Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας

Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Green, Life, Αποδράσεις, Περιβάλλον

Αγροκτήματα ανοιχτά, προσβάσιμα, βιώσιμα … και με μέτρα προστασίας

Ο αγροτουρισμός είναι μια διαφορετική προσέγγιση διακοπών, πολύ δημοφιλής εδώ και χρόνια, ειδικά στο εξωτερικό. Περιλαμβάνει επισκέψεις και διαμονή σε ανοιχτές, φιλόξενες φάρμες και καταλύματα που προσφέρουν πλήθος από εναλλακτικές δραστηριότητες. Αν λοιπόν θέλετε να συμμετέχετε σε αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες, όπως είναι η διαδικασία του τρύγου ή το άρμεγμα της αγελάδας. Επίσης να παρατηρήσετε το οικοσύστημα, ή να κάνετε μαθήματα ντόπιας κουζίνας,  τότε μη διστάσετε να βιώσετε αυτή την ιδιαίτερη ταξιδιωτική εμπειρία. Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας.

Γράφει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος, Γεωπόνος, Σύμβουλος Βιολογικής Γεωργίας, Med Culture, OpenFarm.gr

Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μαςΒιώσιμος τουρισμός την εποχή του κορονοϊού

Ο αγροτουρισμός κι οι εκδρομές στη φύση,  εκτιμάται πως θα είναι ανάμεσα στις πρώτες επιλογές των ταξιδευτών ως ένα ισχυρό αντίδοτο στη “μετά-covid” εποχή.  Η πανδημία αναμένεται να  φέρει πολλές ανατροπές στον τρόπο της ζωής μας, ειδικά στο δυτικό κόσμο. Πέρα από τις δυσοίωνες μεταβολές στην οικονομία, τα εργασιακά και την ιδιωτικότητα, η πανδημία και η πολυδιάστατη αρνητική επίπτωσή της στον τουρισμό επέφεραν το καταλυτικό πλήγμα στο υφιστάμενο μοντέλο. Θεωρείται δεδομένο ότι  θα οδηγήσει πιθανά και σε μια αναθεώρηση του τρόπου που καταναλώνουμε, αλλά και ταξιδεύουμε. Η αμφισβήτηση της υπερβολής, του υπερκαταναλωτισμού και της σπατάλης ενέργειας και τροφής είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να την επίτευξη της πολυπόθητης για τον πλανήτη βιωσιμότητας. Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας.

Τις προηγούμενες δεκαετίες είχαμε ως χώρα επενδύσει στη «μονοκαλλιέργεια» του μαζικού τουρισμού, πουλώντας αναψυχή και χαλάρωση στον ήλιο, τη θάλασσα, τα μπαρ, τα εστιατόρια και τα τεράστια ξενοδοχειακά συγκροτήματα. Προσβλέποντας στην βραχυπρόθεσμη εισροή συναλλάγματος και τον γρήγορο ατομικό πλουτισμό, δεν επενδύσαμε και δεν προστατεύσαμε όσο θα έπρεπε τον πραγματικό πλούτο της χώρας που είναι το περιβάλλον, η βιοποικιλότητα και ο πολιτισμός. Πολιτισμός ο οποίος περιλαμβάνει εκτός από τους σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους και την αυθεντική φιλοξενία. Επίσης την παράδοση και την γαστρονομία.

⇒ Δείτε ακόμη: Μαζικός Τουρισμός; Ευχαριστώ, δεν θα πάρω!

O τρόπος ζωής των “millennianls”

Οι άνθρωποι που ανήκουν στις γενιές κάτω των 40 ετών, γνωστοί κι ως «millennials», «generation Z» φαίνεται από τις έρευνες πως ταξιδεύουν περισσότερο και καταναλώνουν προϊόντα κι υπηρεσίες με ένα διαφορετικό τρόπο. Ζουν σε μεγαλουπόλεις αποσυνδεδεμένοι από τους ανθρώπους στην ύπαιθρο που φροντίζουν για την παραγωγή της τροφής τους. Ενημερώνονται, όμως, και ευαισθητοποιούνται σχετικά με τις σύγχρονες διατροφικές τάσεις. Επιλέγουν πιο υγιεινές και οικολογικά υπεύθυνες διατροφικές επιλογές σε λογικό κόστος.  Απορρίπτουν την ταμπέλα του «τουρίστα» και την “all inclusive” υπηρεσία. Διεκδικούν ένα ρόλο «ταξιδευτή». Ο «ταξιδευτής» που αναζητεί στον τόπο που επισκέπτεται την αυθεντική εμπειρία, τους καθημερινούς ανθρώπους. Επίσης ενδιαφέρεται για το φυσικό περιβάλλον, το οικολογικό αποτύπωμα. Επίσης και για τη γαστρονομική εμπειρία, την ποιότητα και την προέλευση της τροφής που δοκιμάζει.

Κάτω από αυτές τις νέες συνθήκες δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ανάπτυξης του βιώσιμου αγροτουρισμού αλλά και της ουσιαστικής διασύνδεσης του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό.

Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας

Αναδεικνύοντας το φυσικό πλούτο της χώρας μας

Η χώρα μας διαθέτει τεράστιο αγροτικό και φυσικό πλούτο. Eίναι πια καιρός να αναδείξει με το σωστό τρόπο και σεβασμό στα τοπικά αγροοικοσυστήματα.  Αγροκτήματα μπορούν να ανοίξουν τις πόρτες τους και να δημιουργήσουν μικρού μεγέθους, οικολογικά καταλύματα. Να φιλοξενήσουν ευαισθητοποιημένους επισκέπτες και να τους μυήσουν στην ομορφιά και την ηρεμία της αγροτικής ζωής. Από τη άλλη, μονάδες φιλοξενίας με καλλιεργήσιμες εκτάσεις μπορούν να επενδύσουν στην αγροτική εκμετάλλευσή τους. Ακόμα να τις εντάξουν στην εμπειρία φιλοξενίας που προσφέρουν.

Δείτε επίσης ⇒ Οι καλύτερες αγροτουριστικές εξορμήσεις για κάθε εποχή!

Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας

Ο αγροτουρισμός συνδυάζει τις διακοπές με μια πρόταση φιλοξενίας μέσα στο αγροοικοσύστημα. Είναι ένα εναλλακτικό πακέτο υπηρεσιών (ξενάγηση, διαμονή, διατροφή, εκπαίδευση. Επίσης δραστηριότητες αναψυχής & εργαστήρια) που προσφέρονται στο ανοιχτό – επισκέψιμο αγρόκτημα από τους ίδιους τους αγρότες και τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας

Αναδεικνύεται έτσι η πολυλειτουργικότητα της γεωργίας που διατηρεί την αγροτική παραγωγή. Ταυτόχρονα συμπεριλαμβάνει τον τουρισμό και την αναψυχή και διατηρεί τις αξίες πολιτιστικής κληρονομιάς. Για παράδειγμα η ανάδειξη του φυσικού τοπίου και η παραγωγή τοπικών τροφίμων υψηλής ποιότητας, που συνδέονται με την περιοχή.

Ο Αγροτουρισμός στην Ελλάδα σήμερα

Αγροτουρισμός: επιστροφή στη φύση και στις ρίζες της τροφής μας

Στη χώρα μας η έννοια του αγροτουρισμού έχει ταλαιπωρηθεί αρκετά, καθώς συγχεόταν με τον εναλλακτικό φυσιολατρικό τουρισμό της υπαίθρου. Δεν είχε μέχρι πρόσφατα καταφέρει να συνδεθεί άμεσα και με την πρωτογενή παραγωγή και το αγροδιατροφικό οικοσύστημα.

Αναμφίβολα, χρειάζεται μια εκ βάθρων αναθεώρηση της τουριστικής πολιτικής της χώρας μας. Ο επανασχεδιασμός των προορισμών επιβάλλεται και θα πρέπει να προωθεί την βιώσιμη τουριστική και αγροδιατροφική τους ταυτότητα. Δηλαδή να γίνει με τρόπους που να μεγιστοποιούν τοπικά τα οφέλη του τουρισμού και να μειώνουν τις αρνητικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία τα τελευταία χρόνια ο Αγροτουρισμός εντάσσεται, πλέον, στο θεσμό των «πολυλειτουργικών αγροκτημάτων», ο οποίος όμως είναι  δυσνόητος για το ευρύ κοινό και δεν έχει επικοινωνηθεί και αναπτυχθεί όσο θα έπρεπε.

Τι είναι το Πολυλειτουργικό Αγρόκτημα

Πολυλειτουργικό Αγρόκτημα, σύμφωνα με τη νομοθεσία, είναι η αγροτική εκμετάλλευση, η οποία διαθέτει, τουλάχιστον καλλιεργήσιμη έκταση, φυτικό ή ζωικό κεφάλαιο. Επίσης χώρο εστίασης ή δυνατότητα εκπαίδευσης ή δυνατότητα επίδειξης και παρακολούθησης της παραγωγικής διαδικασίας ή οικοτεχνική μεταποίηση και λειτουργεί με έμφαση στις τοπικές παραγωγικές δυνατότητες κάθε περιοχής. Μια αγροτική επιχείρηση που θέλει να λάβει το σήμα του πολυλειτουργικού αγροκτήματος υποβάλλει φάκελο κι ελέγχεται από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τον οργανισμό ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ.

Στόχος του Πολυλειτουγικού Αγροκτήματος είναι:

Επιστροφή στον τρόπο λειτουργίας της ελληνικής παραδοσιακής οικογένειας.

Γνωριμία με παραδοσιακά επαγγέλματα, ντόπιες καλλιεργητικές μεθόδους παραγωγής και παραγωγικές διαδικασίες, οι οποίες σπανίζουν ή έχουν εκλείψει.

Γνωριμία με τις ασχολίες και τις συνήθειες της καθημερινής ζωής των κατοίκων μιας περιοχής. Τα ήθη και τα έθιμα, καθώς και τη ζεστή ανθρώπινη ελληνική φιλοξενία.

Ευαισθητοποίηση γύρω από τα θέματα της προστασίας του περιβάλλοντος και της αυτόχθονης χλωρίδας και πανίδας.

Γνωριμία με τα πολιτισμικά στοιχεία μιας περιοχής, μέσα από την οργάνωση επισκέψεων σε ιστορικά και λοιπά τοπικά αξιοθέατα, καθώς και τη συμμετοχή σε υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής.

Αντίστοιχα το «Ειδικό Σήμα Αγροτουρισμού» μπορούν να το αποκτήσουν τα αγροκτήματα, τα πολυλειτουργικά αγροκτήματα και οι αγροτικές και μικτές αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Είναι σήμα με ειδικό λογότυπο χορηγούμενο από το Υπουργείο Τουρισμού. Με το σήμα αυτό πιστοποιείται ότι μία επιχείρηση πληροί τις ειδικές προϋποθέσεις του παρόντος νόμου. Επίσης προσφέρει ένα ελάχιστο προδιαγεγραμμένο επίπεδο υπηρεσιών. Ήδη μπορούμε να βρούμε στο ειδικό αυτό μητρώο επιχειρήσεις πιστοποιημένες με το σήμα αυτό.

Αναζητώντας τις αυθεντικές εμπειρίες στο βιώσιμο αγροδιατροφικό προορισμό

Εκτός από τα πολυλειτουργικά αγροκτήματα στη χώρα μας υπάρχουν και αρκετά πλέον αστικά-περαστικά και επισκέψιμα αγροκτήματα και μονάδες παραγωγής τροφίμων στην ύπαιθρο, που ανοίγουν τις πόρτες τους σε επισκέπτες και τουρίστες. Προσφέρουν ξενάγηση στο αγρόκτημα ή τη μονάδα και φιλοξενούν αγροτουριστικές δραστηριότητες και εργαστήρια για μεγάλους και παιδιά. Επιδιώκοντας με αυτό τον εναλλακτικό τρόπο να κάνουν πιο γνωστά και τα  ξεχωριστά προϊόντα που παράγουν στον τόπο τους.

Αγροτουρισμός:

Το δίκτυο OpenFarm

Τέτοια αγροκτήματα προβάλλονται από τις περιφέρειες και τους τοπικούς φορείς (δήμους, αναπτυξιακές εταιρείες). Επίσης και μέσα και από εξειδικευμένες ψηφιακές πλατφόρμες όπως το δίκτυο open farm (www.openfarm.gr). Ο επισκέπτης επιλέγει τα κριτήρια που τον ενδιαφέρουν (περιοχή, παραγωγική κατεύθυνση, πιστοποιήσεις και δραστηριότητες στο κτήμα). Βλέπει τις μονάδες που ικανοποιούν την αναζήτησή του και οργανώνει την επίσκεψή του.

Επισκέπτοντας ένα ανοιχτό αγρόκτημα

Ο επισκέπτης ή ο φιλοξενούμενος σε ένα ανοιχτό αγρόκτημα ασχολείται με εποχικές αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες όπως το μάζεμα ελιών, η φροντίδα των ζώων, η παραγωγή κρασιού κ.α.  Αξιοποιεί τη δυνατότητα συμμετοχής σε γευσιγνωσίες, εργαστήρια κηπουρικής, μαθήματα μαγειρικής, γαστρονομίας, αργαλειού. Αλλά και σε δραστηριότητες στη φύση όπως πεζοπορία, ορειβασία κ.ά.  Έρχεται σε επαφή με τη φύση, με το ιδιαίτερο για κάθε περιοχή οικοσύστημα, με τον πολιτισμό, με τα τοπικά ήθη και έθιμα, την τοπική κουζίνα και γαστρονομία.  Επί της ουσίας, έρχεται σε επαφή με όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν τη μοναδικότητα του βιώσιμου αγροδιατροφικού τουριστικού προϊόντος μιας περιοχής.

Ως επικύρωση όλων των παραπάνω, φέτος μέσα στην πιο δύσκολη συγκυρία για τον κλάδο της φιλοξενίας, η Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως ακούσιος ηγέτης της βιώσιμης τοπικής διατροφής σε όλο τον κόσμο, καθώς ο διεθνής ταξιδιωτικός οργανισμός Lonely Planet την ανακηρύσσει ως «GREECELonely Planet Best Food Destination 2021».

Μεταξύ άλλων αναφέρει (*)  “…Μπορεί να μην είναι γνωστή παγκοσμίως για την εφαρμογή επίσημων πρωτοβουλιών όσον αφορά τις βιώσιμες πρακτικές, όμως οι Έλληνες είναι “οικολόγοι” εδώ και αιώνες.  Η πανάρχαια συνήθεια της καλλιέργειας λαχανικών, της συγκομιδής ελιών και της προετοιμασίας του ελαιολάδου. Επίσης το μαγείρεμα με ντομάτες, άγρια χόρτα και ψάρια είναι ο κανόνας σε όσους ζουν είτε σε νησί είτε στην ηπειρωτική χώρα. Οι γενναιόδωροι και παθιασμένοι ντόπιοι μοιράζονται τις γνώσεις τους με τους ταξιδιώτες, συνδυάζοντας το φρέσκο μαγειρεμένο φαγητό με δραστηριότητες στη φύση και σε ξεχωριστά τοπία…”.

⇒ Ας ελπίζουμε πως έφτασε πια η ώρα της ανάδειξης του Βιώσιμου Αγροτουρισμού. Ανακαλύψτε κι εσείς τα επισκέψιμα αγροκτήματα!

Πηγή: Naturanrg #119o, www.naturanrg.gr

Δείτε επίσης

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *