goydas-kyrios-dekembris

Γεμίζοντας το βάζο των παιδικών αναμνήσεων

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Οικογένεια, Παιδί, Ψυχολογία

Οι ψυχολόγοι μάς λένε πως το «κλειδί» των παιδικών αναμνήσεων είναι τα συναισθήματα. Έτσι κι αλλιώς, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά τι θα θυμάται ένα παιδί κάποτε. Το σίγουρο, όμως, είναι ότι οι αναμνήσεις που έχουμε από την παιδική ηλικία, μας συνοδεύουν σε όλη μας τη ζωή. Αυτές οι θετικές αλλά και οι αρνητικές καταγραφές συνεισφέρουν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας, μας κάνουν λιγότερο ή περισσότερο ευαίσθητους και εμπλουτίζουν το συναισθηματικό μας κόσμο κάνοντάς μας ξεχωριστούς και μοναδικούς. Κάποτε, η  μητέρα Τερέζα όταν ρωτήθηκε «τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας για την παγκόσμια ειρήνη» είχε πει «πήγαινε σπίτι και αγάπησε την οικογένειά σου».

του Λευτέρη Χ. Θεοδωρακόπουλου,
Εικονογράφηση: Λιάνα Δανεζάκη, Αλέξης Γούδας

Τρεις ξεχωριστές προσωπικότητες, τρεις άνθρωποι που με το έργο τους παράγουν αισιοδοξία καθημερινά με γνώμονα τα παιδικά χαμόγελα μιλούν στη Νatura nrg. Η Λιάνα Δενεζάκη μία εκ των κορυφαίων εικονογράφων και συγγραφέων της χώρας, ο τραγουδοποιός Αλέξης Γούδας, ο οποίος έχει συνθέσει το παιδικό μουσικό καλαντάρι και η Άννυ Καπέτου, παιδαγωγός, μας δείχνουν το δρόμο για να ξεκλειδώσουμε τα συναισθήματα των παιδιών και να χαράξουμε τις πιο όμορφες παιδικές αναμνήσεις.

Γεμίζοντας το βάζο των παιδικών αναμνήσεων

Λιάνα Δενεζάκη:

«Η αληθινή ευτυχία βρίσκεται στις αναμνήσεις και τις ελπίδες»

Αν υπήρχε μαγική σκάλα που θα οδηγούσε από την πραγματικότητα στον κόσμο των παραμυθιών και των ονείρων, σίγουρα θα την είχε κατασκευάσει η Λιάνα Δενεζάκη. Η γραφή της μαγική, μα οι εικόνες της είναι ταξίδι στην παιδική φαντασία. Ένα ταξίδι πολύχρωμο και έντονο που αποτυπώνει εικόνες και συναισθήματα σε παιδικά υποσυνείδητα. Η ίδια είναι από τις πιο κατάλληλες να μιλήσουν για τις αναμνήσεις που μπορεί κανείς να δημιουργήσει στα παιδιά.

Με πολύχρωμα και έντονα χρώματα βουτάτε στη φαντασία των παιδιών. Ποια είναι τα κριτήρια για τα σχέδιά σας;

Υπάρχει ένας τόπος όπου εικόνες και λέξεις γίνονται ένα και όλες οι εκδοχές είναι πιθανές. Όνειρο και προσπάθειά μου είναι τα σχέδιά μου να οδηγούν τα παιδιά σε αυτόν ακριβώς τον τόπο: εκεί δηλαδή όπου η ψυχή είναι καθαρή και οι ορίζοντες ανοίγουν διάπλατα για να υποδεχτούν το απρόσμενο.

Θεωρείτε ότι τα σχέδια και οι δυνατές εικόνες μπορούν να χαράξουν τη συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών;

Οτιδήποτε πηγάζει από την αλήθεια μας και επικοινωνείται με σεβασμό και αγάπη μπορεί να επηρεάσει τους άλλους, πόσο μάλλον τα παιδιά, που είναι από τη φύση τους πιο δεκτικά σε νέα ερεθίσματα. Επίσης, τα παιδιά επεξεργάζονται καθετί καινούριο πρώτα μέσα από το συναίσθημα, χωρίς να αφήνουν τη λογική να το τεμαχίζει και να το υπεραναλύει, κάτι που συμβαίνει έντονα με τους ενηλίκους.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται πως τα περισσότερα παιδιά εγκλωβίζονται μπροστά σε tablets και υπολογιστές. Αν πάμε 20 χρόνια πίσω θα θυμηθούμε τη γιαγιά ή τους γονείς να αφηγούνται παραμύθια. Υπάρχει χάσμα αναμνήσεων ανάμεσα στα παιδιά του σήμερα με τα παιδιά πριν από 20 χρόνια;

«Ο ποιητής Δροσίνης έλεγε πως η αληθινή ευτυχία βρίσκεται στις αναμνήσεις και τις ελπίδες. Όμως, τι είναι στην πραγματικότητα οι αναμνήσεις; Γεγονότα που γλυκαίνουν το παρόν μας και πλημμυρίζουν συναισθήματα, το είναι μας. Αν είχαμε τη δυνατότητα να ξαναζήσουμε τα ίδια γεγονότα, είναι άραγε βέβαιο ότι θα μας φαίνονταν εξίσου ξεχωριστά και συναρπαστικά, όπως τα έχουμε φυλάξει μέσα μας; Νομίζω πως όχι, γιατί η πραγματικότητα είναι κάτι διαφορετικό για τον καθένα.
Κατ’ αυτή την έννοια, ένα παιδί μυημένο στις νέες τεχνολογίες δεν σημαίνει απαραίτητα πως δεν έχει την προσοχή που χρειάζεται από τους γονείς του ή ότι στην οικογένειά του τα συναισθήματα δεν ρέουν αβίαστα· ίσως είναι ακόμα πιο ελεύθερα από ό,τι στις οικογένειες πριν από 20 χρόνια.  Θέλω να πω ότι ο ψυχικός δεσμός δεν εξαρτάται από τις εποχές, αλλά από το νοιάξιμο και τη συναισθηματική εγγύτητα των μελών της οικογένειας. Ο τρόπος που εγγράφονται τα πράγματα μέσα μας είναι εντελώς προσωπική υπόθεση, σχετικά ανεξάρτητη από την κάθε εποχή. Καθημερινά συναντώ πολλά παιδιά μυημένα στις νέες τεχνολογίες με γονείς που, παρότι δουλεύουν σκληρά και βρίσκονται πολλές ώρες έξω από το σπίτι, ασχολούνται με τα παιδιά τους για λιγότερο χρόνο, αλλά με τρόπο ίσως πιο ουσιαστικό από ό,τι συνέβαινε 20 χρόνια πριν».

liana-Denezaki-Naturanrg-01Πώς οι γονείς μπορούν να καλλιεργήσουν συναισθήματα στα παιδιά τους ώστε αυτά να μετατραπούν σε αναμνήσεις που θα τα ακολουθούν πάντα στη ζωή τους;

«Το πρώτο που μου ήρθε στο μυαλό όταν διάβασα αυτή την ερώτηση ήταν μερικοί στίχοι από ένα ποίημα του Χαλίλ Γκιμπράν:
Τα παιδιά σου δεν είναι παιδιά σου.
Είναι οι γιοι και οι κόρες της
λαχτάρας της ζωής για τη ζωή.
Δημιουργούνται διαμέσου εσένα,
αλλά όχι από σένα
Κι αν και βρίσκονται μαζί σου
δεν σου ανήκουν.
Μπορείς να τους δώσεις την αγάπη
σου, αλλά όχι τις σκέψεις σου.
Αφού ιδέες έχουν δικές τους.
Και κάπου παρακάτω λέει:
Είσαι το τόξο από το οποίο τα
παιδιά σου ωσάν ζωντανά βέλη
ξεκινάνε για να πάνε μπροστά…
Νομίζω πως η αγάπη τούς αρκεί
για να καλλιεργήσει συναισθήματα και αναμνήσεις που θα τα
ακολουθούν πάντα στη ζωή τους.
Η αγάπη και η επίγνωση πως τα
παιδιά δεν μας ανήκουν καθώς
«οι ψυχές τους κατοικούν
στο σπίτι του αύριο».

Το γεγονός πως τα παιδιά πλέον είναι εγκλωβισμένα σε διαμερίσματα και δεν παίζουν σε αλάνες, πλατείες κ.ά είναι ένας παράγοντας που μπλοκάρει τα συναισθήματά τους;

«Η φαντασία έχει ένα σπουδαίο χαρακτηριστικό: είναι ελεύθερη, χωρίς όρια, χωρίς περιορισμούς και κανόνες. Η μαγεία της είναι ότι δεν εγκλωβίζεται σε τοίχους. Τη χαϊδεύεις κι αυτή σε ταξιδεύει στα πιο απίθανα μέρη· σε τοπία που ανθρώπου μάτι δεν έχει δει και κανείς δεν έχει πατήσει πιο πριν. Η φαντασία έχει το χάρισμα να ξυπνά συναισθήματα και να δημιουργεί χρωματιστά μονοπάτια ακόμα και μέσα σε άχαρες τσιμεντουπόλεις».

Η περίοδος των γιορτών αποτελεί μια ευκαιρία για να ξαναβρεθούν πιο κοντά οι γονείς με τα παιδιά τους;

Καλό είναι να μη χρειαζόμαστε ξεχωριστές περιόδους για να περάσουμε ποιοτικό χρόνο με την οικογένειά μας. Καλώς ή κακώς, όμως, είναι τέτοιοι οι ρυθμοί της καθημερινότητας, που μας κάνουν να ξεχνάμε ότι κάθε στιγμή είναι μοναδική και ιδιαίτερη. Εύχομαι αυτές οι γιορτές να αποτελέσουν για όλους μας την αφετηρία μιας καινούριας χρονιάς, αλλά ουσιαστικά καινούριας, στην οποία θα ζούμε πραγματικά το κάθε λεπτό και δε θα αναλωνόμαστε σε πράγματα ανούσια, χάνοντας ό,τι είναι γνήσιο.

Αν τα πινέλα σας ήταν μαγικά ραβδιά πώς θα χαρτογραφούσατε εκ νέου έναν κόσμο που θα πλημμύριζε με συναισθήματα;

Αυτή η σκέψη είναι μια από τις αγαπημένες μου και την απάντηση την έχω έτοιμη. Θα ζωγράφιζα πολλά φωτεινά χαμόγελα στα πρόσωπα και θα γέμιζα με χαρούμενα χρώματα όλους τους άχρωμους ή μουντούς ανθρώπους. Είναι φορές που φαντάζομαι πως τα πινέλα και τα χρώματα μπορούν να δώσουν ψυχή ακόμα και στους κενούς ανθρώπους και να τους γεμίσουν με νόημα και αγάπη. Νιώθω ότι τα χρώματα μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο! Αυτή είναι η δική μου ψευδαίσθηση, αν θέλετε.

Liana-Denezaki-Naturanrg-02Άννη Καπέτου:

«Γλυκό άρωμα στις παιδικές τους αναμνήσεις»

Λένε ότι τα παιδιά που βιώνουν έντονα τα συναισθήματα αγάπης και αποδοχής στο οικογενειακό περιβάλλον διαμορφώνουν έναν υγιή χαρακτήρα που θα πλημμυρίζεται από όμορφες αναμνήσεις κατά την ενηλικίωσή τους. Παρόλο που από προσωπική εμπειρία είναι λίγα αυτά που θυμόμαστε από τα χρόνια που υπήρξαμε οι ίδιοι παιδιά, σαν γονείς / αδέρφια / φίλοι θέλουμε το μικρό αθώο πλάσμα που μεγαλώνει μαζί μας να έχει όσο το περισσότερο ευτυχισμένες στιγμές χαραγμένες στη μνήμη του.
Την ιδέα αυτή μπορούμε να κάνουμε πράξη στο πλαίσιο μίας σχέσης εμπιστοσύνης με το παιδί όπου πρωταρχικό μέλημά μας είναι να του παρέχουμε καθημερινά και έμπρακτα την ασφάλεια και σημασία που χρειάζεται αφιερώνοντάς του χρόνο για παιχνίδια και συζητήσεις. Σημασία δεν έχουν για τα παιδιά τα υλικά αγαθά που τους προσφέρεις μέσα από τη δουλειά σου, αλλά ο χρόνος που τους στερείς από τη μεταξύ σας ώρα για σκανταλιές.
Οι αγκαλιές και τα χάδια ακόμη δεν πρέπει να λείπουν από το πλάνο της ευτυχισμένης τους ζωής. Πέρα από σύμβολο αγάπης που αποτελούν, προσφέρουν τρυφερότητα, προστασία και επιβεβαίωση με το λόγο να μπαίνει σε δεύτερη θέση. Μόνο λόγια ενθάρρυνσης κι αγάπης άλλωστε θέλουν να ακούν ώστε να αποκτήσουν την αίσθηση της αυταξίας τους και να προσπαθούν να γίνονται ολοένα καλύτερα για να σε εντυπωσιάζουν.
Ακόμη, πολλοί γονείς σήμερα ξεχνάνε -άθελά τους- να σκεφτούν την εικόνα που δημιουργούν στα παιδιά τους για το γάμο και την οικογένεια. Το να πλάσουμε ένα όμορφο πρότυπο οικογενειακής κατάστασης με σεβασμό και αγάπη που θα έχουν πάντα στο νου και πρόκειται να βασιστούν σε αυτό κατά την ενήλικη ζωή τους, θα έπρεπε να αποτελεί στόχο για όλους τους σύγχρονους γονείς. Ακόμη και οι «αναγκαστικές» κυριακάτικες συγκεντρώσεις ή τα χριστουγεννιάτικα τραπέζια με θείους και παππούδες αφήνουν ένα πολύ γλυκό άρωμα στις παιδικές τους αναμνήσεις – και πολλές στιγμές γκρίνιας βέβαια στους γονείς.
Ας διατηρήσουμε όμως και λίγο τις παραδόσεις. Ποτέ δεν έβλαψε κανέναν η πολλή αγάπη (και οι πολλοί κουραμπιέδες) της γιαγιάς, ούτε όμως οι τσιρίδες του ξαδέρφου μας όταν του κρύψαμε το δώρο που του έφερε ο Άη Βασίλης επειδή ήταν καλύτερο από το δικό μας.

Ας γεμίσουμε την επόμενη χρονιά με όμορφες αναμνήσεις!

«Επιτέλους φτάσαμε!» φώναξε ο κ. Χρόνος! Ακούστηκε κάπως κουρασμένος. Και πώς να μην είναι! Ταξίδευε τόσον καιρό με το λεωφορείο του.
Πέρασαν τόσες πολλές μέρες, ένας χρόνος ολόκληρος. Πέρασε από όλες τις γειτονιές του κόσμου. Είχε έρθει η ώρα να πάρει κι αυτός μια ανάσα, να ξεκουραστεί για λίγο… Η νέα χρονιά ήταν κοντά και έπρεπε να ανακτήσει δυνάμεις για να ξεκινήσει και πάλι το μεγάλο του ταξίδι. Ήταν ο καιρός του, ο μήνας του! Αγαπούσε το ίδιο όλους τους φίλους του τους μήνες μα στον τελευταίο είχε μια μικρή αδυναμία…
«Δεκέμβρη, Δεκέμβρη! Σειρά σου,
Δεκέμβρη! Εδώ είμαστε λοιπόν!»

Αλέξης Γούδας:

Από όλες τις γειτονιές του κόσμου
Το απόσπασμα του κ. Δεκέμβρη από το παιδικό μουσικό καλαντάρι «Ο κ. Χρόνος και οι φίλοι του» του τραγουδοποιού Αλέξη Γούδα.

Πηγή: NaturaNrg #66

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *