Milk Thistle Ανακάλυψε τα θαυματουργά οφέλη του. Το Milk Thistle (γαϊδουράγκαθο) είναι ένα βότανο με ισχυρές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, χάρη στη δραστική ουσία σιλυμαρίνη, που προστατεύει και αποτοξινώνει το ήπαρ, συμβάλλει στην πέψη, ρυθμίζει το σάκχαρο και την χοληστερίνη, και υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για οφέλη στην ακμή και την υγεία των οστών.
♦ Γράφει η Μαρία Γκέκα
Επιστημονικά γνωστό ως ‘’Silybum marianum’’, είναι ένα βότανο που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην ιατρική λόγω των φυσικών του συστατικών και των θεραπευτικών του ιδιοτήτων. Αποτελεί μέλος της οικογένειας των Asteraceae και είναι ευρέως γνωστό σε χώρες της Μεσογείου, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Τουρκία και η Ισπανία. Η εξάπλωση της καλλιέργειας του γαϊδουράγκαθου έχει φτάσει και σε άλλες περιοχές του κόσμου, λόγω των ευεργετικών του ιδιοτήτων. Παράλληλα, περιέχει πολλές ευεργετικές ενώσεις και φυτοχημικά συστατικά που το κάνουν μια αξιόλογη πηγή θρεπτικών ουσιών, με κύρια δραστική ουσία τη σιλυμαρίνη, η οποία έχει αντιοξειδωτικές, αντιικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Ο Διοσκουρίδης, σημαντικός Έλληνας γιατρός και βοτανολόγος, από το έτος 40 μ.Χ. περιέγραψε για πρώτη φορά τις θεραπευτικές ιδιότητες του γαϊδουράγκαθου. Παραδοσιακά χρησιμοποιείται εδώ και πάνω από 2000 χρόνια κυρίως για την προστασία του ήπατος και της χοληδόχου κύστης, την υποστήριξη της αποτοξίνωσης του οργανισμού από τοξίνες (αλκοόλ, φάρμακα), ανακούφιση πεπτικών διαταραχών όπως φούσκωμα, ενίσχυση της παραγωγής μητρικού γάλακτος, και για τις αντιοξειδωτικές/αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του, υποστηρίζοντας την υγεία του δέρματος και το ανοσοποιητικό σύστημα.
Σήμερα, υπάρχουν πολλές επιστημονικές έρευνες που έχουν μελετήσει τις θεραπευτικές ιδιότητες αυτού του βοτάνου και αναλύουν την αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη και αντικαρκινική δράση του. Παρόλα αυτά, πρέπει να γίνουν ακόμη περισσότερες έρευνες για τη διαβεβαίωση των παραπάνω. Δείτε παρακάτω 7 επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη του γαϊδουράγκαθου.
Προστατεύει το ήπαρ
Το γαϊδουράγκαθο είναι πασίγνωστο για τις ηπατοπροστατευτικές του ιδιότητες. Χρησιμοποιείται τακτικά ως συμπληρωματική θεραπεία από άτομα που έχουν ηπατική βλάβη λόγω καταστάσεων, όπως η αλκοολική ηπατική νόσος, η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος, η ηπατίτιδα και ακόμη και ο καρκίνος του ήπατος. Χρησιμοποιείται επίσης για την προστασία του ήπατος από τοξίνες όπως η αματοξίνη.
Μια μελέτη του 2021 έδειξε βελτιώσεις στη λειτουργία του ήπατος σε άτομα με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος που έχουν λάβει συμπλήρωμα milk thistle, υποδηλώνοντας ότι θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής του ήπατος και της ηπατικής βλάβης.(1)
Μια ακόμη μελέτη του 2014 διαπίστωσε επίσης ότι μπορεί να παρατείνει ελαφρώς το προσδόκιμο ζωής των ατόμων με κίρρωση του ήπατος λόγω αλκοολικής ηπατικής νόσου.(2)
Μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της μείωσης της εγκεφαλικής λειτουργίας που σχετίζεται με την ηλικία
Το γαϊδουράγκαθο χρησιμοποιείται ως παραδοσιακή θεραπεία για νευρολογικές παθήσεις όπως το Αλτσχάιμερ και η νόσος του Πάρκινσον για πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια.
