Mercosur: Τι αξία έχουν οι διεθνείς νομοθεσίες για την προστασία του περιβάλλοντος, μπροστά στο κέρδος… Η συνεχής υποτίμηση των διεθνών συμφωνιών προς όφελος ορισμένων κρατών και ιδιωτικών εταιρειών είναι μια συνθήκη την οποία παρακολουθούμε να εξαπλώνεται σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής.
♦ της Ηρούς Τσαρμποπούλου-Φωκιανού, υπεύθυνη εκστρατείας για τους ωκεανούς, ελληνικό γραφείο Greenpeace, www.greenpeace.org/greece
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ-Mercosur οφείλει να διαβαστεί ως ένα ακόμη τέτοιο παράδειγμα, όπου σειρά κεκτημένων περιβαλλοντικών νομοθεσιών θυσιάζονται με το κόστος να επωμίζονται οι καταναλωτές, οι αγρότες, τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, οι εργαζόμενοι στη Γη, οι ιθαγενείς, το φυσικό περιβάλλον, τα ζώα.
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Mercosur έρχεται να ανοίξει την εμπορική δίοδο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και χωρών της Λατινικής Αμερικής με τρόπο επικίνδυνο για ανθρώπους και περιβάλλον.
Από τη μια, ενθαρρύνει την εξαγωγή από την Ευρώπη προς τη Λατινική Αμερική προϊόντων επιβλαβών για την υγεία όπως αυτοκίνητα, πλαστικά και τοξικά φυτοφάρμακα. Από την άλλη, επιτρέπει την εισαγωγή στην Ευρώπη προϊόντων όπως κρέας και μεταλλαγμένη σόγια για ζωοτροφές προερχόμενων από αποψιλωμένες περιοχές και επιβαρυμένες με υπολειμματικά τοξικά αγροχημικά και αντιβιοτικά, εις βάρος του ισχύοντος ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού νόμου.
Επαγωγικά, η συμφωνία προβλέπεται να:
- ενισχύσει το εμπόριο πλαστικών, μειώνοντας τους δασμούς, υπονομεύοντας τις προσπάθειες για μια Παγκόσμια Συνθήκη για τα Πλαστικά,
- θέσει σε κίνδυνο τον Κανονισμό της ΕΕ για τα προϊόντα που σχετίζονται με την αποψίλωση των δασών (EUDR), διακινδυνεύοντας περαιτέρω ευαίσθητα οικοσυστήματα.
- ανοίξει την πόρτα σε περισσότερα γενετικά μεταλλαγμένα και φυτοφαρμάκα. Ήδη η ΕΕ εξάγει τοξικά αγροχημικά τα οποία επανεισάγονται ως υπολείμματα στα τρόφιμα, ενώ οι χώρες της Mercosur κάνουν εντατική χρήση φυτοφαρμάκων εις βάρος ανθρώπων και οικοσυστημάτων. Και τα δύο θα επιδεινωθούν με την εφαρμογή της συμφωνίας
- ενισχύσει την καταστροφική βιομηχανική γεωργία, η οποία επιδεινώνει την αποψίλωση του Αμαζονίου και καταστρέφει πολύτιμα οικοσυστήματα στη Νότια Αμερική (όπως το Cerrado, Pantanal, Gran Chaco).
Οι ανακοινώσεις καταδεικνύουν αποτυχία από πλευράς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρκετών κρατών-μελών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας, να διαπραγματευτούν μια συμφωνία σε σύμπνοια με την προστασία της φύσης, του κλίματος, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των απειλούμενων ειδών και οικοσυστημάτων τους.
Ακόμη, η κίνηση ανακοίνωσης της συμφωνίας, σε πείσμα των διεθνών συμφωνιών και χωρίς την αναγκαία συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αποτελεί ένα επικίνδυνο δείγμα προς μια στροφή υποτίμησης των διαδικασιών και των θεσμών.
Ωστόσο, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur δεν έχει τεθεί ακόμη πλήρως σε ισχύ,
παρόλο που υπογράφηκε στις 17 Ιανουαρίου 2026, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την παρέπεμψε στο Δικαστήριο της ΕΕ για νομική αξιολόγηση, κάτι που μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά την εφαρμογή της, παρά την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να την εφαρμόσει προσωρινά.
Η παραπομπή μπορεί να μπλοκάρει την εφαρμογή της συμφωνίας για διάστημα πολλών μηνών. Ωστόσο, τίθεται το κρίσιμο ερώτημα αν στο μεσοδιάστημα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αγνοήσει αυτή την Δημοκρατική διαδικασία και θα εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία.
Η Greenpeace μαζί με περισσότερες από 450 οργανώσεις ζητούν από τους ευρωβουλευτές να εναντιωθούν στην εμπορική συμφωνία ΕΕ-Μερκοσούρ και να προστατεύσουν τους ανθρώπους και τον πλανήτη.
Διαβάστε ακόμα ⇒ Μαθήματα οικολογίας: ένας οδηγός για παιδιά!
Αναφορές:
Greenpeace Briefing EU MERCOSUR vs EUDR
EU-Mercosur deal to boost plastics trade, a set back for Global Plastics Treaty
