Καλοκαίρι και κλιματική αλλαγή σε μεταβαλλόμενο κλίμα: Είναι τα ακραία καιρικά φαινόμενα η νέα κανονικότητα;
♥ Γράφει η Μαρία Γκέκα
Στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής, τα καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο γίνονται όλο και πιο ακραία. Τι μας επιφυλάσσει το φετινό καλοκαίρι όσον αφορά τους καύσωνες, τις ξηρασίες, τις πλημμύρες και τις δασικές πυρκαγιές; Η γενική εικόνα είναι απαισιόδοξη, κάτι το οποίο διαπιστώσαμε ήδη το περασμένο καλοκαίρι…
Κάθε χρόνο, οι περισσότερες χώρες του κόσμου πλήττονται από ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οποία κοστίζουν ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Αποκαρδιωτικές είναι οι φθορές και οι συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον, μετρώντας το θάνατο αμέτρητων ζώων, την καταστροφή δασικών εκτάσεων, φυτών και δένδρων.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη απασχολεί όλο και περισσότερο τους επιστήμονες ανά τον κόσμο.
Πρόκειται για ένα φαινόμενο με καταστροφικές συνέπειες στον άνθρωπο και τη φύση, το οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το μείζον περιβαλλοντικό πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Το πρόβλημα, όμως, που απασχολεί πιο πολύ από ποτέ τους επιστήμονες ανά τον κόσμο έγκειται στην τρομακτική συχνότητα και διαδοχή των φαινομένων αυτών αλλά και στο ότι αρκετές φορές είναι απρόβλεπτα.
Ακραία υψηλές θερμοκρασίες, φονικές καταιγίδες, σαρωτικοί άνεμοι δημιουργούν σοβαρά προβλήματα σε πολλά μέρη του πλανήτη με μεγάλο κόστος στα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα. Άμεση συνέπεια της κλιματικής κρίσης είναι οι έντονες και συχνές βροχοπτώσεις και καταιγίδες οι οποίες προκαλούν τεράστιες πλημμύρες αλλά και πολύ συχνές υπερχειλίσεις σε ποτάμια και λίμνες, με αποτέλεσμα το θάνατο πολλών ανθρώπων, την καταστροφή μεγάλων οικοσυστημάτων, αλλά και την αλλοίωση της ποιότητας των υδάτινων πόρων.
Αυτό το ζήσαμε, δυστυχώς, και στη χώρα μας κατά τη θεομηνία του προηγούμενου Σεπτεμβρίου με τις πρωτοφανούς έντασης καταιγίδες που έπνιξαν κυριολεκτικά τη Θεσσαλία. Αυτά τα ακραία φαινόμενα δυστυχώς θα επαναλαμβάνονται δημιουργώντας πλέον τη νέα κανονικότητα…
Διαβάστε ακόμα ⇒ Παναγιώτης Εσκίογλου : Τα πράσινα όνειρά μας, τα δάση μας
Από τη δεκαετία του 1980, η υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας στη Μεσόγειο έχει υπερβεί τους παγκόσμιους μέσους ρυθμούς που αναφέρονται στην 6η Έκθεση Αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ (IPCC AR6)
Ρεκόρ Θέρμανσης
- Η Ευρώπη θερμαίνεται με τάση ρεκόρ θέρμανσης, με μέσο ρυθμό περίπου +0,5 βαθμούς Κελσίου /δεκαετία μεταξύ 1991 και 2022 δηλαδή γρηγορότερα από την αύξηση της θερμοκρασίας από το 1961-1990. Η υπερθέρμανση ήταν πιο γρήγορη στην Ευρώπη από οποιαδήποτε άλλη περιοχή του πλανήτη που παρακολουθεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός. Οι αυξανόμενες τάσεις της μέσης θερμοκρασίας σε όλη την Ευρώπη αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο σύμφωνα με την IPCC AR6.- Τα υψηλά επίπεδα εξάτμισης και η μείωση των βροχοπτώσεων στη Μεσόγειο τις τελευταίες δεκαετίες εξηγούν τις συνθήκες ξηρασίας στην περιοχή.
- Οι ακραίες θερμοκρασίες και τα κύματα καύσωνα έχουν αυξηθεί σε ένταση, αριθμό και μήκος τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα το καλοκαίρι, και προβλέπεται να συνεχίσουν να αυξάνονται. Η περιοχή της Μεσογείου βιώνει συνθήκες ξηρασίας και ερημοποίησης.
- Στην Ελλάδα, ο περασμένος χειμώνας ήταν ο θερμότερος από τότε που ξεκίνησαν οι σύγχρονες καταγραφές το 1960, σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Μάλιστα, οι έξι θερμότεροι ελληνικοί χειμώνες που έχουν καταγραφεί έχουν σημειωθεί την τελευταία δεκαετία.
Ελλάδα: Πρόωρος καύσωνας και πυρκαγιές
Τον προηγούμενο μήνα, τον Απρίλη, καταγράφηκαν για ακόμα μία φορά ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες σε Ευρώπη και Βόρεια Αμερική με τους επιστήμονες να εκφράζουν τον φόβο και την αβεβαιότητα για το μέλλον αλλά και την επιτακτική ανάγκη για περιορισμό του φαινομένου. Ως αποτέλεσμα του παρατεταμένου καύσωνα είναι η έντονη ξηρασία που επικρατεί και μάλιστα για αρκετά μεγάλο διάστημα με αποτέλεσμα την αύξηση του κινδύνου πυρκαγιών.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια επιδεινούμενη ετήσια πρόκληση για τις πυρκαγιές.
Οι πυρκαγιές έκαψαν περίπου 1.750 τετραγωνικά χιλιόμετρα πέρυσι, συμπεριλαμβανομένης της πυρκαγιάς στον Έβρο, τον περασμένο Αύγουστο, που ήταν η χειρότερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ανεμώδης και ορεινή με δυσπρόσιτα νησιά, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια τρομακτική ετήσια πρόκληση για την υπεράσπιση πολλών αστικών οικισμών που επικαλύπτονται με δασώδεις περιοχές που κινδυνεύουν από πυρκαγιές.
Η αντιπυρική περίοδος στην Ελλάδα ξεκινά επίσημα το Μάιο, αλλά δεκάδες πυρκαγιές έχουν ήδη σβήσει τον περασμένο μήνα αφού οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 30 βαθμούς Κελσίου στα τέλη Μαρτίου – σημαντικά υψηλότερες από τις εκείνες που καταγράφηκαν την τελευταία δεκαετία.
«Στην πραγματικότητα το καλοκαίρι για μας ξεκίνησε το Μάρτιο», είπε ο Αντισυνταγματάρχης της Πυροσβεστικής Ιωάννης Κολοβός κατά τη διάρκεια πρόσφατης εκπαιδευτικής άσκησης. Η αλήθεια είναι ότι η περίοδος των πυρκαγιών έχει ξεκινήσει πρόωρα και έχει παραταθεί τα τελευταία πέντε χρόνια».
Ανέτοιμη η Ευρώπη για την κλιματική κρίση
Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η καλύτερη προετοιμασία για τα ακραία καιρικά φαινόμενα του καλοκαιριού και όχι μόνο είναι ζωτικής σημασίας, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος. Πόσο προετοιμασμένοι, όμως, είμαστε;
Άκρως ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης για το κλίμα της Ευρώπης, που κυκλοφόρησε στα μέσα Απριλίου από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Copernicus, τα οποία καταδεικνύουν πως η Ευρώπη είναι μια ήπειρος που «βράζει» καθώς πλήττεται από ακραίες θερμοκρασίες και αντιμετωπίζει πρωτόγνωρες φυσικές καταστροφές.
Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει άμεση δράση για να αντιμετωπίσει τις ταχέως αυξανόμενες κλιματικές προκλήσεις, δήλωσε ο οργανισμός περιβάλλοντος της ΕΕ στην πρώτη Ευρωπαϊκή Αξιολόγηση Κινδύνων για το Κλίμα (EUCRA), που δημοσιεύθηκε πρόσφατα ενώ προσδιόρισε 36 σημαντικούς περιβαλλοντικούς κινδύνους. Σύμφωνα με την αξιολόγηση, οι πολιτικές και τα μέτρα προσαρμογής στην Ευρώπη δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στους ταχέως αυξανόμενους περιβαλλοντικούς κινδύνους.
Η έκθεση αυτή είναι σύμφωνη με τις συστάσεις της δήλωσης της Λιέγης, που υπογράφηκε δύο μήνες νωρίτερα στο πλαίσιο της βελγικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Εβδομήντα οργανώσεις, τοπικές αρχές και περιβαλλοντικές ΜΚΟ κάλεσαν την ΕΕ να επιταχύνει την εφαρμογή πολιτικών για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Ημέρα Περιβάλλοντος 2024: Κάλεσμα για συντονισμένη δράση την Κυριακή 2 Ιουνίου 2024
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος πλησιάζει, αλλά δυστυχώς η χώρα μας δεν έχει κανένα λόγο να γιορτάζει και να περηφανεύεται για τα περιβαλλοντικά της επιτεύγματα. Ακριβώς το αντίθετο. Η ελληνική φύση μεταλλάσσεται ραγδαία σε ένα τοπίο αγνώριστο, λεηλατημένο και αφιλόξενο. Όπως και οι ζωές μας, που συνδέονται άρρηκτα με αυτή.
Τα περιβαλλοντικά προβλήματα δεν είναι πλέον θεωρητικά ούτε μελλοντικά.
Έχουν φτάσει στην πόρτα του καθενός μας. Περιβαλλοντικές οργανώσεις, φορείς και πολίτες σε ολόκληρη την Ελλάδα τα βιώνουν με διαφορετικές σε κάθε περιοχή μορφές αλλά με την ίδια αυξανόμενη ένταση. Δραστηριοποιούνται για να εκφράσουν με κάθε θεσμικό μέσο την τεκμηριωμένη αντίθεσή τους στην περιβαλλοντική καταστροφή. Δεν τους ακούει όμως κανείς. Η φετινή Ημέρα Περιβάλλοντος είναι ευκαιρία να ενώσουμε τις τοπικές αγωνίες σε μία ενιαία και δυνατή φωνή που δεν θα μπορεί να αγνοηθεί.
Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας (www.environ-sustain.gr) προτείνει στους τοπικούς φορείς και οργανώσεις να συντονίσουν τις τοπικές τους εκδηλώσεις σε μια κοινή μέρα και ώρα, και συγκεκριμένα την Κυριακή 2 Ιουνίου 2024 στις 12:00 το μεσημέρι, ώστε το μήνυμα να είναι ηχηρό και πανελλαδικό.
Η ελληνική φύση είναι η βάση του τρόπου ζωής και του πολιτισμού μας, η πηγή του εθνικού μας πλούτου και της βιώσιμης οικονομίας μας, η χαρά της ζωής και το καταφύγιό μας εδώ και χιλιάδες χρόνια. Όλα αυτά σήμερα γλιστρούν και χάνονται μέσα από τα χέρια μας και οι επόμενες γενιές δεν θα τα γνωρίσουν ποτέ. Η προστασία της ελληνικής φύσης είναι υπόθεση όλων μας.