Οι αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές του ιδιότητες σημαίνουν ότι είναι πιθανώς νευροπροστατευτικό και θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη της μείωσης της εγκεφαλικής λειτουργίας που αντιμετωπίζουμε καθώς μεγαλώνουμε. Μελέτες που έγιναν σε ηλικιωμένα ζώα, έδειξαν ότι η σιλυμαρίνη αποτρέπει την οξειδωτική βλάβη στα εγκεφαλικά κύτταρα, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη της νοητικής έκπτωσης. (3)
Αυτές οι μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι το γαϊδουράγκαθο μπορεί να είναι σε θέση να μειώσει τον αριθμό των αμυλοειδών πλακών στον εγκέφαλο των ζώων με νόσο του Αλτσχάιμερ. Οι πλάκες αμυλοειδούς είναι κολλώδεις συστάδες αμυλοειδών πρωτεϊνών που μπορούν να συσσωρευτούν μεταξύ των νευρικών κυττάρων με την πάροδο της ηλικίας. Εμφανίζονται σε πολύ υψηλούς αριθμούς στον εγκέφαλο ατόμων με νόσο Αλτσχάιμερ, πράγμα που σημαίνει ότι το γαϊδουράγκαθο θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία αυτής της δύσκολης πάθησης.
Ωστόσο, επί του παρόντος δεν υπάρχουν μελέτες σε ανθρώπους που να εξετάζουν τις επιδράσεις του γαϊδουράγκαθου σε άτομα με Αλτσχάιμερ ή άλλες νευρολογικές παθήσεις, όπως η άνοια και η νόσος του Πάρκινσον.
Προστατεύει τα οστά
Η οστεοπόρωση είναι μια ασθένεια που προκαλείται από προοδευτική απώλεια οστικής μάζας. Συνήθως αναπτύσσεται αργά για αρκετά χρόνια και προκαλεί αδύναμα και εύθραυστα οστά που υφίστανται κατάγματα, ακόμη και μετά από μικρές πτώσεις.
Το γαϊδουράγκαθο έχει αποδειχθεί σε πειραματικές μελέτες σε ζώα ότι προστατεύει από την οστική απώλεια. Με βάση δύο επιστημονικές μελέτες του 2013, το γαϊδουράγκαθο μπορεί να είναι μια χρήσιμη θεραπεία για την πρόληψη ή την καθυστέρηση της οστικής απώλειας σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. (4)
Μπορεί να βελτιώσει τη θεραπεία του καρκίνου
Μια μελέτη του 2023 διαπίστωσε ότι οι αντιοξειδωτικές επιδράσεις της σιλυμαρίνης μπορούν να διεγείρουν τις αντικαρκινικές δραστηριότητες καθώς και να προστατεύσουν τα υγιή κύτταρα από βλάβες που προκαλούνται από τη χημειοθεραπεία. (5)
Μια ανασκόπηση μελετών του 2022 σε ζώα δείχνει ότι το γαϊδουράγκαθο θα μπορούσε να είναι χρήσιμο για τη μείωση των παρενεργειών των θεραπειών για τον καρκίνο. Επιπλέον να συμβάλλει ώστε η χημειοθεραπεία να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά ενάντια σε ορισμένους καρκίνους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα. (6)
Ωστόσο, οι μελέτες στους ανθρώπους είναι πολύ περιορισμένες. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να προσδιοριστεί πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η σιλυμαρίνη για την υποστήριξη ατόμων που υποβάλλονται σε θεραπεία για τον καρκίνο.
Μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα στα άτομα με διαβήτη
Το γαϊδουράγκαθο μπορεί να είναι μια χρήσιμη συμπληρωματική θεραπεία για τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2. Ανακαλύφθηκε ότι η σιλυμαρίνη μπορεί να λειτουργήσει παρόμοια με ορισμένα διαβητικά φάρμακα, βοηθώντας στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και στη μείωση του σακχάρου στο αίμα.
Πράγματι, με επιστημονική ανασκόπηση μελετών του 2021 διαπίστωσε ότι τα άτομα που έπαιρναν τακτικά σιλυμαρίνη παρουσίασαν σημαντική μείωση στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα νηστείας και στην HbA1c, ένα μέτρο ελέγχου του σακχάρου στο αίμα. (7)
Επιπλέον, οι αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του γαϊδουράγκαθου μπορεί επίσης να είναι χρήσιμες για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβητικών επιπλοκών όπως η νεφρική νόσος.
Μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή μητρικού γάλακτος
Μια αναφερόμενη επίδραση του γαϊδουράγκαθου είναι ότι μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή μητρικού γάλακτος σε θηλάζουσες μητέρες. Θεωρείται ότι λειτουργεί παράγοντας περισσότερη από την ορμόνη που παράγει γάλα προλακτίνη. Τα επιστημονικά δεδομένα είναι πολύ περιορισμένα, αλλά μια παλαιότερη ελεγχόμενη μελέτη διαπίστωσε ότι οι μητέρες που έπαιρναν 420 mg σιλυμαρίνης για 63 ημέρες παρήγαγαν 64% περισσότερο γάλα από εκείνες που έπαιρναν εικονικό φάρμακο. (8)
Ωστόσο, αυτή είναι η μόνη διαθέσιμη κλινική μελέτη. Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθούν αυτά τα αποτελέσματα και η ασφάλεια του milk thistle για τις μητέρες που θηλάζουν.
Θα μπορούσε να βοηθήσει στη θεραπεία της ακμής
Η ακμή είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος. Αν και δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία, μπορεί να προκαλέσει σημαντικές ψυχολογικές δυσκολίες όπως άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και κοινωνική απομόνωση, καθώς τα ορατά σημάδια του δέρματος επηρεάζουν αρνητικά την εικόνα του σώματος, ειδικά στους εφήβους οδηγώντας σε ανασφάλειες και δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις.
Λόγω των αντιοξειδωτικών και αντιφλεγμονωδών επιδράσεών του, το γαϊδουράγκαθο μπορεί να είναι ένα χρήσιμο συμπλήρωμα για άτομα με ακμή. Είναι ενδιαφέρον ότι μια μελέτη του 2012 διαπίστωσε ότι τα άτομα με ακμή που έπαιρναν 210 χιλιοστόγραμμα σιλυμαρίνης την ημέρα για 8 εβδομάδες παρουσίασαν μείωση 53% στις βλάβες ακμής. Ωστόσο, καθώς αυτή είναι η μόνη μελέτη, απαιτείται περισσότερη έρευνα υψηλής ποιότητας. (9)
Είναι ασφαλές το milk thistle;
Ως συμπλήρωμα θεωρείται ασφαλές όταν λαμβάνεται από το στόμα. Κάποιες από τις ανεπιθύμητες παρενέργειες που έχουν αναφερθεί είναι διαταραχές του εντέρου όπως διάρροια, ναυτία ή φούσκωμα. Ωστόσο, συνιστάται σε μερικά άτομα να δείξουν περισσότερη προσοχή, όπως:
- Έγκυες γυναίκες: Δεν υπάρχουν δεδομένα για την ασφάλειά του σε έγκυες γυναίκες, επομένως συνήθως συνιστάται να αποφεύγουν αυτό το συμπλήρωμα.
- Όσοι είναι αλλεργικοί στο φυτό: Το γαϊδουράγκαθο μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση σε άτομα που είναι αλλεργικά στην οικογένεια φυτών Asteraceae/Compositae, όπως αμβροσία, χρυσάνθεμο, χαμομήλι, ηλίανθος, καλέντουλα και μαργαρίτα. Καλό είναι να αποφεύγουν τη χρήση του, χωρίς να συμβουλευτούν τον γιατρό τους.
- Άτομα με διαβήτη: Οι επιδράσεις του γαϊδουράγκαθου στη μείωση του σακχάρου στο αίμα μπορεί να θέσουν τα άτομα με διαβήτη σε κίνδυνο χαμηλού σακχάρου στο αίμα.
- Όσοι έχουν ορισμένες παθήσεις: Το γαϊδουράγκαθο μπορεί να έχει οιστρογονικές επιδράσεις, οι οποίες μπορεί να επιδεινώσουν τις ορμονοευαίσθητες καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων τύπων καρκίνου του μαστού.
Πηγές:
- https://www.mdpi.com/2076-3417/11/13/5836
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24672644/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24866499/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24093748/
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1756464622004546
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9588316/
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2451847621000518
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19260380/
