Γιατί το καλοκαίρι δεν μας ξεκουράζει; Το καλοκαίρι είναι ίσως η εποχή που συνδέουμε περισσότερο από κάθε άλλη με την ξεκούραση.
◊ Γράφει η Αναστασία Παραδείση, Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια (MSc- CBT)
Ονειρευόμαστε τις διακοπές μας μήνες πριν, με την ελπίδα ότι λίγες ημέρες μακριά από τη δουλειά, τις υποχρεώσεις και την καθημερινή πίεση θα είναι αρκετές για να ανακτήσουμε τις δυνάμεις μας. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι επιστρέφουν από τις διακοπές νιώθοντας παράξενα: όχι απαραίτητα ανανεωμένοι, αλλά συχνά εξαντλημένοι, αγχωμένοι ή με την αίσθηση ότι «δεν ξεκουράστηκαν όσο θα ήθελαν».
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η απάντηση βρίσκεται εν μέρει στον τρόπο ζωής που έχουμε υιοθετήσει. Ζούμε σε μια εποχή συνεχούς διέγερσης. Ειδοποιήσεις, μηνύματα, πληροφορίες, υποχρεώσεις και ένας αδιάκοπος αγώνας παραγωγικότητας κρατούν το νευρικό μας σύστημα σε κατάσταση εγρήγορσης για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το σώμα και ο εγκέφαλος συνηθίζουν να λειτουργούν σε υψηλές ταχύτητες και δεν μπορούν να αλλάξουν κατάσταση από τη μία μέρα στην άλλη μόνο και μόνο επειδή βρισκόμαστε σε μια παραλία.
Στην πραγματικότητα, οι πρώτες ημέρες των διακοπών είναι συχνά οι πιο δύσκολες. Τότε αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε την κούραση που κουβαλούσαμε όλο τον χρόνο. Είναι σαν όταν σταματάει ο θόρυβος και ξαφνικά ακούμε όλα όσα προσπαθούσαμε να αγνοήσουμε. Σκέψεις, συναισθήματα και εκκρεμότητες που είχαν παραμεριστεί επανέρχονται στην επιφάνεια.
Θέλοντας να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τις διακοπές…
Παράλληλα, έχουμε δημιουργήσει μια νέα μορφή πίεσης γύρω από την ίδια την ξεκούραση. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τις διακοπές μας. Να δούμε μέρη, να επισκεφθούμε αξιοθέατα, να βγούμε, να φωτογραφηθούμε, να μοιραστούμε εμπειρίες στα κοινωνικά δίκτυα. Ακόμη και η αναψυχή πολλές φορές μετατρέπεται σε μια λίστα υποχρεώσεων που πρέπει να ολοκληρωθεί. Έτσι, αντί να αφήσουμε τον εαυτό μας να ηρεμήσει, συνεχίζουμε να λειτουργούμε με τους ίδιους ρυθμούς που μας εξάντλησαν εξαρχής.
Ίσως γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι νιώθουν μεγαλύτερη γαλήνη σε μια απλή βόλτα στο βουνό ή σε ένα ήσυχο απόγευμα κάτω από τη σκιά ενός δέντρου παρά σε ένα γεμάτο πρόγραμμα διακοπών.
Η φύση διαθέτει έναν μοναδικό τρόπο να μας υπενθυμίζει κάτι που έχουμε ξεχάσει: ότι οι άνθρωποι δεν είμαστε φτιαγμένοι για να λειτουργούμε αδιάκοπα. Οι φυσικοί ρυθμοί είναι διαφορετικοί από τους ανθρώπινους. Το δέντρο δεν βιάζεται να μεγαλώσει. Το κύμα δεν προσπαθεί να φτάσει πιο γρήγορα στην ακτή. Ο ήλιος δεν ανατέλλει νωρίτερα επειδή κάποιος το απαιτεί.
Όταν βρισκόμαστε στη φύση, εκτιθέμεθα σε ένα περιβάλλον που λειτουργεί με ρυθμούς πιο συμβατούς με τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού μας. Το πράσινο χρώμα, οι φυσικοί ήχοι, η θέα του ορίζοντα και η απουσία έντονων ερεθισμάτων βοηθούν το νευρικό σύστημα να μεταβεί σταδιακά από την κατάσταση της εγρήγορσης στην κατάσταση της αποκατάστασης.
Αυτό όμως δεν συμβαίνει αυτόματα. Δεν αρκεί να μεταφέρουμε το άγχος μας σε ένα όμορφο φυσικό τοπίο. Χρειάζεται να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να είναι πραγματικά παρών. Να περπατήσουμε χωρίς προορισμό. Να παρατηρήσουμε το χρώμα της θάλασσας χωρίς να το φωτογραφίσουμε. Να ακούσουμε τον αέρα ανάμεσα στα φύλλα χωρίς να έχουμε ταυτόχρονα το βλέμμα μας σε μια οθόνη.
«Διακοπές» σημαίνουν διακοπή, παύση από τη ρουτίνα
Η αληθινή ξεκούραση δεν είναι μόνο σωματική. Είναι και ψυχική. Είναι η δυνατότητα να σταματήσουμε για λίγο να αποδεικνύουμε, να συγκρίνουμε, να κυνηγάμε και να ελέγχουμε. Είναι η στιγμή που επιτρέπουμε στον εαυτό μας να υπάρχει χωρίς να χρειάζεται να παράγει κάτι.
Ίσως, λοιπόν, το καλοκαίρι να μη μας ξεκουράζει πάντα επειδή περιμένουμε από λίγες ημέρες άδειας να διορθώσουν έναν ολόκληρο χρόνο υπερκόπωσης. Η ξεκούραση δεν είναι γεγονός αλλά διαδικασία. Και αυτή η διαδικασία ξεκινά όταν ξαναβρίσκουμε τη σύνδεσή μας με τους φυσικούς ρυθμούς της ζωής.
Το καλοκαίρι μπορεί να αποτελέσει μια πολύτιμη ευκαιρία γι’ αυτή τη σύνδεση. Όχι επειδή προσφέρει περισσότερες δραστηριότητες, αλλά επειδή μας καλεί να θυμηθούμε κάτι απλό και ουσιαστικό: ότι η ευεξία δεν γεννιέται στην ένταση, αλλά στην ισορροπία.
Διαβάστε ακόμα ⇒ Το καλοκαιρινό βοτανικό φαρμακείο
