Συνένζυμο Q10: Το ισχυρό αντιοξειδωτικό που χρειάζεται ο οργανισμός σου! Τι κοινό μπορεί να έχουν η κόπωση, η έλλειψη ενέργειας τα καρδιακά προβλήματα, το οξειδωτικό στρες και οι νευροεκφυλιστικές παθήσεις; Πιθανά μια έλλειψη του Συνένζυμου Q10 στον οργανισμό μας!
♦ Γράφει η Μαρία Γκέκα
Τι είναι το συνένζυμο Q10;
Πολλοί από εσάς μπορεί να το έχετε ακούσει σε διαφημίσεις προϊόντων ομορφιάς, ενώ άλλοι μπορεί να το έχετε συνδέσει με την αθλητική βιομηχανία. Το συνένζυμο Q10 είναι ένα μόριο που μοιάζει με βιταμίνη, το οποίο θεωρείται πολύ σημαντικό, για την παραγωγή ενέργειας, μέσα στο «εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας του οργανισμού μας», μέσα στο κύτταρο, το μιτοχόνδριο. Από τότε που απομονώθηκε για πρώτη φορά από ερευνητές το 1955, προσέλκυσε το ενδιαφέρον των επιστημόνων. καθώς αποτελεί βασικό συστατικό για πολλές σωματικές λειτουργίες, δεν άργησε να γίνει ευρέως γνωστό, λόγω της πολυμορφικής του φύσης.
Το συνένζυμο Q10 (CoQ10) είναι μια ουσία που βρίσκεται φυσικά στον ανθρώπινο οργανισμό και βοηθά στη μετατροπή της τροφής σε ενέργεια.
Υπάρχει σε 2 κύριες μορφές: στη μορφή της ουμπικινόνης (CoQ10) που χρησιμοποιείται στο μεταβολισμό του κυττάρου και στη συνέχεια μετατρέπεται σε ουμπικινόλη (CoQ10-H2). Δηλαδή η ουμπικινόλη είναι μια περισσότερο ενεργή αντιοξειδωτική μορφή και υψηλά βιοδιαθέσιμη μορφή της ουμπικινόνης, αλλά και οι δυο παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία παραγωγής ενέργειας στα κύτταρα του οργανισμού.
Για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού είναι απαραίτητες και οι δυο μορφές και η διαδικασία μετατροπής του συνενζύμου Q10 (ουμπικινόνη) σε ουμπικινόλη συμβαίνει φυσιολογικά στο σώμα. Παρόλα αυτά, σε κάποιους ανθρώπους (λόγω ηλικίας ή άλλων παραγόντων) παρουσιάζεται μια δυσκολία στη φυσική διαδικασία μετατροπής. Γενικά, η ουμπικινόλη βοηθά στην μετατροπή της τροφής σε ενέργεια, η οποία είναι απαραίτητη για τα κύτταρα. Είναι ένα βασικό θρεπτικό συστατικό που χρειάζεται το σώμα για την υγιή λειτουργία των μιτοχονδρίων. Τα μιτοχόνδρια βρίσκονται μέσα σε κάθε κύτταρο και θεωρούνται τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας του κυττάρου.
Ας δούμε τις κύριες λειτουργίες του συνενζύμου Q10 και πώς προάγει τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού.
Παραγωγή ενέργειας.
Το συνένζυμο Q10 βρίσκεται σε όλα τα κύτταρα του ανθρώπινου σώματος. Ο πρωταρχικός του ρόλος είναι να συμμετέχει στην παραγωγή ενέργειας, γι’ αυτό και το μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται μέσα στα όργανα με τις υψηλότερες ενεργειακές απαιτήσεις (τα όργανα που ξοδεύουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας για να λειτουργήσουν σωστά και αντιπροσωπεύουν συνολικά το 95% της συνολικής ενέργειας που παράγεται στο ανθρώπινο σώμα). Αυτά είναι η καρδιά, ο εγκέφαλος, το ήπαρ, οι νεφροί και οι πνεύμονες. Ο οργανισμός για να αξιοποιήσει το CoQ10 (Ουμπικινόνη) πρέπει να το μετατρέψει ενδογενώς στην ανηγμένη του μορφή QH (Ουμπικινόλη).
Αντιοξειδωτική δράση.
Η ουμπικινόλη είναι ένα λιποδιαλυτό συστατικό που δρα ως ισχυρό αντιοξειδωτικό είτε μόνη της, είτε σε συνδυασμό με την βιταμίνη Ε, όπου εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου από τον οργανισμό και εμποδίζει την οξείδωση των λιπών (ή υπεροξείδωση λιπιδίων). Η υπεροξείδωση λιπιδίων της κυτταρικής μεμβράνης έχει ως αποτέλεσμα την μειωμένη κυτταρική λειτουργία και έπειτα την κυτταρική βλάβη και τελικά όλα αυτά σχετίζονται με την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων.
Ερευνητές πιστεύουν ότι η ουμπικινόλη εμποδίζει της οξείδωση της LDL χοληστερόλης (της κακής χοληστερίνης) πολύ πιο αποτελεσματικά από ότι οι τοκοφερόλες και τα καροτενοειδή (ισχυρά αντιοξειδωτικά).
Αυτό είναι πολύ σημαντικό γνωρίζοντας ότι η οξειδωμένη LDL χοληστερόλη είναι αυτή που ευθύνεται κυρίως για έμφραγμα και όχι αυτή κάθε αυτή η χοληστερόλη. Η αναλογία ουμπικινόλης προς ουμπικινόνη στο πλάσμα χρησιμοποιείται ως βιολογικός δείκτης για το οξειδωτικό στρες, δείχνοντας ότι οι άνθρωποι που πάσχουν από ισχυρό οξειδωτικό στρες μπορεί να έχουν χαμηλά επίπεδα ουμπικινόλης στο πλάσμα τους. Το οξειδωτικό στρες σχετίζεται άμεσα με την παραγωγή ελεύθερων ριζών. Όταν οι οξειδωτικοί μηχανισμοί υπερτερούν των αντιοξειδωτικών του οργανισμού, τότε οι συγκεντρώσεις των ελεύθερων ριζών είναι υψηλότερες των φυσιολογικών ορίων και έτσι εμφανίζεται το οξειδωτικό στρες που είναι καταστρεπτικό για τους ιστούς.
Καρδιαγγειακή προστασία.
Η παραγωγή του συνενζύμου Q10 μειώνεται με την ηλικία και η έλλειψή του έχει συσχετιστεί με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Το συνένζυμο Q10 βελτιώνει τη λειτουργία του ενδοθηλίου, προστατεύοντας το κυκλοφορικό σύστημα και υποστηρίζοντας την υγεία των αγγείων και της καρδιάς. Αποτελέσματα μελετών απέδειξαν ότι άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια είχαν χαμηλά επίπεδα του συνενζύμου και συγχρόνως αποδείχθηκε ότι το συνένζυμο Q10 βελτιώνει τα συμπτώματα, τη λειτουργική ικανότητα και την ποιότητα ζωής αυτών των ασθενών.
Πολυάριθμες μελέτες, επίσης, έχουν εξετάσει τη λήψη συμπληρωμάτων με συνένζυμο Q10, τόσο σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια όσο και σε περιπτώσεις Σακχαρώδη Διαβήτη ΙΙ, έναν ανεξάρτητο παράγοντα στην ανάπτυξη καρδιαγγειακών παθήσεων. Μια μετα-ανάλυση από τον De Frutos και τους συνεργάτες του το 2015, σημείωσε μειωμένο αριθμό αρρυθμιών, μετά από χειρουργική επέμβαση, σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια μετά από λήψη συμπληρωμάτων με συνένζυμο Q10. Επιπλέον, κατά τη λήψη στατινών (φάρμακο που συχνά συνταγογραφείται για τη μείωση της χοληστερόλης) μπορεί να παρατηρηθεί μυϊκός πόνος και έντονη κόπωση. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στην έντονη μείωση του συνένζυμου Q10, γι’ αυτό δεν είναι ασυνήθιστο το συνένζυμο Q10 να συνιστάται ως συμπλήρωμα που πρέπει να λαμβάνεται παράλληλα με τις στατίνες.
Αντιγηραντική προστασία.
Επίσης, το συνένζυμο Q10 χρησιμοποιείται συχνά ως κύριο συστατικό σε προϊόντα περιποίησης δέρματος ως αντιγηραντικός παράγοντας. Παίζει βασικό ρόλο στην εξουδετέρωση των βλαβών που προκαλούνται από την υπερβολική συσσώρευση ελεύθερων ριζών, βοηθώντας στη διατήρηση υγιούς και νεανικής επιδερμίδας. Τα τοπικά προϊόντα που έχουν CoQ10 μπορούν να απορροφηθούν απευθείας στο δέρμα και θα δράσουν αμέσως για να μειώσουν τις επιδράσεις της γήρανσης του ήλιου. Συνδυάζεται καλά με άλλα αντιοξειδωτικά και αντιγηραντικά συστατικά. Για παράδειγμα, η ρετινόλη και το CoQ10 είναι και τα δύο λιποδιαλυτά και εάν χρησιμοποιηθούν μαζί, μπορούν να διεισδύσουν σε όλα τα στρώματα του δέρματος.
Σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.
Λόγω της σημαντικότητάς της στην παραγωγή κυτταρικής ενέργειας, η ουμπικινόλη είναι ευεργετική για αθλητές με παρατεταμένη αθλητική δραστηριότητα. Ομοίως και για άτομα που νιώθουν έντονη κούραση ή πάσχουν από το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.
Βοηθά στη μείωση της φλεγμονής.
Η φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες είναι οι κύριες «κοινές» οδοί για την εμφάνιση των περισσότερων από τις μη μεταδοτικές ασθένειες. Το συμπλήρωμα συνένζυμου Q10 φαίνεται να βοηθά στη μείωση των φλεγμονωδών παραγόντων, και επομένως δρα προστατευτικά έναντι της εμφάνισης πολλών παθολογιών των νεφρών και του ήπατος.
Βελτιώνει τα συμπτώματα της ημικρανίας.
Όταν χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα θρεπτικά συστατικά, όπως μαγνήσιο και ριβοφλαβίνη, το CoQ10 έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τα συμπτώματα της ημικρανίας. Έχει επίσης βρεθεί ότι απαλύνει τους πονοκεφάλους μειώνοντας το οξειδωτικό στρες και την παραγωγή ελευθέρων ριζών, που ευθύνονται για τις ημικρανίες. Πράγματι, έρευνες έδειξαν ότι το CoQ10 μειώνει τη φλεγμονή στο σώμα και βελτιώνει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, η οποία βοηθά στη μείωση του πόνου που σχετίζεται με την ημικρανία.
Προστατεύει τη γνωστική υγεία.
Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με γνωστικές διαταραχές τείνουν να έχουν μειωμένα επίπεδα CoQ10 στο αίμα τους. Πράγματι, έχουν συγκεντρωθεί σημαντικά επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τις ευεργετικές επιδράσεις του Q10 σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες στις οποίες υπάρχει μειωμένη μιτοχονδριακή λειτουργία ή / και υπερβολική οξειδωτική βλάβη, συμπεριλαμβανομένης της νόσου του Πάρκινσον, της νόσου του Huntington και της αταξίας του Friedreich.
Το CoQ10 έχει αποδειχθεί ότι αντισταθμίζει τις μειώσεις στη δραστηριότητα των μιτοχονδριακών αλυσίδων μεταφοράς ηλεκτρονίων που επηρεάζουν τα νευρικά κανάλια και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Όσον αφορά την πιο γνωστή νευροεκφυλιστική νόσο, τη νόσο Alzheimer, έχουν πραγματοποιηθεί λίγες δοκιμές σε ανθρώπους. Ωστόσο, ερευνητικές μελέτες έχουν βρει συγκρατημένα θετικά αποτελέσματα, καθιστώντας το συνένζυμο Q10 μια πιθανή προσθήκη σε ένα πρόγραμμα διατροφής και συμπληρωμάτων για το Αλτσχάιμερ.
Ubiquinol έναντι CoQ10
Δυστυχώς, η παραγωγή του συνένζυμου μειώνεται καθώς μεγαλώνουμε μετά την ηλικία των 40 ετών – ακριβώς δηλαδή όταν το χρειαζόμαστε περισσότερο. Αυτό συμβαίνει διότι η διαδικασία της γήρανσης ελαττώνει τη φυσική ικανότητα μετατροπής του CoQ10 στην ενεργή του μορφή, την ουμπικινόλη.
Είναι σημαντικό να κατανοήσετε τη διαφορά μεταξύ Ubiquinol και CoQ10, ώστε να αποφασίσετε ποιο συμπλήρωμα είναι καλύτερο για εσάς. Μιλήστε με τον ιατρό σας πριν πάρετε συμπληρώματα CoQ10.
