Νηστεία Σαρακοστής: Ευκαιρία για οριστική μετάβαση στη χορτοφαγία

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Green, NATURABuzz, Vegan, Βιταμίνες & Συμπληρώματα, Δίαιτα & Αδυνάτισμα, Διατροφή

Η νηστεία αποτελεί μέρος της λαϊκής μας κουλτούρας και έχει τις ρίζες τις στην αρχαιότητα. Εφαρμόζεται ακόμα και ως θεραπευτική μέθοδος σχεδόν σε όλες τις θρησκείες του κόσμου. Σπουδαίοι γιατροί των αρχαίων χρόνων την συνιστούν ως μια ολοκληρωμένη μέθοδο ίασης αλλά και πρόληψης. Σύμφωνα με τον Ιπποκράτη, η νηστεία ενδυναμώνει το σώμα κατά τη διάρκεια της αυτοθεραπείας.

⇒της Μαρίας Γκέκα

Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι η αρχαιότερη από τις μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα μ.Χ. Αρχικά διαρκούσε έξι εβδομάδες ενώ αργότερα προστέθηκε και η έβδομη εβδομάδα. Ονομάζεται “Σαρακοστή” γιατί περιλαμβάνει σαράντα ημέρες νηστείας, δηλ. από την Καθαρή Δευτέρα μέχρι και την Παρασκευή πριν το Σάββατο του Λαζάρου, οπότε ακολουθεί η Κυριακή των Βαΐων και η Μεγάλη Βδομάδα. “Μεγάλη” Σαρακοστή ονομάζεται όχι για τη μεγάλη διάρκειά της αλλά για τη σημασία της που γίνεται σε ανάμνηση των Παθών του Χριστού. Αποτελεί την προετοιμασία των πιστών για τη γιορτή της Ανάστασης του Χριστού.

Κάποτε οι Έλληνες νήστευαν πάνω από 180 μέρες το χρόνο

Στη διάρκεια της Σαρακοστής αποφεύγονται το κρέας, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ αντιθέτως επιτρέπονται όσπρια, φρούτα, λαχανικά, χόρτα, θαλασσινά, λίγο κρασί με το φαγητό και περιστασιακά κάποιο νηστίσιμο γλυκό (συνήθως χαλβάς).

fytiki-mesogeiaki-diatrofiΘεωρείται μια από τις καλύτερες δίαιτες, αν βασίζεται στη Μεσογειακή Κουζίνα. Κάποτε οι Έλληνες νήστευαν πάνω από 180 μέρες το χρόνο, αυτό σημαίνει ότι ήταν στην ουσία χορτοφάγοι για το μισό έτος.

Έρευνες δείχνουν ότι άτομα που ακολουθούν αυτή τη μορφή νηστείας έχουν χαμηλότερη πρόσληψη κορεσμένου λίπους, συνολικού λίπος και θερμίδων αλλά και υψηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών, ένας συνδυασμός που προστατεύει από καρδιακές παθήσεις και καρκίνο. Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει ότι η πρωτεΐνη από μη-ζωικές πηγές όπως τα όσπρια και τα καρύδια είναι πιο υγιεινή από πηγές ζωικής πρωτεΐνης και αυτό οφείλεται στις φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες.

Σε μια εποχή, λοιπόν, που ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται στη χορτοφαγία και στην αποφυγή των ζωικών τροφών από το καθημερινό τους διαιτολόγιο, η νηστεία μπορεί να αποτελέσει μια καλή αφορμή για την οριστική μετάβαση σε μια φυτική διατροφή. Μια διατροφή, που τουλάχιστον μέσα από τις σελίδες της Νatura nrg έχουμε πολλές φορές τονίσει πόσο καλό κάνει στην υγεία μας αλλά και στο περιβάλλον.


Πράγματι, παρατηρούμε ότι η σύγχρονη επιστήμη, μετά από χρόνια έρευνας και μελέτης, κινείται παράλληλα με τις προτάσεις της θρησκείας η οποία, για διαφορετικούς λόγους, υποδείκνυε για αιώνες τον περιορισμό της κατανάλωσης ζωικών προϊόντων, τουλάχιστον για ορισμένα διαστήματα του έτους!

 Τα οφέλη της νηστείας

Μείωση της Xoληστερίνης

Η αποχή μας από τις τροφές ζωικής προέλευσης, σημαίνει μείωση του προσλαμβανόμενου λίπους και κυρίως του κορεσμένου λίπους, το οποίο είναι και το πιο επιβαρυντικό. Αυτό έχει ως επακόλουθο τη μείωση στις τιμές της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων, ιδιαίτερα σε αυτούς που οι τιμές τους, υπερβαίνουν τις φυσιολογικές. Η μείωση της χοληστερίνης μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 40-50mg, εάν νηστέψουμε για όλη την περίοδο της σαρακοστής. Οι μελέτες του Τμήματος Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης έχουν δείξει ότι όσοι κάνουν νηστεία 180 μέρες το χρόνο, έχουν ολική χοληστερόλη 12,5% χαμηλότερη και «κακή» (LDL) χοληστερόλη 20% χαμηλότερη απ’ ότι οι άνθρωποι που δεν νηστεύουν.

♦ Λιγότερο οξειδωτικό στρες

Οι άνθρωποι που νηστεύουν έχουν επίσης πολύ λιγότερο οξειδωτικό στρες, μία αντίδραση του οργανισμού που θεωρείται γενεσιουργός αιτία της αθηροσκλήρωσης, του καρκίνου και των εκφυλιστικών νοσημάτων του νευρικού συστήματος, όπως η νόσος του Πάρκινσον και η νόσος του Άλτσχαϊμερ.

Μείωση της αρτηριακής πίεσης

Τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά, που καταναλώνονται σε μεγαλύτερη ποσότητα και συχνότητα κατά την περίοδο της νηστείας, είναι πλούσια σε κάλιο, που συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Τόνωση της υγείας

Κατά την περίοδο της νηστείας αυξάνεται η κατανάλωση φυτικών ινών, οι οποίες μειώνουν τα επίπεδα λιπιδίων και γλυκόζης στο αίμα, συμβάλλουν στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας και προφυλάσσουν από ορισμένες μορφές καρκίνου. Ταυτόχρονα με την αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων και ακατέργαστων δημητριακών θωρακίζουμε τον οργανισμό μας με βιταμίνες και φλαβονοειδή, που είναι γνωστά για την αντιοξειδωτική τους δράση και την τόνωση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

Η νηστεία βοηθάει στην ενδυνάμωση του οργανισμού, «ξεκουράζει» το ήπαρ, ανανεώνει τα κύτταρα, χαλαρώνει το νευρικό σύστημα και επιδρά άμεσα στο δέρμα, κάνοντάς το πιο λαμπερό! Τέλος, συμβάλλει στη βελτίωση των αισθήσεων, στην ενίσχυση της θέλησης και στην πνευματική διαύγεια.

 Για να μη σας λείψει ο σίδηρος και το ασβέστιο

Εύλογο είναι το ερώτημα κατά πόσο η νηστεία μπορεί να παρέχει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για τον οργανισμό, από τη στιγμή μάλιστα που μια μεγάλη ομάδα τροφίμων, όπως είναι αυτά της ζωικής προέλευσης, αποκλείονται από τη διατροφή. Ως γνωστό, η μη κατανάλωση κρέατος σχετίζεται με τη μειωμένη πρόσληψη σιδήρου.

Είναι γνωστό πως ο σίδηρος που υπάρχει στο φυτικό βασίλειο έχει χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα, δηλαδή απορροφάται σε μικρές ποσότητες εξαιτίας ορισμένων συστατικών (π.χ. φυτικό οξύ, τανίνες) που υπάρχουν στις τροφές αυτές. Γι` αυτό το λόγο θα πρέπει να προτιμώνται φυτικές τροφές που περιέχουν σίδηρο σε σημαντικές συγκεντρώσεις, όπως τα κρεμμύδια, η σόγια, το σπανάκι, οι φακές, και οι ξηροί καρποί.

Η βιταμίνη C

orange-vit cΕπίσης, θα πρέπει να αυξήσουμε την πρόσληψη βιταμίνης C, που αυξάνει την απορρόφηση σιδήρου και να αποφύγουμε την κατανάλωση καφέ ή τσαγιού πριν ή αμέσως μετά τα γεύματα, γιατί εμποδίζουν την απορρόφησή του από τις τροφές.

… και το ασβέστιο

Ακόμη, για να αναπληρώσουμε την απώλεια του ασβεστίου, λόγω της αποχής από τα γαλακτοκομικά προϊόντα, χρειάζεται να στραφούμε σε φυτικές τροφές πλούσιες στο εν λόγω μέταλλο σε ασβέστιο, όπως μαύρο ψωμί, ξηροί καρποί (αμύγδαλα), φασόλια, λάχανο, μπρόκολο και σπανάκι, σουσάμι και ταχίνι.

Πρωτεΐνη: Κάντε τους σωστούς συνδυασμούς

Πολλοί πιστεύουν ότι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι δυνατόν να επιτευχθεί μόνο μέσα από την πρόσληψη κρέατος. Αυτή όμως η πεποίθηση δεν είναι ακριβής, αφού όλες οι φυτικές τροφές, με εξαίρεση τα φρούτα, περιέχουν πρωτεΐνη. Τα όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια), ο αρακάς, η σόγια και τα προϊόντα της (τυρί τόφου, τέμπε), οι ξηροί καρποί, αποτελούν πλούσιες πηγές φυτικής πρωτεΐνης.

Υπάρχει μια κοινή λαθεμένη πεποίθηση γύρω από το θέμα των απαραίτητων αμινοξέων. Πολλοί εσφαλμένα πιστεύουν ότι σε αντίθεση με τις ζωικές τροφές, οι φυτικές τροφές δεν περιέχουν ΚΑΘΟΛΟΥ τα απαραίτητα αμινοξέα. Η αλήθεια είναι ότι τα περιέχουν όχι όμως σε τέτοια αναλογία που να καλύπτει απόλυτα τις ανάγκες του οργανισμού.

ospria-fakes-fasolia-revithia

Οι διαιτολόγοι το γνωρίζουν αυτό και μια από τις βασικές τους μέριμνες όταν κάποιος είναι χορτοφάγος ή νηστεύει είναι να συνδυάζουν τις τροφές στο διαιτολόγιο του ατόμου με τέτοιο τρόπο ώστε η μια φυτική τροφή να συμπληρώνει το πρωτεϊνικό έλλειμμα της άλλης.

⇒ δείτε: Οι 20 καλύτερες πηγές φυτικής πρωτεΐνης 

Για παράδειγμα τα φασόλια έχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα όχι όμως τη μεθειονίνη και την τρυπτοφάνη στις αναγκαίες ποσότητες. Το ψωμί είναι πλούσιο σε μεθειονίνη και τρυπτοφάνη. Έτσι όταν κάποιος καταναλώσει φασόλια μαζί με ψωμί μπορεί να εφοδιάσει το σώμα του με ολοκληρωμένη πρωτεΐνη, ενώ αν τα καταναλώσει ξεχωριστά να μην καλύψει τις ανάγκες σε πρωτεΐνη. Άλλος ένας τέτοιος πασίγνωστος συνδυασμός είναι το φακόρυζο (φακές με ρύζι). Εξίσου ωραίοι συνδυασμοί είναι:

  •  μπιφτέκια λαχανικών ζυμωμένα με δημητριακά
  •  ρύζι με αρακά, καλαμπόκι και μανιτάρια
  • ζυμαρικά με τα μανιτάρια και ταχίνι,
  • φαγόπυρο με κινόα και ρύζι,
  •  γεμιστά με πλιγούρι, μανιτάρια και ρύζι,
  • σπανακόρυζο με ταχίνι,
  • μπριάμι λαχανικών με πατάτες και φιστικοβούτυρο ή ταχίνι,
  • αλλά και τα μίγματα δημητριακών, ξηρών καρπών και σπόρων συνδυασμένα με φυτικό γάλα.

Σουσάμι και ταχίνι: οι θησαυροί της σαρακοστής

Κάποιες τροφές που καταναλώνονται ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Σαρακοστής φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευεργετικές για τον οργανισμό. Πρόκειται για το σουσάμι και το ταχίνι (δηλαδή ο αλεσμένος σησαμοπολτός) Συγκεκριμένα το σουσάμι και το ταχίνι περιλαμβάνουν πρωτεΐνη σε ποσοστό 20%. Η πρωτεΐνη του ταχινιού είναι πλούσια σε αμινοξέα σε αντίθεση με τις πρωτεΐνες άλλων τροφών.

Όταν μάλιστα συνδυαστεί με όσπρια (όπως στο γνωστό πουρέ ρεβιθιών «χούμους») αποτελεί μια τροφή μοναδικής θρεπτικότητας, καθώς αυξάνεται η διαιτητική αξία της συνολικής πρωτεΐνης του.

Το έλαιο του σησαμιού και του ταχινιού, περιέχει σημαντική ποσότητα βιταμίνης Ε και μάλιστα 2, 5 φορές περισσότερη από ότι το ελαιόλαδο. Η βιταμίνη Ε είναι γνωστή για την αντιοξειδωτική της δράση κατά των ελεύθερων ριζών, ενώ προλαμβάνει το σχηματισμό καρκινικών κυττάρων.

Η σησαμίνη, ουσία που βρίσκεται μόνο στο σουσάμι και στα παράγωγά του, έχει την ιδιότητα να μειώνει τη χοληστερίνη από τον οργανισμό.

Ακόμη το σουσάμι και τα προϊόντα του είναι πλούσια πηγή σιδήρου, φωσφόρου, ασβεστίου και καλίου και διαθέτουν αξιόλογες ποσότητες βιταμινών Β1, Β2, μαγνησίου, ψευδαργύρου και σεληνίου.

Προσοχή

Η εγκράτεια, η οποία αποτελεί τη βασική έννοια της νηστείας, σε συνδυασμό με τη μειωμένη πρόσληψη διατροφικού λίπους, μπορεί να βοηθήσει ακόμα και στην απώλεια περιττών κιλών. Αρκεί να προσέχετε τα εξής:

♥ H διατροφή σας να βασίζεται πρωτίστως στα ωμά, βραστά και ψητά και όχι τηγανητά.

♥ Να αποφεύγονται ούτως ή άλλως τα ανθυγιεινά σνακ, όπως τα πατατάκια και τα γλυκά.

♥ Να μην το παρακάνετε με τους υδατάνθρακες (ψωμί, πατάτες, φρούτα) καθώς μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα, αλλά και να πάρετε περιττές θερμίδες και κιλά.

⇒ δείτε: Οδηγός για τη vegan διατροφή

Η νηστεία της Σαρακοστής δίνει την ευκαιρία σε όλους μας, για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα ή και για πάντα να γίνουμε χορτοφάγοι ευεργετώντας την υγεία μας.

πηγή: www.naturanrg.gr, Natura nrg #112

Δείτε επίσης

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *