Μηλόξυδο. Μπορεί να βοηθήσει στον Σακχαρώδη Διαβήτη και στην απώλεια βάρους; Το μηλόξυδο είναι ένα τρόφιμο που τα τελευταία χρόνια προτείνεται από πολλούς στον σακχαρώδη διαβήτη για την βελτίωση της ευγλυκαιμίας και στην απώλεια βάρους.
♦ του Δήμζα Νικόλαου DVM, RD, MSc, Στρατιωτικός Κλινικός Διαιτολόγος,
Υπ. Διδάκτωρ Ιατρικής Π.Θ., www.docdiet.gr
Τι ισχύει όμως τελικά; Πόσο ευσταθεί αυτή η σύσταση; Έχει αποτέλεσμα στη ρύθμιση του σακχάρου του αίματος η κατανάλωση μηλόξυδου; Μπορεί να μηλόξυδο να βοηθήσει στην απώλεια βάρους;
Το μηλόξυδο είναι το ξύδι που παράγεται από τον χυμό μήλου, έπειτα από ζύμωση των σακχάρων του με τη βοήθεια μικροοργανισμών και συγκεκριμένα βακτηρίων. Βασικό συστατικό του τελικού προϊόντος αποτελεί το οξικό οξύ, στο οποίο οφείλεται και η χαρακτηριστική-έντονη οσμή και γεύση του. Πέρα από το οξικό οξύ, όμως, περιέχει και άλλα οξέα (π.χ. μηλικό), καθώς και προβιοτικά, ένζυμα, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, εφόσον βέβαια είναι ακατέργαστο μηλόξυδο, και ιδανικά αφιλτράριστο.
Πώς το μηλόξυδο βοηθάει στον σακχαρώδη διαβήτη και στην ρύθμιση της γλυκόζης;
Το μηλόξυδο είναι ένα τρόφιμο με αυξημένη οξύτητα, όπως ακριβώς και τα οξέα του στομάχου που εκκρίνονται κατά την πέψη της τροφής. Όταν το όξινο περιεχόμενου του στομάχου περνά κατά ώσεις (σιγά-σιγά) στο λεπτό έντερο εκκρίνονται από το πάγκρεας κάποιες ουσίες (διττανθρακικά) που στοχεύουν στην εξουδετέρωση της οξύτητας. Με τον ίδιο μηχανισμό και για τον ίδιο λόγο μειώνεται και ο ρυθμός με τον οποίο η τροφή περνά από τον στόμαχο στο λεπτό έντερο.
Ο ρυθμός αυτός λέγεται ρυθμός γαστρικής κένωσης. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την κατανάλωση μηλόξυδου και ο ρυθμός γαστρικής κένωσης μειώνεται. Άρα μειώνεται και ο ρυθμός με τον οποίο οι υδατάνθρακες της τροφής φτάνουν στο λεπτό έντερο, συνεπώς και ο ρυθμός απορρόφησής τους, άρα τελικά μειώνεται και ο ρυθμός αύξησης του σακχάρου του αίματος μεταγευματικά.
Επίσης, το οξικό οξύ που περιέχεται στο μηλόξιδο έχει την ικανότητα να αναστέλλει τη λειτουργία ορισμένων ενζύμων που διασπούν τους δισακχαρίτες. (Κατά κανόνα, η διάσπαση των δισακχαριτών της τροφής οδηγεί στην απελευθέρωση γλυκόζης) Συνεπώς, με την αναστολή αυτών των ένζυμων δεν έχουμε απελευθέρωση γλυκόζης, που οδηγεί σε μείωση των μεταγευματικών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.
Ο τρίτος τρόπος με τον οποίο το μηλόξυδο φαίνεται να μειώνει το μεταγευματικό σάκχαρο εμπεριέχει ένα σύνθετο βιοχημικό μονοπάτι που συμπεριλαμβάνει τον σχηματισμό μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ) και τριφωσφορικής αδενοσύνης (ATP). Τελικό αποτέλεσμα είναι η αύξηση της έκκρισης ινσουλίνης και η αύξηση της ευαισθησίας των ιστών στην ορμόνη αυτή.
Πώς το μηλόξυδο βοηθάει στην απώλεια σωματικού βάρους και το αδυνάτισμα;
Αρχικά, με τη μείωση του ρυθμού γαστρικής κένωσης. Όσο περισσότερο χρόνο μένει η τροφή στον στόμαχο, τόσο περισσότερο νιώθουμε χορτάτοι και άρα αναβάλλουμε την κατανάλωση του επόμενου γεύματος.
Επίσης, η σταθεροποίηση του μεταγευματικού σακχάρου στο αίμα μειώνει το αίσθημα πείνας (θεωρία γλυκοπενικής πείνας). Το γεγονός αυτό απολήγει πάλι στην αναβολή και την παράταση του χρόνου μέχρι την λήψη του επόμενου γεύματος.
Ο τρίτος μηχανισμός με τον οποίο η κατανάλωση μηλόξυδου εμπλέκεται στη ρύθμιση του σωματικού βάρους δεν είναι πλήρως κατανοητός. Παρόλα αυτά γνωρίζουμε ότι σχετίζεται με το μικροβίωμα του εντέρου καθώς το ξύδι ασκεί πρεβιοτική δράση προάγοντας την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των επωφελών βακτηρίων του εντέρου.
Μπορεί το μηλόξυδο να χρησιμοποιηθεί για καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης στον σακχαρώδη διαβήτη και στην απώλεια βάρους;
Οι μελέτες που υποστηρίζουν τη χρήση του μηλόξυδου για τους παραπάνω σκοπούς έχουν γίνει κατά κύριο λόγο σε ζώα εργαστηρίου. Πράγματι τα δεδομένα αυτών των μελετών είναι ενθαρρυντικά και πυροδότησαν το ενδιαφέρον για την διεξαγωγή ανάλογων μελετών σε ανθρώπους. Οι δεύτερες όμως δεν οδήγησαν πάντα σε σταθερά ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Επίσης, ένα μεγάλο μειονέκτημα των διατροφικών μελετών είναι το σφάλμα που μπορεί να προκύψει λόγω άλλων συγχυτικών παραγόντων της διατροφής, όπως για παράδειγμα η σύγχρονη κατανάλωση άλλων τροφίμων με πρεβιοτική δράση ή το γλυκαιμικό φορτίο του γεύματος που ακολουθεί τη λήψη μηλόξυδου.
Διαβάστε ακόμα ⇒ Πώς να χάσω λίπος από την κοιλιά;
Παράλληλα, στις περισσότερες μελέτες η λήψη μηλόξυδου γινόταν με μορφή κάψουλας προκειμένου να εξασφαλιστεί η άγνοια των συμμετεχόντων και να μειωθεί το φαινόμενο του placebo. Συνεπώς δεν μπορεί κανείς -προς το παρόν- να καταφύγει σε απλοϊκούς ισχυρισμούς του στυλ «πιες 3 κουταλιές μηλόξυδο πριν το φαγητό για να ρυθμίσεις το ζάχαρο».
Καταλήγοντας μπορούμε να πούμε ότι τα αποτελέσματα της κατανάλωσης μηλόξυδου στη ρύθμιση του διαβήτη και την απώλεια βάρους είναι ενθαρρυντικά, αλλά όχι ακόμη απόλυτα επαρκή για να αποτελέσουν επίσημες και σταθερές συστάσεις από ειδικούς προς τους ενδιαφερόμενους.

♦ του Δήμζα Νικόλαου DVM, RD, MSc, Στρατιωτικός Κλινικός Διαιτολόγος,

