Νέα αρχή στο σχολείο: Πώς να προετοιμάσουμε τα παιδιά (και τον εαυτό μας) για το Σεπτέμβριο. Ο Σεπτέμβριος είναι ένας μήνας-ορόσημο για τα παιδιά και όχι μόνο! Μια εποχή μετάβασης, γεμάτη προσδοκίες, ενθουσιασμό αλλά και αγωνία. Είτε πρόκειται για την πρώτη μέρα στο νηπιαγωγείο, είτε για τη μετάβαση στο δημοτικό ή στο γυμνάσιο, το παιδί (και η οικογένεια) βιώνει μια μικρή νέα αρχή.
◊ Γράφει η Αναστασία Παραδείση, Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια (MSc- CBT)
Έχουμε λοιπόν να διαχειριστούμε τη ψυχολογία της μετάβασης. Οι αλλαγές, ακόμα κι αν είναι αναμενόμενες, φέρνουν αβεβαιότητα. Το παιδί καλείται να προσαρμοστεί σε νέους χώρους, πρόσωπα, ρυθμούς και απαιτήσεις. Το άγνωστο προκαλεί φυσιολογικά άγχος – όχι μόνο στο παιδί, αλλά και στον γονέα. Δεν είναι «κακό» το άγχος – είναι ένας τρόπος του σώματος και του νου να προετοιμαστούν για κάτι καινούργιο. Αυτό που έχει σημασία είναι πώς το διαχειριζόμαστε.
Ας δούμε μερικές πρακτικές συμβουλές προετοιμασίας, πολύ χρήσιμες κυρίως στα μικρότερα παιδιά:
1. Ξεκινάμε την προσαρμογή στη νέα συνθήκη ζωής, σταδιακά
- Καλό είναι να επαναφέρουμε τη ρουτίνα ύπνου και φαγητού 1–2 εβδομάδες πριν την έναρξη των σχολείων.
- Προετοιμάζουμε μαζί με το μικρό παιδί την τσάντα, τα ρούχα, τα υλικά. Φυσικά εμπλέκουμε το παιδί μας στη διαδικασία ώστε να την βιώσει. Αυτό θα βοηθήσει στην διαχείριση της μετάβασης. Γενικότερα, ενθαρρύνουμε την αυτονομία και την αυτοπεποίθηση του παιδιού ενισχύοντας τη λήψη ευθυνών, όπως η ετοιμασία της τσάντας του, ή η επιλογή των ρούχων που φορέσει στο σχολείο.
- Στη συνέχεια, τηρούμε ένα πρόγραμμα στο σπίτι και εντάσσουμε τα παιδιά στην καθημερινή ρουτίνα χρόνο μελέτης, ανάλογα με την ηλικία, ξεκούραση, παιχνίδι, τηλεόραση/υπολογιστή και ύπνο με συνέπεια.
2. Μιλάμε θετικά αλλά ρεαλιστικά
- Δεν παρουσιάζουμε το σχολείο σαν “παιδότοπο” ή “παράδεισο”, αλλά σαν έναν τόπο όπου θα μάθει, θα παίξει, θα κοινωνικοποιηθεί, θα κερδίσει εμπειρίες και θα μεγαλώσει.
- Αφήνουμε χώρο για τα αρνητικά συναισθήματα: «Μπορεί να νιώθεις λίγο άγχος – κι αυτό είναι εντάξει/ φυσιολογικό».
3. Δίνουμε έμφαση στη σύνδεση, όχι στις επιδόσεις
- Ρωτάμε: «Με ποιον έπαιξες σήμερα;» και όχι μόνο «Τι έμαθες σήμερα;»
- Τα παιδιά χρειάζονται να νιώσουν ότι είναι αποδεκτά για αυτό που είναι, όχι μόνο για τις επιτυχίες τους.
Ο ρόλος του γονέα:
Ο γονιός λειτουργεί σαν καθρέφτης συναισθημάτων. Αν εμείς μεταφέρουμε πίεση, άγχος ή προσδοκίες τελειότητας, το παιδί τα απορροφά. Για το λόγο αυτό, προσέχουμε στο να μην μεταφέρουμε τους δικούς μας φόβους στο παιδί, για τις πιθανές δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει. Αντίθετα, αν του δείξουμε ότι «ό,τι κι αν γίνει, είμαι εδώ για σένα», δημιουργούμε ψυχική ασφάλεια – βασική προϋπόθεση για μάθηση. Επίσης, δείχνουμε εμπιστοσύνη στο σχολικό πλαίσιο και αποφεύγουμε την κριτική μπροστά στο παιδί, γιατί αυτό που θα καταλάβει είναι ότι το εγκαταλείπουμε σε ένα χώρο με ανθρώπους που δεν εμπιστευόμαστε.
Διαβάστε ακόμα ⇒ Φυσική Υποστήριξη για Παιδιά, Εφήβους & Γονείς
Το άγχος της προσαρμογής είναι φυσιολογικό και μπορεί να εκδηλωθεί με:
- Δυσκολία στον ύπνο
- Παράπονα για πόνο στην κοιλιά ή πονοκεφάλους
- Επανάληψη “μωρουδίστικων” συμπεριφορών
- Έντονη προσκόλληση στους γονείς
Το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς είναι πολλά περισσότερα από μαθήματα και σχολικές τσάντες. Είναι μια ευκαιρία για ανάπτυξη, αυτονομία, κοινωνικοποίηση και ψυχική ωρίμανση. Είναι σημαντικό να είμαστε εκεί, διαθέσιμοι να βοηθήσουμε στην προετοιμασία για το ταξίδι της μάθησης, όσο καλύτερα μπορούμε. Να διευκολύνουμε τις κοινωνικές δεξιότητες του παιδιού μας, όπως η ανεξαρτησία, η αυτοεξυπηρέτηση, η ικανότητα ανταπόκρισης σε δομημένες δραστηριότητες, το να μοιράζεται, να νοιάζεται, να φροντίζει και να διεκδικεί.
Όπως σε κάθε νέα αρχή, αυτό που έχει αξία δεν είναι να είναι «όλα τέλεια», αλλά να προχωράμε μαζί, βήμα-βήμα, με κατανόηση, αποδοχή και υποστήριξη.
