Αυτοάνοσα νοσήματα και Βιταμίνη D
Γνωρίζετε ότι:
-Η βιταμίνη D έχει σημαντική ανοσο-ρυθμιστική δράση. Η έλλειψή της συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη και την πορεία των αυτοάνοσων νοσημάτων.
♦ Dr. Δημήτρης Τσουκαλάς MD, PhD, www.drtsoukalas.com
Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, συνδέονται με περισσότερες εξάρσεις και χειρότερη πορεία σε αυτοάνοσα όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η ψωρίαση, η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
Επαρκή επίπεδα βιταμίνης D είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, τόσο για τη μείωση της πιθανότητας νόσου από λοιμώξεις, όσο και για την ικανότητα του ανοσοποιητικού να αναγνωρίζει τους δικού του ιστούς.
Ο Ρόλος της Βιταμίνης D στα Αυτοάνοσα Νοσήματα
Ενισχύει το ανοσοποιητικό:
Η βιταμίνη D παίζει ζωτικό ρόλο στη ρύθμιση της λειτουργίας των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς και στην παραγωγή αντισωμάτων. Ρυθμίζει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να μπορεί να αναγνωρίζει τους δικούς του ιστούς σε σχέση με ξένα στοιχεία. Αυτό βελτιώνει την άμυνα έναντι των λοιμώξεων και μειώνει την λανθασμένη αντίδραση του ανοσοποιητικού έναντι δικών του ιστών[1][2].
Ισχυρό αντιφλεγμονώδες:
Πολλοί ασθενείς με αυτοάνοσο βιώνουν συμπτώματα που οφείλονται στη χρόνια φλεγμονή. Χαμηλά επίπεδα ενέργειας, εξάντληση, διαταραχές στη λειτουργία του γαστρεντερικού, μειωμένη πνευματική διαύγεια, μυϊκοί πόνοι σε διάφορα σημεία του σώματος, μπορούν να εκδηλωθούν και να παραμένουν για αρκετά χρόνια, σε ασθενείς με αυτοάνοσα και χρόνια νοσήματα. Η βιταμίνη D έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Η χορήγησή της σε θεραπευτικές δόσεις, μειώνει τη χρόνια φλεγμονή και βελτιώνει την πορεία ασθενειών όπως τα αυτοάνοσα νοσήματα, τα καρδιαγγειακά, η παχυσαρκία και ο διαβήτης[3].
Η βιταμίνη D στην Πρόληψη των αυτοάνοσων νοσημάτων
Η βιταμίνη D έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στη διατήρηση της ικανότητας του ανοσοποιητικού συστήματος να αναγνωρίζει και να μην επιτίθεται στα κύτταρα και τους ιστούς του ίδιου του οργανισμού (ανοσιακή ανοχή). Ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D συμβάλουν στην απώλεια της ανοσιακής ανοχής, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανάπτυξης αυτοάνοσων νοσημάτων. Αντιθέτως η μακροπρόθεσμη χορήγηση βιταμίνης D, μειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης αυτοάνοσου νοσήματος. Άτομα που έλαβαν βιταμίνη D για 5 χρόνια είχαν σημαντικά μειωμένο κίνδυνο εκδήλωσης αυτοάνοσου νοσήματος σε σχέση με ασθενείς που δεν έλαβαν[4].
Η ανεπάρκεια βιταμίνης D έχει συσχετιστεί με αυξημένη δραστηριότητα, σοβαρότητα και εξέλιξη της νόσου σε αρκετές αυτοάνοσες ασθένειες, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς με υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D μπορεί να εμφανίσουν λιγότερο σοβαρά συμπτώματα και πιο αργή εξέλιξη της νόσου[5][6][7][8].
Θεραπευτικές δόσεις σε ασθενείς με αυτοάνοσο
Πρόσφατες έρευνες έχουν αναδείξει τα κλινικά οφέλη της θεραπείας με υψηλές δόσεις βιταμίνης D3 στα αυτοάνοσα νοσήματα. Οι ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα εκδηλώνουν μειωμένη ανταπόκριση στη βιολογική δράση της D και χρειάζονται υψηλότερες δόσεις ώστε να επιτευχθεί κλινική βελτίωση[9].
Θεραπευτικές δόσεις θα πρέπει να συνταγογραφούνται από έναν ειδικό, με πείρα στη διόρθωση της έλλειψης της βιταμίνης D. Τα άτομα που λαμβάνουν θεραπευτικές δόσεις πρέπει να βρίσκονται υπό την άμεση επίβλεψη ενός έμπειρου γιατρού και να διενεργούν τακτικά αιματολογικές εξετάσεις, ώστε να αξιολογείται η βιολογική δράση της D στον οργανισμό.
Για την ουσιαστική βελτίωση της κλινικής εικόνας, η αντιμετώπιση της χρόνιας φλεγμονής πρέπει να περιλαμβάνει, μαζί με τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής, τον εντοπισμό και τη διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών που τη συνοδεύουν.
Μέσα από την κλινική μας εμπειρία έχουμε διαπιστώσει ότι η διόρθωση της έλλειψης της συγκεκριμένης βιταμίνης, όταν γίνεται παράλληλα με τον εντοπισμό και τη διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού σε μικροθρεπτικά συστατικά και μεταβολικών διαταραχών, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και η αλλοίωση του μικροβιώματος, επιφέρει σημαντική κλινική βελτίωση.
Ελλείψεις σε Μικροθρεπτικά Συστατικά & Αυτοάνοσα Νοσήματα
Πολλοί ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα δε γνωρίζουν ότι η κόπωση, τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας, η χρόνια φλεγμονή, ο πόνος και οι κατακρατήσεις οφείλονται σε οριακές ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές οι οποίες περνούν απαρατήρητες για πολλά χρόνια και είναι δύσκολο να ανιχνευθούν.
Ένας ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας που συχνά παραβλέπεται στην αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων είναι οι ελλείψεις του οργανισμού και οι μεταβολικές διαταραχές. Πρόκειται για οριακές ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά που συσσωρεύονται σταδιακά στο χρόνο και οδηγούν σε νόσο.
Διαβάστε ακόμα ⇒ Αυτοάνοσο νόσημα: Υγεία σε αδιέξοδο ή Μήπως όχι;
- Καταστέλλουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
- Επιδεινώνουν τις φλεγμονές
- Αυξάνουν την ευπάθεια σε λοιμώξεις
- Επιδεινώνουν την πορεία των αυτοάνοσων ασθενειών.
Η οριακή χρόνια έλλειψη θρεπτικών στοιχείων ονομάζεται “κρυμμένη πείνα” και είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες πίσω από κάθε ασθένεια. Συνθήκες ανεπάρκειας θρεπτικών ουσιών, επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και φυσιολογικών διαδικασιών του οργανισμού, αυξάνοντας τον κίνδυνο για την ανάπτυξη αυτοάνοσης νόσου. Παρά το γεγονός ότι οι ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών, είναι κοινές και αφορούν στο σύνολο σχεδόν του πληθυσμού, συχνά δεν εντοπίζονται.
Η στοχευμένη διόρθωση των ανεπαρκειών:
- Ενισχύει τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
- Βελτιώνει τον έλεγχο της φλεγμονής.
- Μειώνει την ευπάθεια σε λοιμώξεις.
- Συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της μεταβολικής κατάστασης.
- Βελτιώνει την πορεία της νόσου σε αυτούς τους ασθενείς.
Η οριακή έλλειψη θρεπτικών συστατικών περνάει απαρατήρητη για πολλά χρόνια μέχρι την εκδήλωση κάποιας ασθένειας. Αλλά και όταν αυτή εκδηλωθεί, είναι πολύ δύσκολο να συνδεθεί με συγκεκριμένη έλλειψη από την στιγμή που οφείλεται σε πολλαπλούς παράγοντες.
Ειδικές Εξετάσεις εντοπίζουν τις ελλείψεις που συνδέονται με την πορεία αυτοάνοσων νοσημάτων
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. Τα τελευταία χρόνια, με τη χρήση ειδικών αναλύσεων, ανιχνεύονται μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν με ακρίβεια τις ελλείψεις και τις μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με τα αυτοάνοσα νοσήματα[10].
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Μετράνε πολύ μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού. Το πλεονέκτημά τους είναι ότι καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, που συνδέονται με την κατάσταση υγείας του ασθενούς, καθιστώντας έτσι αποτελεσματική την αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων.
Πηγές:
[1] Nutritional Modulation of Immune Function: Analysis of Evidence, Mechanisms, and Clinical Relevance Dayong Wu et al. Front. Immunol., 15 January 2019
[2] Immunomodulatory Function of Vitamin D and Its Role in Autoimmune Thyroid Disease. Rui Zhao et al. Front. Immunol., 19 February 2021. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2021.574967/full
[3] Vitamin D deficiency and C-reactive protein: a bidirectional Mendelian randomization study Ang Zhou, Elina Hyppönen. International Journal of Epidemiology, dyac087, https://doi.org/10.1093/ije/dyac087 Published: 17 May 2022.
[4] Vitamin D and Marine n-3 Fatty Acid Supplementation and Prevention of Autoimmune Disease in the VITAL Randomized Controlled Trial American College of Rheumatology. Hahn J. et al Arthritis Rheumatol. 2021; 73 (suppl 10).
[5] Vitamin D deficiency and C-reactive protein: a bidirectional Mendelian randomization study Ang Zhou, Elina Hyppönen. International Journal of Epidemiology, dyac087, https://doi.org/10.1093/ije/dyac087 Published: 17 May 2022.
[6] Pathophysiological role and therapeutic implications of vitamin D in autoimmunity: focus on chronic autoimmune diseases. Bellan M, et al. Nutrients. March 2020. https://www.mdpi.com/2072-6643/12/3/78
[6] Pathophysiological role and therapeutic implications of vitamin D in autoimmunity: focus on chronic autoimmune diseases. Bellan M, et al. Nutrients. March 2020. https://www.mdpi.com/2072-6643/12/3/78
[7] Emerging role of vitamin D in autoimmune diseases: An update on evidence and therapeutic implications. GiuseppeMurdaca et al. Autoimmunity Reviews, September 2019. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1568997219301508
[8] Vitamin D Resistance as a Possible Cause of Autoimmune Diseases: A Hypothesis Confirmed by a Therapeutic High-Dose Vitamin D Protocol Dirk Lemke et al. Front. Immunol., 07 April 2021 https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2021.655739/full
[9] Vitamin D Resistance as a Possible Cause of Autoimmune Diseases: A Hypothesis Confirmed by a Therapeutic High-Dose Vitamin D Protocol. Dirk Lemke et al. Front. Immunol. April 2021
[10] McAuliffe S, Ray S, Fallon E, et al. BMJ Nutrition, Prevention & Health 2020
