Ορθώστε το ανάστημά σας!

Ορθώστε το ανάστημά σας!

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Ασθένειες & Θεραπείες, Παιδί, Υγεία

 

Ελάχιστη άσκηση, βαριές τσάντες, πολλές ώρες στο θρανίο ή στο γραφείο μπροστά από τον υπολογιστή; Ορθώστε το ανάστημά σας!

Της Μαρίας Γκέκα

Ηδη από την εφηβεία, κακές συνήθειες δοκιμάζουν τη σταθερότητα της σπονδυλικής στήλης, ενός πολύπλοκου συνόλου από σπονδύλους που αποστολή του είναι να στηρίζει το σώμα και να το διατηρεί σε όρθια θέση. Όταν αυτή η δομή αλλάζει, μιλάμε για τη σκολίωση, μια ενόχληση που μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στον οργανισμό, όπως για παράδειγμα στην καρδιά, το αναπνευστικό και την κυκλοφορία του αίματος.

Η σκολίωση  ταξινομείται σε 4 τύπους:

  • Συγγενής σκολίωση Είναι παρούσα από την γέννηση του παιδιού. Η μόνη αποτελεσματική αντιμετώπιση είναι η χειρουργική.
  • Σκολίωση λόγω νευρομυικής ασθένειας  (πολιομυελίτιδα, εγκεφαλική παράλυση, μυϊκή δυστροφία κ.α.). Η αντιμετώπιση εντάσσεται στη γενική θεραπευτική προσέγγιση αυτών των ασθενών.
  • Ιδιοπαθής σκολίωση Αποτελεί το 85% των περιστατικών, αγνώστου αιτιολογίας και είναι συχνότερη στα κορίτσια από ό,τι στα αγόρια σε μια αναλογία 7 προς 1.
  • Σκολίωση λόγω κακής στάσης Όπως το περιγράφει και ο χαρακτηρισμός της, οφείλεται στην κακή στάση του παιδιού ή του ενήλικα και είναι αρκετά συχνή.

Η σκολίωση παρατηρείται κατά την περίοδο ανάπτυξης του σκελετού και εμφανίζεται με πλάγια απόκλιση και κύρτωση της σπονδυλικής στήλης πάνω από 10 μοίρες, και στροφή των σπονδύλων με σχήμα “C” ή “S”. Η παραμόρφωση είναι γνωστή από την εποχή του Ιπποκράτη, ο οποίος πρώτος χρησιμοποίησε τους όρους κύφωση, λόρδωση και σκολίωση. Πολλές φορές το πρόβλημα δεν οφείλεται σε ανατομικές ή λειτουργικές βλάβες, αλλά σε μια κακή στάση του σώματος του ατόμου, που τείνει να λυγίζει πλάγια τη ράχη του, όπως συμβαίνει σε όσους πάσχουν από σκολίωση.

Συνήθως δε μετατρέπεται σε σκολίωση, δηλαδή σε μια πραγματική παραμόρφωση, της σπονδυλικής στήλης, που οφείλεται σχεδόν πάντα στην κληρονομικότητα. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να εντοπίσετε άμεσα το πρόβλημα και να προσπαθήσετε να διορθώσετε την κακή στάση του σώματός σας με ειδικά θεραπευτικά μέσα κι ασκήσεις.

Η σπονδυλική στήλη

Η σπονδυλική στήλη αποτελείται από μια σειρά πολλών μικρών οστών, που αποστολή τους είναι να:

  • στηρίζουν το θώρακα και το κεφάλι, επιτρέποντας στο σώμα να παραμένει σε όρθια στάση,
  • προστατεύουν το νωτιαίο μυελό

Αυτά τα οστά δεν είναι όλα όμοια, αλλά οι διαστάσεις τους ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή όπου βρίσκονται. Εντοπίζονται:

  • στην περιοχή του ιερού οστού, που αποτελείται από 5 σπονδύλους, οι οποίοι σχηματίζουν ένα οστό
  • στη θωρακική περιοχή, με 12 σπονδύλους
  • στην αυχενική περιοχή, με 7 σπονδύλους

Ανάμεσα στους σπονδύλους βρίσκονται οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, μικροί σχηματισμοί που αποτελούνται από χόνδρους και έναν πολτοειδή πυρήνα.
Η αποστολή τους είναι να φροντίσουν ώστε οι σπόνδυλοι να ενώνονται μεταξύ τους χωρίς να συγκρούονται, λειτουργώντας ως ένα είδος αμορτισέρ. Αν τη δούμε από μπροστά, η σπονδυλική στήλη μοιάζει ίσια, από το πλάι, ωστόσο, διακρίνονται τρεις μεγάλες καμπύλες που τη βοηθούν να είναι σταθερή. Από κάτω προς τα πάνω είναι:

  • Η οσφυϊκή καμπύλη
  • Η αυχενική καμπύλη
  • Η θωρακική καμπύλη

H κληρονομικότητα, ένοχη για τη σκολίωση;

Άγνωστα παραμένουν τα αίτια της ιδιοπαθούς σκολίωσης, που εμφανίζεται σε ένα στα δέκα παιδιά, αν και σήμερα υπάρχουν επιπλέον στοιχεία ότι σχετίζεται με την κληρονομικότητα. Σύμφωνα με το κ. Ι. Βαλαβάνη, ορθοπεδικό-χειρουργό φαίνεται πως μάλλον είναι μύθος αυτό που πιστεύει ο περισσότερος κόσμος, δηλαδή ότι η σκολίωση μπορεί να εμφανιστεί λόγω της βαριάς τσάντας που κρατούν οι μαθητές στο σχολείο, λόγω του στραβού καθίσματος ή της έλλειψης γυμναστικής.

Οι παθήσεις της σπονδυλικής στήλης, αποτελούσαν και αποτελούν πολύ σημαντικό θέμα, καθώς όλοι σχεδόν οι Έλληνες πάσχουν, λίγο ή πολύ, το χειρότερο όμως είναι  ότι υποβάλλονται σε θεραπείες ανεξέλεγκτα και από άτομα που δεν έχουν τις κατάλληλες γνώσεις γι’ αυτό.

Εφηβεία σε κίνδυνο

Ορθώστε το ανάστημά σας!Η σκολίωση μπορεί να είναι αποτέλεσμα άλλων παθήσεων, όπως ενός προβλήματος στους χόνδρους και στα οστά ή ενός τραύματος στο θώρακα. Πρόκειται για τη «δευτερογενή» ή «επίκτητη σκολίωση». Πιο συχνά όμως εμφανίζεται η «ιδιοπαθής σκολίωση». Πρόκειται ουσιαστικά για ένα πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη, ανεξάρτητο από άλλες ασθένειες, το οποίο εκδηλώνεται συνήθως στη φάση της ανάπτυξης του οργανισμού, σε ηλικίες 9-15. Παρά τις υποθέσεις για την επίδραση της κληρονομικότητας, υπάρχουν τρόποι αποφυγής ή επίλυσης του προβλήματος, που δεν περιορίζονται στην εξάλειψη της λάθος στάσης του σώματος ή τη διόρθωση των λανθασμένων συνηθειών.

Η πρόληψη γίνεται μέσω ειδικών ασκήσεων που ενισχύουν τους αμυντικούς οργανισμούς της σπονδυλικής στήλης, σε συνδυασμό με τη γενικότερη άσκηση του σώματος. Αντίθετα, όταν μιλάμε για απλή λανθασμένη στάση του σώματος, πρέπει να δράσουμε:

  • Εναντίον της λανθασμένης στάσης αυτής (πχ. σκύψιμο όταν γράφουμε ή δουλεύουμε στον υπολογιστή)
  • Εναντίον της ελλιπούς σωματικής άσκησης (οι μύες δε δυναμώνουν και δεν αναπτύσσονται φυσιολογικά)
  • Για τη σωστή χρήση της σχολικής τσάντας.

Πώς μπορώ να καταλάβω αν το παιδί μου έχει σκολίωση;

Η εξέταση για τη διαπίστωση της παθολογικής παρέκκλισης  της σπονδυλικής στήλης είναι παρά πολύ απλή και μπορεί να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα από τους ίδιους τους γονείς, αλλά και κατά το μάθημα της γυμναστικής από τους γυμναστές.  Η εξέταση διαρκεί δύο λεπτά μόνο. Αποτελείται από δύο επί μέρους εξετάσεις. Την παρατήρηση του σώματος του παιδιού γυμνού ή με ένα εφαρμοστό φανελάκι σε όρθια θέση από εμπρός και από πίσω και από το τεστ Επικύψεως.

Αν υπάρχει ασυμμετρία, τι πρέπει να κάνω;

Το επόμενο βήμα είναι η επίσκεψη σε ένα ορθοπεδικό ή σε ένα οργανωμένο  κέντρο για παθήσεις σπονδυλικής στήλης ώστε να διασταυρωθεί η εξέταση. Εφόσον ο ορθοπεδικός διαπιστώσει την ύπαρξη αυτών των παραμορφώσεων το παιδί υπόκειται σε ακτινολογικό έλεγχο με μία ακτινογραφία FACE και το παιδί σε όρθια θέση. Από το γιατρό γίνεται αξιολόγηση αυτής της ακτινογραφίας με μέτρηση της γωνίας που σχηματίζουν οι σκολιωτικοί σπόνδυλοι μεταξύ τους. Μετά τη μέτρηση αλλά και την κλινική αξιολόγηση υπάρχουν οι εξής τρεις πιθανές αντιμετωπίσεις:
Α) Να τεθεί η διάγνωση της ιδιοπαθούς σκολίωσης
Β) Να γίνει συμπληρωματικός ακτινολογικός έλεγχος με άλλες ακτινογραφίες.
Γ) Να τεθεί υπό παρακολούθηση το παιδί και να επανεξετασθεί μετά από 4- 6 μήνες.

Άθληση

Σε περιπτώσεις ελαφριάς σκολίωσης, ειδικά στην εφηβεία, το πρώτο πράγμα που συστήνει ο γιατρός είναι η φυσική άσκηση. Επίσης μπορεί να προτείνει τη διορθωτική γυμναστική, με ειδικές ασκήσεις που προτείνει κάποιος φυσιοθεραπευτής. Η γυμναστική αυτή έχει σαν στόχο:

  • Να διορθώσει τη στάση του σώματος και να βελτιώσει τη σταθερότητα της σπονδυλικής στήλης
  • Να διευκολύνει την αυτόματη διόρθωση της στάσης του σώματος.

Αφού ο ασθενής εξοικειωθεί με τις ασκήσεις μπορεί να συνεχίσει μόνος του στο σπίτι ή σε κάποιο ειδικό κέντρο.

Ειδικός κηδεμόνας

Όταν η γυμναστική και οι ειδικές ασκήσεις δεν έχουν αποτέλεσμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας ειδικός ορθοπεδικός κηδεμόνας. Πρόκειται για ένα βοήθημα που κατασκευάζεται από ειδικό τεχνίτη στα μέτρα του κάθε ατόμου ξεχωριστά. Είναι σκληρό, πλαστικό και το φορά κανείς καθημερινά πάνω από ένα βαμβακερό φανελάκι, ώστε να αποφευχθεί η άμεση επαφή με το δέρμα.. Τα σημερινά μοντέλα δεν είναι ορατά και συνήθως δε δημιουργούν προβλήματα στη χρήση.

Για να είναι αποτελεσματικά, ωστόσο, πρέπει να χρησιμοποιούνται συστηματικά, πράγμα δύσκολο ειδικά αν πρόκειται για μικρό παιδί λόγω της ενόχλησης, αλλά και της ντροπής που μπορεί να νιώθει απέναντι στους συνομηλίκους του. Επίσης, δεν πρέπει κανείς να αρκείται στη χρήση του κηδεμόνα, αλλά να τη συνδυάζει πάντα με τη φυσική άσκηση.

Η επέμβαση

Στις σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μια χειρουργική επέμβαση. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, αντενδείκνυται σε ασθενείς μικρότερους των 12 ετών. Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία, που πρέπει να πραγματοποιηθεί από ειδικό κέντρο και εξειδικευμένο προσωπικό. Μετά την επέμβαση κρίνεται συχνά απαραίτητη η χρήση ενός κηδεμόνα ή η τοποθέτηση γύψου στο θώρακα για ένα διάστημα, που ποικίλλει ανάλογα με την περίπτωση, αλλά και η φυσικοθεραπεία.

