Κορτιζόλη φίλος και εχθρός

Κορτιζόλη φίλος και εχθρός

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Άγχος, Υγεία, Ψυχολογία

  1. Η κορτιζόλη είναι μια ορμόνη, η οποία απελευθερώνεται κυρίως σε περιόδους στρες και έχει πολλές σημαντικές λειτουργίες στο σώμα μας. Η σωστή ισορροπία της κορτιζόλης στο σώμα είναι καθοριστική για την υγεία μας.
Της Μαρίας Γκέκα

Σε κανονικές δόσεις, η κορτιζόλη, βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να καταπολεμήσει τις μολύνσεις. Σταθεροποιεί τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Βελτιώνει την πίεση. Το κυκλοφορικό και τον καρδιακό παλμό. Αυξάνει την επιθυμία για σεξ και βοηθά τη μνήμη. Σε καταστάσεις έντονου στρες όμως υπερπαράγεται και μπορεί να προκαλέσει άγχος, αϋπνία και πτώση της άμυνας του οργανισμού.

Τι είναι η κορτιζόλη;

Η κορτιζόλη είναι μια στεροειδής ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια Όταν εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος, η κορτιζόλη μπορεί να δράσει σε πολλά διαφορετικά μέρη του σώματος και μπορεί να βοηθήσει το σώμα να ανταποκριθεί σωστά σε άγχος ή κίνδυνο. Ακόμη:

  • αυξάνει το μεταβολισμό της γλυκόζης
  • ελέγχει την αρτηριακή σας πίεση
  • μειώνει τη φλεγμονή

Τι προκαλεί την παραγωγή κορτιζόλης;

Η παραγωγή κορτιζόλης από τα επινεφρίδια ρυθμίζεται από την υπόφυση. Η υπόφυση είναι ένας αδένας στη βάση του εγκεφάλου, ο οποίος μερικές φορές αναφέρεται ως «κύριος αδένας» εξαιτίας των ευρύτερων επιδράσεων του στο σώμα.

Όταν ξυπνάτε, ασκείστε ή αντιμετωπίζετε ένα αγχωτικό συμβάν, η υπόφυσή σας αντιδρά. Στέλνει ένα σήμα στα επινεφρίδια για να παράξει ακριβώς τη σωστή ποσότητα κορτιζόλης.

Τι συμβαίνει όταν δεν παράγεται η σωστή ποσότητα κορτιζόλης;

Το σώμα συνήθως παράγει τη σωστή ποσότητα κορτιζόλης. Σε μια κατάσταση όπως το σύνδρομο Cushing, παράγει πάρα πολύ. Σε μια κατάσταση όπως η νόσος του Addison, παράγει πολύ λίγη.

Συγκεκριμένα, η έκκριση της κορτιζόλης στο αίμα είναι μεγαλύτερη το πρωί και όσο περνάει η μέρα μειώνεται, ώστε το βράδυ να είναι ελάχιστη. Αυτή είναι η φυσιολογική έκκριση της κορτιζόλης που μας βοηθάει να λειτουργούμε σωστά. Το πρωί η κορτιζόλη είναι αυξημένη και λειτουργούμε καλύτερα στις υποχρεώσεις μας, ενώ προς το βράδυ μειώνεται για να κοιμηθούμε. Δυστυχώς, πολλές συμπεριφορές και ουσίες μπορούν να επηρεάσουν την έκκριση της κορτιζόλης, όπως το στρες, η κατανάλωση καφέ και αλκοόλ, το κάπνισμα και άλλες. Αν η κορτιζόλη είναι αυξημένη από το πρωί μέχρι το βράδυ, μπορεί να προκαλέσει διαταραχές ύπνου, όπως πρώιμη αφύπνιση, ύπνος που δεν φρεσκάρει τον οργανισμό, εξάντληση κ.α.

Το μακροχρόνιο στρες εξαντλεί τα αποθέματα κορτιζόλης από τα επινεφρίδια οδηγώντας τα σε φθορά. Τα συμπτώματα στο πρώτο στάδιο της επινεφριδικής εξάντλησης περιλαμβάνουν κακή διάθεση, διαταραχές ύπνου, άγχος, μειωμένη σεξουαλική διάθεση, εκνευρισμό, πονοκεφάλους, κόπωση, φοβίες, ευαισθησία στους έντονους θορύβους, αυξημένη όρεξη για αλάτι και γλυκά (για να ωθήσουν τα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη και αλατοκορτικοειδή), μειωμένη ανοχή στο κρύο, βουλιμία, εναλλαγές διάθεσης, τάση για κλάμα κτλ

Αν η επίδραση του στρες δεν μετριαστεί στο πρώτο στάδιο, τότε η μακροχρόνια άντληση των αποθεμάτων των επινεφριδίων, τελικά τα εξαντλεί σε σημείο που δεν μπορούν να παράγουν περαιτέρω κορτιζόλη. Σε αυτή τη φάση η έκκριση της κορτιζόλης έχει γίνει ελάχιστη και το άτομο που πάσχει νιώθει έντονη κόπωση από το πρωί. Η κόπωση μπορεί να είναι τόσο μεγάλη που το άτομο αδυνατεί να αντεπεξέλθει σε απλές καθημερινές υποχρεώσεις.

Τα ω-3 λιπαρά οξέα, τα τρόφιμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη αλλά και η συστηματική άσκηση βοηθούν στη μείωση των επιπέδων κορτιζόλης στο αίμα

Τα συμπτώματα υπερβολικής κορτιζόλης περιλαμβάνουν:
  • αύξηση σωματικού βάρους, ιδιαίτερα γύρω από την κοιλιά
  • λεπτό και εύθραυστο δέρμα, ακμή
  • για τις γυναίκες, ακανόνιστες εμμηνορροϊκές περιόδους.
  • αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου
  • μείωση της λίμπιντο
  • καταστολή του ανοσοποιητικού
Τα συμπτώματα της ανεπαρκούς κορτιζόλης περιλαμβάνουν:
  • συνεχή κόπωση
  • ναυτία και έμετος
  • απώλεια βάρους
  • μυϊκή αδυναμία
  • πόνος στην κοιλιά

Κορτιζόλη και κοιλιακό λίπος

Η κορτιζόλη προκαλεί την αποδέσμευση γλυκόζης από το συκώτι, για να δώσει ενέργεια στο άτομο ούτως ώστε ν’αντιμετωπίσει τις αγχώδεις καταστάσεις που μπορεί ν’ αντιμετωπίζει ενώ παράλληλα προκαλεί την αύξηση της όρεξης και την επιθυμία για τρόφιμα με ζάχαρη. Τα άτομα με αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης έχουν συνήθως αυξημένο κοιλιακό λίπος. Μια έρευνα που έγινε στο Κέντρο Έρευνας για την Παχυσαρκία στη Νέα Υόρκη βρήκε ότι τα άτομα που αντιμετωπίζουν βουλιμικά επεισόδια ως τρόπο αντιμετώπισης καταστάσεων που τους προκαλούν άγχος έχουν συνήθως και αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης (Annals of the New York Academy of Sciences, 2004). Παράλληλα, μια νέα μελέτη δείχνει ότι το στρες αλλάζει πραγματικά το νευρικό σύστημα και τις ορμόνες και ενθαρρύνεται η συσσώρευση λίπους γύρω από τη μέση.

Πηγή NaturaNrg #94

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *