omega 3 & depression

Ωμέγα-3 λιπαρά! Aντίδοτο (και) κατά της κατάθλιψης;

Αναρτήθηκε τη Κατηγορία: Διατροφή, Μαθήματα διατροφής, Όλα για την υγεία, Υγεία.

της Νίκας Κάσδαγλη, Διαιτολόγου – Διατροφολόγου

Υπάρχουν λιπαρά που εγγυώνται την υγεία του οργανισμού μας; Τα ω-3 λιπαρά οξέα αποτελούν την ασπίδα προστασίας που χρειαζόμαστε. Τα ω-3 λιπαρά οξέα, και συγκεκριμένα το EPA και το DHA, έχουν συνδεθεί με την καρδιαγγειακή υγεία χάρη στην αντιθρομβωτική τους δράση. Πέραν όμως της επίδρασης στην καρδιά, τα ω-3 φαίνεται να έχουν σημαντική επίδραση και στο νευρικό μας σύστημα, αφού αποτελούν βασικό δομικό συστατικό των νευρικών κυττάρων. Πρόσφατη όμως μετα-ανάλυση έδειξε ότι η πρόσληψη των συγκεκριμένων λιπαρών οξέων δρα ευεργετικά ενάντια στα συμπτώματα της κατάθλιψης.

Τα τελευταία χρόνια επικρατεί παγκοσμίως μια διαρκής ανησυχία γύρω από την αυξανόμενη εμφάνιση διάφορων ψυχικών ασθενειών. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα υγείας αφορά τις διαταραχές της διάθεσης, με πιο κοινό από όλα την κατάθλιψη.

Σήμερα, η κατάθλιψη εξελίσσεται σε πραγματική μάστιγα. Υπολογίζεται ότι το 2020 θα αποτελεί τη δεύτερη αιτία ανικανότητας για εργασία και την πρώτη το 2030, εφόσον δεν αναχαιτιστεί, ενώ οι γυναίκες παρουσιάζουν δύο έως τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη από ό, τι οι άνδρες. Οι συνέπειες αυτής της νόσου στο γυναικείο φύλο  φαίνεται να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο κατά τη διάρκεια ή μετά από μια εγκυμοσύνη. Η γέννηση ενός παιδιού μπορεί επίσης να επισπεύσει ένα καταθλιπτικό επεισόδιο σε ευάλωτες γυναίκες. Η κατάθλιψη που εμφανίζεται μετά από τη γέννηση ενός παιδιού ονομάζεται επιλόχεια και σχετίζεται με την εμφάνιση αναπτυξιακών προβλημάτων στα παιδιά.

Επιλόχεια κατάθλιψη

Σύμφωνα με αποτελέσματα ερευνών εκτιμάται ότι το 19% των νέων μητέρων μπορεί να υποφέρουν από κατάθλιψη  στη διάρκεια των πρώτων τριών μηνών μετά τον τοκετό. Εμφανίζεται συχνότερα τις πρώτες 12 εβδομάδες μετά τον τοκετό, αλλά μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή μέχρι και 1 χρόνο μετά τη γέννηση του παιδιού.

Οι παράγοντες κινδύνου της ασθένειας αυτής περιλαμβάνουν τόσο τη γενετική προδιάθεση και κάποιους περιβαλλοντικούς παράγοντες, όσο και μια σειρά κοινωνικών, ψυχολογικών και βιολογικών παραγόντων. Ένας βιολογικός παράγοντας στον οποίο δίνεται ιδιαίτερη προσοχή, είναι η ανεπαρκής διατροφή. Έχουν αναφερθεί αξιόπιστες συνδέσεις μεταξύ της ψυχικής διάθεσης και της ανεπάρκειας διάφορων θρεπτικών συστατικών, όπως του φυλικού οξέος, της βιταμίνης Β12, του ασβεστίου, του σιδήρου, του σεληνίου, του ψευδάργυρου και των ω-3 λιπαρών οξέων.

Τι έδειξαν οι έρευνες

Αρκετές μελέτες υποστηρίζουν τη χρήση των ω-3 λιπαρών οξέων στην κατάθλιψη. Οι περισσότερες από αυτές έχουν δημοσιευθεί στα πλέον αυστηρά επιστημονικά περιοδικά. Η πρώτη έρευνα έγινε στο Χάρβαρντ, η οποία και έδειξε πως οι καταθλιπτικοί ασθενείς που έπαιρναν ω-3 λιπαρά οξέα έδειξαν σημαντική βελτίωση στην κατάστασή τους.
Πρόκειται για πολυακόρεστα λιπαρά οξέα μακράς αλυσίδας, τα οποία προέρχονται από το λινολενικό, λινολεϊκό και ελαϊκό οξύ. Ονομάζονται απαραίτητα, διότι ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να τα συνθέσει από μόνος του, αλλά απαιτείται η πρόσληψή τους από την τροφή, και υπάρχουν οι οικογένειες των ω-3 και των ω-6. Από την οικογένεια των ω-3 λιπαρών οξέων, τα σημαντικότερα για την ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου είναι το εικοσαπεντανοϊκό (ΕΡΑ) και το δοκοσαεξαενοϊκό οξύ (DHA), εκ των οποίων το τελευταίο είναι το πιο σημαντικό στον εγκέφαλο.

Η ανάλυση κάποιων μελετών και  επιδημιολογικών στοιχείων από 23 χώρες έδειξε θετική συσχέτιση μεταξύ της χαμηλής πρόσληψης ω-3 και της κατάθλιψης. Όσον αφορά τη μητρική κατάθλιψη, φάνηκε ότι οι γυναίκες που βρίσκονται σε κίνδυνο κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής τους ηλικίας είναι σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο, αν τα επίπεδα των ω-3 τους είναι μειωμένα. Αποκάλυψε επίσης ότι τόσο η χαμηλότερη περιεκτικότητα σε δοκοσαεξαενοϊκό οξύ (DHA) στο μητρικό γάλα, όσο και η χαμηλότερη κατανάλωση θαλασσινών (πλούσια πηγή ω-3), σχετίζονται με υψηλότερα ποσοστά επιλόχειας κατάθλιψης. Η βιβλιογραφία αιτιολογεί το γεγονός αυτό, στην πιθανή σύνδεση μεταξύ εγκυμοσύνης, ω-3 λιπαρών οξέων και της χημικής αντίδρασης που επιτρέπει την απελευθέρωση της σεροτονίνης, ενός νευροδιαβιβαστή του εγκεφάλου που ρυθμίζει τη διάθεση.

Επειδή τα ω-3 λιπαρά οξέα μεταφέρονται από τη μητέρα στο έμβρυο και αργότερα στο βρέφος που θηλάζει, τα επίπεδα των ω-3 της μητέρας μειώνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα για τουλάχιστον 6 εβδομάδες μετά τη γέννηση. Γι’ αυτόν το λόγο, χωρίς επαρκή πρόσληψη ω-3, ο κίνδυνος εμφάνισης της επιλόχειας κατάθλιψης είναι υψηλότερος. Συμπεραίνουμε λοιπόν, ότι η επαρκής πρόσληψη των ω-3 απαραίτητων λιπαρών οξέων είναι πολύ σημαντική και αποτελεί σύμμαχο για τη συνολική υγεία, τόσο της μητέρας όσο και του εμβρύου ή του βρέφους που θηλάζει.

Σημείωση:  

Καμία επιστημονική έρευνα δεν προτείνει την αντικατάσταση της επίσημης αντικαταθλιπτικής αγωγής με ω-3 λιπαρά οξέα, καθώς η επίσημη αντικαταθλιπτική θεραπεία παραμένει η μόνη απολύτως τεκμηριωμένη και ταυτόχρονα η πλέον ισχυρή αντικαταθλιπτική αγωγή. Όμως, φαίνεται πια πως η συμπλήρωση των αντικαταθλιπτικών με ω-3 λιπαρά οξέα επιταχύνει και ενισχύει το θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Πηγή: NaturaNrg #43