Σάκα ναι, αλλά μικρή

Παρ’ όλο που δεν μπορούμε να πούμε με ακρίβεια πόσα κιλά μπορεί να μεταφέρει ένας μαθητής στη σχολική τσάντα. Αναμφίβολα όσο ελαφρύτερη είναι τόσο το καλύτερο. Έτσι πρέπει:

  • Να επιλέγουμε ένα μοντέλο όχι πολύ μεγάλο
  • Να επιλέγουμε μοντέλα με ενισχυμένη πλάτη
  • Να αποφεύγουμε μοντέλα με πολλά αξεσουάρ
  • Να προτιμάμε τα φαρδιά και ενισχυμένα χέρια
  • Να επιλέγουμε ένα μοντέλο με ζώνη μέσης (όπως στα ορειβατικά σακίδια)
  • Να υπάρχει οπωσδήποτε μια λαβή στο πάνω μέρος της σάκας

Τέλος, σημαντικό είναι να χρησιμοποιεί το παιδί και τα δύο χέρια της σάκας και να μην τη φορτώνει με άχρηστα αντικείμενα.

Φυσική άσκηση από μικρή ηλικία

Η άσκηση και τα σπορ είναι απαραίτητα, ειδικά στην εφηβεία, για τη σωστή ανάπτυξη του οργανισμού, αλλά και της σπονδυλικής στήλης.
Το σημαντικό είναι:

  • Aφιερώsτε στο περπάτημα τουλάχιστον δύο απογεύματα την εβδομάδα
  • Να κάνετε ένα καλό ζέσταμα πριν από οποιαδήποτε φυσική άσκηση για να προετοιμάσετε τον οργανισμό σας
  • Αλλάξτε το είδος άσκησης αν πονάτε στην πλάτη.
Ασκήσεις στο γραφείο

Άσκηση 1: καθισμένοι στο γραφείο, στηρίξτε τα χέρια στο γραφείο και σπρώξτε προς τα κάτω, διατηρώντας ίσια τη σπονδυλική σας στήλη.

Άσκηση 2: καθιστοί, ανασηκώστε διαδοχικά τον ένα γλουτό και στη συνέχεια τον άλλο, αργά.

Άσκηση 3: καθιστοί, προσπαθήστε να ενώσετε τους αγκώνες σας πίσω από την πλάτη, προσέχοντας την αναπνοή σας: εισπνεύστε όταν κατευθύνετε τους αγκώνες σας προς τα πίσω και εκπνεύστε όταν συμβαίνει το αντίθετο.

Συμβουλές για πρόληψη

  • Όταν κάθεστε, αλλάζετε συχνά θέση. Αποφύγετε να βουλιάζετε στην καρέκλα, αλλά στηριχτείτε καλά στην πλάτη της ώστε να παίρνετε το βάρος από τη σπονδυλική στήλη. Εναλλακτικά, τοποθετήστε ένα μαξιλάρι στην πλάτη, για να βοηθήσετε τη σπονδυλική στήλη να είναι ίσια.
  • Μη στέκεστε πολλή ώρα όρθιοι. Αν γίνεται, ακουμπήστε διαδοχικά τα πόδια σας πάνω σε υποπόδιο.
  • Όταν είστε στο τιμόνι, διατηρήστε μια απόσταση από τα πετάλια ώστε να επιτρέψετε στη λεκάνη σας να παραμείνει ακουμπισμένη στο κάθισμα και στα χέρια σας να πιάσουν το τιμόνι χωρίς να λυγίσετε περισσότερο το σώμα.
  • Αν πρέπει να σηκώσετε ένα βάρος, γονατίστε ελαφρά διατηρώντας ίσια την πλάτη σας.
  • Στο κρεβάτι, βρείτε μια θέση που να μην προκαλεί πόνους στην πλάτη σας.  Αν είναι απαραίτητο, τοποθετήστε ένα-δυο μαξιλάρια κάτω από τα γόνατα, τη λεκάνη ή το κεφάλι. Χρησιμοποιήστε ένα στρώμα που να μην είναι ούτε πολύ μαλακό ούτε πολύ σκληρό.
  • Αποφύγετε το κάπνισμα. Πρόσφατες έρευνες απέδειξαν ότι το κάπνισμα βλάπτει ακόμα και την πλάτη, καθώς μειώνει την οξυγόνωση των ευαίσθητων δομών της σπονδυλικής στήλης.
  • Ασκηθείτε συστηματικά: έτσι θα διατηρήσετε ελαστικούς και ανθεκτικούς τους μύες της σπονδυλικής σας στήλης.

ΠΗΓΗ: natura nrg

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *