Αλλεργίες και Δυσανεξίες στα Παιδιά

Αλλεργίες και Δυσανεξίες στα Παιδιά: Όσα Χρειάζεται να Γνωρίζουν οι Γονείς  Η έναρξη της σχολικής ζωής είναι μια περίοδος γεμάτη χαρά, καινούριες εμπειρίες και προκλήσεις – για τα παιδιά αλλά και για τους γονείς. Στη σχολική τσάντα μπαίνουν βιβλία, τετράδια και σνακ∙ όμως, για κάποια παιδιά, τα σνακ αυτά μπορεί να κρύβουν κινδύνους.

Οι τροφικές αλλεργίες και δυσανεξίες αποτελούν ένα συχνό φαινόμενο στη σύγχρονη παιδική ηλικία και, αν δεν αναγνωριστούν και διαχειριστούν σωστά, μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα του παιδιού.

◊Της Ζερζελίδου Μαριέλας – Κλινική Διαιτολόγος Παιδιατρικής Διατροφής

Αλλεργία ή Δυσανεξία: Ποια η διαφορά;

Οι δύο όροι συχνά συγχέονται, όμως είναι σημαντικό να διαχωριστούν:

Τροφική αλλεργία:

είναι μια αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε πρωτεΐνες τροφών. Μπορεί να εμφανιστεί άμεσα (μέσα σε λίγα λεπτά) ή πιο καθυστερημένα (μέσα σε ώρες). Στα παιδιά εκδηλώνεται με εξανθήματα, εμετούς, κοιλιακό πόνο, συριγμό ή ακόμη και αναφυλαξία – μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση που απαιτεί άμεση χορήγηση αδρεναλίνης (Osborne et al., 2012).

 Τροφική δυσανεξία:

δεν εμπλέκει το ανοσοποιητικό, αλλά κυρίως την πέψη. Η πιο συχνή είναι η δυσανεξία στη λακτόζη, όπου το ένζυμο λακτάση λείπει ή δεν λειτουργεί επαρκώς. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν μετεωρισμό, διάρροια, κράμπες και φούσκωμα (Storhaug et al., 2017). Ενοχλητικά μεν, αλλά όχι επικίνδυνα για τη ζωή.

Ποια τρόφιμα «πρωταγωνιστούν» στις αλλεργίες;

Περισσότερο από το 90% των αλλεργιών στα παιδιά οφείλονται σε λίγες συγκεκριμένες τροφές (AAAAI):

Γάλα αγελάδας, Αυγό, Σόγια, Σιτάρι, Ξηροί καρποί (φιστίκια, καρύδια κ.ά.), Ψάρια και οστρακοειδή

Η αλλεργία στο γάλα αφορά 2–8% των παιδιών και συχνά υποχωρεί μέχρι τα 2–3 έτη (Turck, 2013). Αντίστοιχα, η αλλεργία στο αυγό εμφανίζεται σε 0,5–2,5% των παιδιών και συνήθως υποχωρεί μέχρι την ηλικία των 7 (Aickin et al., 1994). Αντίθετα, οι αλλεργίες στους ξηρούς καρπούς και στα θαλασσινά είναι πιο επίμονες και συχνά συνοδεύουν το παιδί και στην ενήλικη ζωή (McWilliam et al., 2015).

Δυσανεξίες: «σιωπηλοί» εχθροί

Η πιο συχνή είναι η δυσανεξία στη λακτόζη, που αφορά μέχρι και το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού (Ugidos-Rodríguez et al., 2018). Στην Ευρώπη εμφανίζεται συχνότερα μετά τα 5–6 έτη, ενώ στα μικρότερα παιδιά είναι σχετικά σπάνια.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται 30 λεπτά έως 2 ώρες μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών και περιλαμβάνουν φούσκωμα, κοιλιακό άλγος και διάρροιες. Παράλληλα, υπάρχουν και άλλες μορφές δυσανεξίας:

• Ευαισθησία στη γλουτένη χωρίς κοιλιοκάκη (NCGS): προκαλεί γαστρεντερικάσυμπτώματα χωρίς να υπάρχει βλάβη στο έντερο.
• Δυσαπορρόφηση φρουκτόζης: οδηγεί σε φουσκώματα και διάρροιες μετά την κατανάλωση φρούτων ή ροφημάτων με υψηλή φρουκτόζη.
• Αντιδράσεις σε συντηρητικά και πρόσθετα τροφίμων: π.χ. καφεΐνη, χρωστικές ή γλουταμινικό μονονάτριο (Dreborg, 2015).

Συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς:

• Κνησμός στο στόμα ή πρήξιμο στα χείλη
• Δερματικά εξανθήματα ή κνίδωση
• Εμετοί, διάρροιες, κοιλιακό άλγος
• Δυσκολία στην αναπνοή, βήχας ή συριγμός
• Ζάλη ή υπόταση

Σε περίπτωση αναφυλαξίας, χρειάζεται άμεση χορήγηση αυτοενιέμενης αδρεναλίνης και μεταφορά στο νοσοκομείο (Umasunthar et al., 2015).

Στις δυσανεξίες, τα συμπτώματα είναι πιο ήπια και εντοπίζονται κυρίως στο γαστρεντερικό, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή.

Το σχολείο ως νέος χώρος πρόκλησης

Το σχολικό περιβάλλον μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο για ένα παιδί με αλλεργίες. Σνακ από το κυλικείο, γιορτές με γλυκίσματα, ακόμη και η ανταλλαγή φαγητών στην τάξη μπορεί να προκαλέσουν επεισόδια.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό:

1. Να ενημερώνεται το σχολείο για την αλλεργία του παιδιού.
2. Να υπάρχει εξατομικευμένο πλάνο δράσης σε περίπτωση αντίδρασης.
3. Να είναι διαθέσιμη αδρεναλίνη, όπου απαιτείται.
4. Να αποφεύγεται η ανταλλαγή τροφίμων.
5. Να μιλάμε με το παιδί για να κατανοεί τι μπορεί να φάει και τι όχι.

Μπορούμε να προλάβουμε τις αλλεργίες;

Οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι η καθυστέρηση στην εισαγωγή στερεών τροφών δεν προστατεύει από τις αλλεργίες. Αντίθετα, η έγκαιρη εισαγωγή αλλεργιογόνων τροφών όπως το αυγό ή το φυστίκι, σε ελεγχόμενες συνθήκες, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργίας (Nwaru et al., 2014).

Παράλληλα, η ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία φρούτων και λαχανικών, η έκθεση σε «καλά» μικρόβια και η διατήρηση ενός υγιούς εντερικού μικροβιώματος φαίνεται να παίζουν προστατευτικό ρόλο (Heederik et al., 2012).

Διαβάστε ακόμα ⇒ Φυσική Υποστήριξη για Παιδιά, Εφήβους & Γονείς

Ο ρόλος του γονέα

Για έναν γονιό, το να έχει παιδί με αλλεργία ή δυσανεξία μπορεί να είναι πηγή άγχους. Ωστόσο, με την κατάλληλη υποστήριξη και οργάνωση, τα παιδιά μπορούν να ζουν μια απολύτως φυσιολογική σχολική ζωή. Συμβουλές για γονείς:

• Διατηρείτε συνεργασία με παιδίατρο και διαιτολόγο για εξατομικευμένο πλάνο διατροφής.
• Εκπαιδεύστε το παιδί να αναγνωρίζει τα τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγει.
• Ενημερώστε τους δασκάλους και τους φίλους του παιδιού – η ασφάλεια είναι συλλογική υπόθεση.
• Δώστε έμφαση στην ψυχολογική υποστήριξη: τα παιδιά δεν πρέπει να νιώθουν «διαφορετικά».

Συμπέρασμα

Οι αλλεργίες και οι δυσανεξίες δεν πρέπει να αποτελούν εμπόδιο στη σχολική ζωή ενός παιδιού. Με γνώση, πρόληψη και σωστή διαχείριση, οι οικογένειες μπορούν να εξασφαλίσουν ότι τα παιδιά τους θα απολαμβάνουν το σχολείο με ασφάλεια.

Η ουσία είναι ότι η ενημέρωση είναι δύναμη – και δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να μεγαλώσουν χωρίς φόβο αλλά με αυτοπεποίθηση.

Βιβλιογραφία

1. Osborne NJ, et al. J Allergy Clin Immunol. 2012;129(4):1145-7.
2. Turck D. World Rev Nutr Diet. 2013;108:56-62.
3. Aickin R, et al. BMJ. 1994;309(6949):223–5.
4. McWilliam V, et al. Curr Allergy Asthma Rep. 2015;15(9):54.
5. Storhaug CL, et al. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2017;2(10):738-746.
6. Ugidos-Rodríguez S, et al. Food Funct. 2018;9(8):4056-4068.
7. Dreborg S. World Allergy Organ J. 2015;8:37.
8. Umasunthar T, et al. Clin Exp Allergy. 2015;45(11):1621-36.

Heederik D, et al. J Allergy Clin Immunol. 2012;130

ΠΗΓΗ: naturanrg.gr    natura nrg 147o