσιμη και ιδιαίτερα επικίνδυνη για την πνευματική και σωματική μας υγεία.

Ο φυσικός τρόπος ζωής έχει αρχίσει να επηρεάζει όλο και μεγαλύτερο μέρος του κόσμου και αυτό γιατί όταν κάποιος αρχίσει να γεύεται τα αποτελέσματα, αποζητά όλο και περισσότερη υγεία και αντιλαμβάνεται την αξία που έχουν το να νιώθεις γεμάτος ενέργεια, να έχεις καλή διάθεση, να αντιλαμβάνεσαι ότι μπορείς να πάρεις την υγεία σου στα χέρια σου και να διαμορφώσεις εσύ το δικό σου μέλλον. 

Πηγή: NaturaNrg #44