fbpx

Καλλιεργώντας τη συναισθηματική ανθεκτικότητα των παιδιών

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Προσωπική Ανάπτυξη, Ψυχολογία

Τρόποι και στρατηγικές που στοχεύουν στη διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας, για να διευκολύνουμε τα παιδιά όχι μόνο να διαχειριστούν και να μειώσουν το στρες, αλλά και να αναπτύξουν την ικανότητα να είναι συναισθηματικά ανθεκτικά στη ζωή τους.

⇔ Γράφει η Ασπασία Ειρήνη Τσιώτα, Ψυχολόγος -Παιδοψυχολόγος, Συστημική θεραπεύτρια, Msc Αναπτυξιακής Ψυχολογίας

Η κρίση που έχει φέρει η επιδημία του ιού  Covid-19 δεν αφήνει ούτε τα παιδιά συναισθηματικά ανεπηρέαστα. Κάποια μπορεί να εκφράζονται, να συζητάνε και να ρωτάνε για αυτό που συμβαίνει. Κάποια άλλα ίσως εμφανίζονται αδιάφορα απέναντι στην πραγματικότητα της επιδημίας. Ανεξάρτητα όμως από το αν εκδηλώνουν συμπεριφορές ή σκέψεις γύρω από τη σημερινή κατάσταση, η πραγματικότητα των παιδιών κάθε ηλικίας έχει ανατραπεί σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό και αυτό είναι κάτι που σίγουρα το βιώνουν.

Η δυνατότητα να παρέμβουμε για να αλλάξουμε τις συνθήκες που επικρατούν γύρω μας αυτό το διάστημα δεν υφίσταται,  όμως υπάρχουν τρόποι που ως γονείς μπορούμε να επιστρατεύσουμε για να βοηθήσουμε τα παιδιά μας.  Ας αξιοποιήσουμε κάποιες βασικές αρχές για να πάρουμε ιδέες πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που καλλιεργούν την ανθεκτικότητα.

Η συναισθηματική ανθεκτικότητα αποτελεί εκείνη την ποιότητα του χαρακτήρα που βοηθάει να ανακάμπτουμε ή να προσαρμοζόμαστε με πιο εύκολο τρόπο όταν τα πράγματα αλλάζουν, γίνονται δύσκολα ή τραυματίζουν (APA, 2020).

♦ Δημιουργήστε ρουτίνες

Δημιουργήστε ρουτίνες που αφορούν τις ώρες φαγητού, ύπνου, διαβάσματος, χαλάρωσης, αλλά και ενημέρωσης. H σταθερή δομή είναι ένας από τους πρώιμους τρόπους μέσα από τους οποίους βιώνουμε συναισθηματική ασφάλεια. Τις μέρες που διανύουμε πολλά δεδομένα έχουν ανατραπεί. Το πρόγραμμα του σχολείου έχει ανατραπεί. Τα προγράμματα εργασίας έχουν ανατραπεί. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη να διαμορφωθούν καινούριες ρουτίνες που θα διατηρήσουν το αίσθημα σταθερότητας.

mitera-kori-mageireyoyn-kouzina

Μπορείτε για παράδειγμα, να τρώτε όλοι μαζί κάποια γεύματα. Μπορείτε να ξεκαθαρίσετε ποιες θα είναι οι κοινές ώρες της οικογένειας, αλλά και οι χρόνοι που κάθε μέλος θα έχει δικαίωμα να είναι μόνο του και να ασχολείται με όσα εκείνο επιλέγει. Μπορείτε να καθιερώσετε χρόνους υποχρεώσεων, αλλά και χρόνους κοινής διασκέδασης. Μέσα σε αυτό τον προγραμματισμό, θα ήταν σημαντικό, οι ενήλικες να οριοθετήσουν τις ώρες και τις πηγές πληροφόρησης τους γύρω από τις εξελίξεις σχετικά με την επιδημία.

