Γιατί το σάλιο είναι τόσο σημαντικό για την υγεία μας; Όλοι γνωρίζουμε τη σημασία της καλής στοματικής υγείας. Η στοματική υγιεινή είναι άμεσα συνδεδεμένη με την υγεία, την εύρυθμη λειτουργία και ευεξία του οργανισμού. Φροντίζοντας τη στοματική κοιλότητα μπορείτε να αποφύγετε ασθένειες και δυσάρεστες εκπλήξεις.
◊ Γράφει η Μαρία Γκέκα
Αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε είναι πόσο σημαντικό είναι το σάλιο σε αυτή τη διαδικασία. Πρώτα όμως, ας δούμε τι είναι πραγματικά το σάλιο και τι κάνει;
Η μυρωδιά του αγαπημένου σας φαγητού, το τυχαίο δάγκωμα της γλώσσας σας και το φαγητό είναι μερικά πράγματα που προκαλούν την παραγωγή σάλιου. Το σάλιο είναι κάτι περισσότερο από αυτό το διαυγές υγρό στο στόμα μας. Ενώ περιέχει κυρίως νερό, το σάλιο είναι γεμάτο από σημαντικά μέταλλα και πρωτεΐνες (ή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι)!
Το σάλιο, επίσης, περιέχει έναν θησαυρό πληροφοριών για την υγεία. Με ένα απλό τεστ σάλιου μπορεί να ανιχνευτεί η προδιάθεση για σοβαρές ασθένειες. Ο καρκίνος του μαστού, του παγκρέατος, του προστάτη και του στόματος καθώς και ο ιός HIV. Μπορούν επίσης να ληφθούν βιολογικοί δείκτες για διάφορες ασθένειες, όπως παρασίτωση, διαβήτης και ηπατίτιδα, για καρδιολογικά προβλήματα και αλλεργίες. Τέλος, με ένα απλό δείγμα σάλιου προσδιορίζεται η ομάδα αίματος και το DNA. Είναι πράγματι εντυπωσιακό αν σκεφτεί κανείς ότι το βιολογικό αυτό υγρό έχει τόσες ευεργετικές ιδιότητες και ότι μπορεί να αποκαλύψει τόσες σημαντικές πληροφορίες για το ανθρώπινο σώμα!
Πώς το σάλιο ωφελεί τη στοματική υγεία;
Το σάλιο περιέχει διάφορες ουσίες, όπως νερό, πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και βλέννα. Επίσης περιέχει ένζυμα, λυσοζύμη, ανοσοσφαιρίνες, περοξειδάση και διάφορα ανόργανα συστατικά όπως, φώσφορο, ασβέστιο κάλιο, νάτριο, χλώριο, φθόριο. Το σάλιο είναι μια από τις πρώτες γραμμές άμυνας του οργανισμού. Είναι γεμάτο αντισώματα, ανοσοποιητικά κύτταρα και προστατευτικά μόρια, και ξεπλένει και καθαρίζει το στόμα, μεταφέροντας τα υπολείμματα των τροφών, ρυθμίζοντας και εξουδετερώνοντας τα οξέα και επικαλύπτοντας τα δόντια μας με προστατευτικές πρωτεΐνες.Το σάλιο λοιπόν εμφανίζει πολλές ευεργετικές ιδιότητες για την υγεία του στόματος, και όχι μόνο:
- Βοηθάει στην κατάποση της τροφής και προστατεύει από την αφυδάτωση.
- Υποστηρίζει την πέψη, διότι περιέχει ένζυμα, όπως η αμυλάση και η λιπάση, που διασπούν τις τροφές.
- Το σάλιο προφυλάσσει τα δόντια από την επίδραση των οξέων και των μικροβίων που προκαλούν τερηδόνα ή ακόμη και βλάβες στους μαλακούς ιστούς του στόματος, ενώ τα ιόντα φώσφορου, ασβεστίου και φθορίου που περιέχει, συμβάλλουν στην προστασία των αρχικών βλαβών των δοντιών.
- Τα παθογόνα επίσης μικρόβια καταστρέφονται με τη βοήθεια αντισωμάτων και πρωτεολυτικών ενζύμων που περιέχονται σε αυτό.
- Έχει απεκκριτική ιδιότητα, διότι όταν ανεβαίνουν στο αίμα οι τιμές ουσιών, όπως η ουρία και τα βαρέα μέταλλα λόγω βλάβης των νεφρών, αποβάλλονται μέσω αυτού. Περιέχει ουσίες που εμποδίζουν την είσοδο διαφόρων ιών μέσα στα κύτταρα και παράλληλα λειτουργεί επιβραδυντικά στις μεταλλαξιογόνες ιδιότητες ορισμένων καρκινογόνων ουσιών, εμποδίζοντας έτσι την προσκόλλησή τους στο βλεννογόνο του στόματος.
Καταπολεμά τα κακά βακτήρια
Οι έρευνες δείχνουν μια σαφή σχέση μεταξύ της λιγότερης παραγωγής σάλιου καθώς γερνάμε και του αυξημένου κινδύνου ασθένειας των ούλων. Το σάλιο περιέχει μια ολόκληρη σειρά ζωτικών ουσιών για το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Για παράδειγμα, η λακτοφερίνη είναι μια ένωση που βρίσκεται φυσικά στο σάλιο. Η λακτοφερίνη είναι μέρος του έμφυτου ανοσοποιητικού μας συστήματος και μία από τις βασικές πρώτες γραμμές άμυνάς μας. Αυτή η ένωση δεσμεύει το σίδηρο στο στόμα, στερώντας από τα βακτήρια που βλάπτουν τα ούλα το σίδηρο που χρειάζονται για να αναπτυχθούν.
Το σάλιο είναι επίσης μια πλούσια πηγή απαραίτητων ενζύμων. Από τα σιελογόνους ένζυμα που εμπλέκονται στη διατήρηση της οικολογίας του στόματος, ένα από τα πρώτα που αναγνωρίστηκε ήταν η λυσοζύμη. Το ένζυμο λυσοζύμη φαίνεται να λειτουργεί αποσταθεροποιώντας τα κυτταρικά τοιχώματα των βακτηρίων, γεγονός που προκαλεί τερηδόνα και ασθένεια των ούλων.
Διαβάστε ακόμα ⇒ Φοβάστε το αλάτι;
Αποκαθιστά το υγιές pH του στόματος
Το στόμα έχει μια πολύπλοκη οικολογία που πρέπει να διατηρείται σε ισορροπία για βέλτιστη στοματική υγεία. Αυτό περιλαμβάνει το βακτηριακό περιβάλλον, έχοντας αρκετά μέταλλα και διατηρώντας το σωστό pH. Ενώ ο καλύτερος τρόπος για να έχετε ένα υγιές pH στο στόμα είναι να υποστηρίξετε το ανοσοποιητικό σύστημα με μια διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, σωστό ύπνο και μειωμένο άγχος, το σάλιο παίζει επίσης βασικό ρόλο.
Το σάλιο λοιπόν κάνει πολύ περισσότερα από το να κρατά το στόμα μας υγρό. Η κατανόηση και η υποστήριξη του ρόλου του σάλιου μπορεί φυσικά να οδηγήσει σε καλύτερη στοματική υγεία. Η προτεραιότητα σε πράγματα όπως η ενυδάτωση, η διαχείριση του στρες και η υγιεινή διατροφή είναι όλα σημαντικά για το υγιές σάλιο.
Παράγοντες που επηρεάζουν το πόσο σάλιο έχουμε
Παράγοντες όπως οι αλλεργίες, η αναπνοή από το στόμα, ορισμένα τρόφιμα, ακόμη και το άγχος μπορούν να επηρεάσουν το πόσο σάλιο παράγουμε και την ποιότητά του. Ορισμένα φάρμακα και παράγοντες του τρόπου ζωής μπορούν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στο πόσο καλά λειτουργούν οι σιελογόνοι αδένες. Οι ορμόνες είναι ένα άλλο κομμάτι του παζλ. Εάν ο θυρεοειδής δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ένα πιο όξινο pH στο στόμα. Επίσης, κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, όταν τα επίπεδα οιστρογόνων πέφτουν, οι γυναίκες μπορούν να αποκτήσουν ξηροστομία από μειωμένη παραγωγή σάλιου. Το άγχος είναι ένας άλλος παράγοντας που παίζει ρόλο στη μείωση της ροής του σάλιου. Όταν είμαστε αγχωμένοι, η ροή του αίματος στο πεπτικό σύστημα και τα δόντια και οι σιελογόνοι αδένες μειώνονται.
Αν νιώθετε το στόμα σας στεγνό και το λαιμό σας ξηρό, έχετε κακοσμία του στόματος, διψάτε συνεχώς και δεν αντιλαμβάνεστε καλά τις γεύσεις πιθανότατα έχετε ξηροστομία και καλό είναι να επισκεφτείτε έναν στοματολόγο ή τον οδοντίατρό σας. Θα διαγνώσει την αιτία και θα σας χορηγήσει την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή για να αυξήσετε την παραγωγή σάλιου.