♦ Ξεκαθαρίστε τους κανόνες

Είναι μία ευκαιρία να το ξανακάνετε! Αυτό σημαίνει να μιλήσετε για το τι περιμένετε και από ποιον, αλλά και το τι θα συμβεί όταν αυτό δεν γίνεται σεβαστό. Προσπαθήστε να δράσετε προληπτικά ως προς τις ανεπιθύμητες συμπεριφορές για να μην χρειαστεί να μπαίνετε σε μάχη για να τις περιορίσετε τη στιγμή που εμφανίζονται.

Αφιερώστε εκ των προτέρων χρόνο στο να αποσαφηνίσετε τι αποτελεί μη αποδεκτή συμπεριφορά (γενικά, αλλά και κάτω από τις παρούσες συνθήκες), για ποιο λόγο και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις που θα υπάρχουν όταν συμβαίνει.  Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε πώς η κατάσταση στέρησης στην οποία βρίσκεστε δε χρειάζεται να αντισταθμιστεί από συνολική κατάλυση των κανόνων της ζωής σας. Μία συνθήκη αποδιοργάνωσης υπονομεύει την αξιοπιστία που έχει ένας γονιός ως εγγυητής της εσωτερικής συναισθηματικής ασφάλειας του παιδιού του.

♦ Καλλιεργήστε μία ασφαλή, τρυφερή σχέση

Να είστε σίγουροι ότι τα παιδιά σας μέσα στα διαρκώς εξελισσόμενα γεγονότα θα έχουν αγωνία και ένταση. Δεν φταίτε εσείς για αυτό. Μιλήστε για το πώς μπορεί να αισθάνεστε και εσείς, αλλά και οι άλλοι σχετικά με την κατάσταση και βοηθήστε τους να μάθουν να ερμηνεύουν τις συμπεριφορές των άλλων και να τους συναισθάνονται.

mitera-paidi-xeria-louloydia-agapi

Το παράδειγμα που τους δίνετε είναι σημαντικό. Όταν εσείς χάνετε τον έλεγχο, τότε και εκείνα θα νιώθουν αβοήθητα μπροστά στην εσωτερική ένταση που φέρνει ο θυμός και δεν θα πιστεύουν πώς υπάρχει εναλλακτική στην οποία μπορούν να εξασκηθούν.

Δώστε τους παράδειγμα στο πώς να μένουν ψύχραιμοι και κυρίαρχοι των συναισθημάτων τους. Εξασκηθείτε και εσείς, ακόμα και όταν θυμώνετε μαζί τους. Ο τρόπος που λειτουργείτε εκείνες τις στιγμές είναι το βιωμένο παράδειγμα που τους προσφέρετε για να διαχειρίζονται τα συναισθήματα θυμού. Μιλήστε τους και βοηθήστε τα να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα τους και δώστε ιδέες για το πώς να τα ρυθμίζουν αποτελεσματικά όταν είναι εφικτό. Υπενθυμίστε τους πώς όταν αυτό δεν είναι άμεσα εφικτό, η καλύτερη αρχή θα είναι να βάζουν αυτό που νιώθουν σε λέξεις και να σας τα επικοινωνούν.

⇒ δείτε:  Γιατί  στην εποχή μας η καλοσύνη και η ευγένεια  φαντάζει αφελής συμπεριφορά, ίσως και αδυναμία;

♦ Διορθώστε τις διαστρεβλώσεις που έχουν προκύψει είτε εξαιτίας της ηλικίας, είτε της αποσπασματικής πληροφόρησης

Τα παιδιά βρίσκονται μέσα και έξω από τα γεγονότα ταυτόχρονα. Για παράδειγμα μπορεί τη μία στιγμή να σας παρακολουθούν να μιλάτε στο τηλέφωνο για το άγχος που νιώθετε γύρω από την πιθανότητα να προσβληθείτε από την ίωση ή τον οικονομικό αντίκτυπο της κατάστασης στην οικογένεια σας και την επόμενη να αποσπούνται στο παιχνίδι. Μπορεί ποτέ να μην αντιληφθούν ότι υπάρχουν ή ότι εσείς διαπραγματεύεστε πιθανές λύσεις.

♦ Παίξτε μαζί τους παιχνίδια που εξασκούν την υπομονή

Υπάρχουν παιχνίδια που έχουν έντονο αυτό το στοιχείο της εξάσκησης, όπως οι μουσικές καρέκλες. Τα παιχνίδια πάντα προσφέρουν ένα περιβάλλον που βοηθάει τα παιδιά να αναπτύξουν,ανάμεσα σε άλλα, την αντοχή σε μικρές ματαιώσεις, όπως είναι αυτές που καλούνται να διαχειριστούν όταν χάνουν.

Όσο καλύτερα θα δέχονται τις μικρές ματαιώσεις, τόσο πιο ανθεκτικά θα γίνονται απέναντι στις μεγαλύτερες, καθώς θα έχουν βρει ήδη πρώιμες στρατηγικές να στηρίξουν τον εαυτό τους.

Θέλουμε να μάθουν να αντέχουν κάποιο βαθμό ματαίωσης σε ελεγχόμενες συνθήκες και κατά προέκταση να μην απογοητεύονται και να μην εγκαταλείπουν τις προσπάθειες τους να βρουν λύσεις και να διεκδικούν όσα τους είναι επιθυμητά σε πιο σημαντικές καταστάσεις στη ζωή τους.

paidia-mitera-paizoun-pauzzle

♦ Συν-δημιουργήστε λύσεις για να διαχειριστείτε τις ιδιαίτερες συνθήκες

Πώς μπορούμε να μείνουμε ενεργοί; Πώς μπορούμε να μείνουμε υγιείς; Ποιοι είναι οι επαρκείς κανόνες υγιεινής; Συζητήστε μαζί τους. Μοιραστείτε ιστορίες από παλαιότερες καταστάσεις . Μοιραστείτε μαζί τους τόσο αφηγήσεις επιτυχίας, όσο και αφηγήσεις αποτυχίας και βοηθήστε τους να δημιουργήσουν μία ρεαλιστική και συνεκτική αντίληψη για εσάς, αλλά και τον εαυτό τους που θα μπορεί να συνδυάζει τα δυνατά και τα τρωτά σημεία.

Μέσα από αυτές τις διεργασίες, δώστε τους να καταλάβουν ότι η ζωή συνεχίζεται ακόμα και όταν τα πράγματα δεν έχουν την ιδανική έκβαση

Αναγνωρίζοντας πώς το να είναι κανείς γονιός είναι μια διαρκής πρόκληση, αλλά και πώς οι παρούσες συνθήκες είναι εξαιρετικά επιβαρυντικές (καθιστώντας τον ρόλο του γονιού ακόμα πιο απαιτητικό και εξαντλητικό), ελπίζουμε πώς οι κατευθύνσεις που προτείνονται θα δώσουν ανακούφιση.

paidia-koitazoun-mprosta

♦ Μην υπεραντιδράτε…

Είναι πιθανό πώς τα παιδιά σας, μέσα στην συναισθηματική αποσταθεροποίηση των ημερών μπορεί να εμφανίσουν διαφορετικές ή ακόμα και προκλητικές συμπεριφορές ανταποκρινόμενα στα δικά σας συναισθήματα αγωνίας ή δυσφορίας. Μπορεί να προσπαθούν να σας επικοινωνήσουν την ανάγκη τους να πλησιάσετε συναισθηματικά περισσότερο και να το κάνουν με τρόπους που δεν κατανοείτε και δεν σας αρέσουν. Ίσως έχει νόημα να πάρετε λίγο χρόνο για να αφουγκραστείτε τι είναι αυτό που συμβαίνει ανάμεσα σας, προτού ασχοληθείτε με το πώς θα περιορίσετε την ανεπιθύμητη συμπεριφορά.

⇒Δείτε: Πολλαπλή Νοημοσύνη: Μήπως ήρθε η ώρα να την (ξανα)ανακαλύψουμε;

Χρειάζεται σταθερότητα, αλλά όχι ακαμψία, αν θέλετε να μείνετε κοντά στο στόχο του να αρχίσετε να διαμορφώνετε ένα οικογενειακό πλαίσιο που θα ανακουφίσει και θα ενδυναμώσει τόσο εσάς, όσο και εκείνα!

Καλή δύναμη!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *