Σοφία Δημοπούλου- Πώς ο χρόνος ενώνει τη ζωή δύο γυναικών;

Αναρτήθηκε στις: Κατηγορίες: Βιβλίο, Πρόσωπα

Στο πέμπτο μυθιστόρημά της η Σοφία Δημοπούλου διερευνά τις αντοχές του χρόνου. Τι συμβαίνει με το παρελθόν; Επανέρχεται κάποτε ή είναι καταδικασμένο στη λήθη;

Εν μέσω του θέρους, σε απόσταση δύο χρόνων από την τελευταία μας συνέντευξη,  είχα τη χαρά να συναντήσω τη Σοφία Δημοπούλου με αφορμή το τελευταίο της βιβλίο «Πώς Υφαίνεται ο Χρόνος» και να συνομιλήσουμε για ανθρώπινες συμπεριφορές, για το παρελθόν που επιστρέφει κάποια στιγμή στη ζωή μας, για να μας δείξει τα λάθη μας, για να ξεπληρώσουμε ίσως παλιές οφειλές, για να να ξαναβρούμε τα κομμάτια του εαυτού μας….

συνέντευξη στη Μαρία Γκέκα για τη Natura nrg

Μέσα από την ιστορία που ξετυλίγεται στο βιβλίο της «Πώς υφαίνεται ο χρόνος», η συγγραφέας υποστηρίζει με σθένος πως το παρελθόν επιστρέφει. Για να μας δείξει τα λάθη μας, να μας θυμίσει τα σωστά που έγιναν και το πού αυτά μας οδήγησαν, να μας δώσει δύναμη κι ελπίδα, να μας υπενθυμίσει πως ό,τι ζούμε το έχουμε βιώσει πάλι και ίσως κάποια στιγμή το βρούμε ξανά μπροστά μας…

Ένα ακόμη βιβλίο σας το οποίο μας πάει -και- στο παρελθόν. Γιατί επιλέξατε αυτή τη φορά να τοποθετήσετε την κεντρική πλοκή της ιστορίας σας μεταξύ 1894 και 1897;

Η περίοδος αυτή της ελληνικής ιστορίας είναι πολύ ενδιαφέρουσα διότι μοιάζει κατά πολύ με τη σημερινή εποχή ως προς την κατάσταση της οικονομίας μας και την πολιτική κρίση. Με ενδιέφερε λοιπόν να εντοπίσω ανθρώπινες συμπεριφορές μέσα σε ένα ιστορικό πλαίσιο αντίστοιχο με το σημερινό με διαφορετικές όμως κοινωνικές συνιστώσες. Πώς χειρίζονταν τις δυσκολίες τότε οι άνθρωποι, ποια διδάγματα πρέπει εμείς να αποκομίσουμε; Πώς εντέλει μπορεί να λειτουργήσει το παρελθόν ως εργαλείο για το μέλλον μας; Εκείνη η εποχή του τέλους του 19ου αιώνα είχε πολλά γεγονότα πάνω στα οποία μπορούμε να στοχαστούμε.

Eνα βιβλίο εποχής με φόντο την Αθήνα του τέλους του 19ου αιώνα. Η μυθοπλασία εξελίσσεται σε δυο χρόνους και έχει δυο κεντρικές ηρωίδες. Η σύγχρονη, η Νάνα, μέσα από ένα παλιό χειρόγραφο, ανακαλύπτει την ιστορία της άλλης ηρωίδας, της Ανθής…

roloi-xronos-gynaika-parelthon-mellon

Οι ήρωες σας, οι οποίοι δρουν στο παρόν, στη σύγχρονη εποχή (2015-17) τι μαθήματα ζωής έχουν πάρει από το παρελθόν;

Η Νάνα, η σύγχρονη ηρωίδα του βιβλίου, έρχεται σε επαφή με τη ζωή της Ανθής Γεραμάκη, της υφάντρας που έζησε στο τέλος του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου, μέσα από ένα χειρόγραφο. Όσο μελετά και αναλύει τη ζωή εκείνης, τόσο η ίδια αυτοψυχαναλύεται και αλλάζει ασυνείδητα στάση ζωής, καθώς παίρνει δύναμη από τη στάση εκείνης της γυναίκας. Όσα μαθαίνει, τη βοηθούν να βρει απαντήσεις για τα δικά της μεγάλα ερωτηματικά. Αυτή εξάλλου είναι και η κεντρική ιδέα του βιβλίου· πώς το παρελθόν μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο για να προσδιορίσουμε το παρόν και να σχεδιάσουμε το μέλλον.

pos-yfainetai-o-xronos-vivlio
Αρχιτεκτόνισσα η Νάνα, η κεντρική σας ηρωίδα. Πολιτικός μηχανικός εσείς. Ποια είναι, εφόσον υπάρχουν, τα κοινά σημεία σας πλην της συνάφειας του επαγγέλματός σας;

Είναι αλήθεια πως στη Νάνα δανείζω αρκετά στοιχεία από τη δική μου προσωπικότητα. Η συνάφεια είναι η προφανής κοινή συνιστώσα· εκείνη είναι αρχιτεκτόνισσα, εγώ πολιτικός μηχανικός. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.  Έχω περάσει κι η ίδια αρκετές από τις δυσκολίες της- τη δυσκολία να ισορροπήσεις ανάμεσα στα «θέλω» και τα «πρέπει», ανάμεσα σε καριέρα και οικογένεια, τις κρίσεις πανικού που γεννούν αυτές οι συγκρούσεις-, και μπορώ να ανιχνεύσω σε βάθος το χαρακτήρα της. Σε γενικές γραμμές η Νάνα είναι η μέση εργαζόμενη γυναίκα, αν εξαιρέσουμε τις κρίσεις πανικού που, ευτυχώς, δεν εκδηλώνονται πάντα.

Η δεύτερη ηρωίδα σας, η Ανθή ζει στο τέλος του 19ου αιώνα. Πόσο έχει αλλάξει η θέση της γυναίκας με την πάροδο του χρόνου και πόσα πράγματα έχουν, ενδεχομένως, μείνει ίδια;

Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα οι γυναίκες περιορίζονταν σε εργασίες βοηθητικές, δίχως δυνατότητα επαγ­γελματικής εξέλιξης και καταξιώνονταν μόνο μέσα από ένα καλό γάμο. Η βιομηχανική επανάσταση άλλαξε τις μεθόδους της παραγωγής κι έτσι άλλαξε  και η θέση της γυναίκας. Έτσι, στα τέλη του 19ου αιώνα εμφανίζονται σιγά-σιγά οι πρώτες δασκάλες, μεταφράστριες, ποιήτριες και συγγραφείς.

Σήμερα οι γυναίκες έχουμε κατακτήσει τα αυτονόητα -εργασιακή και κοινωνική ισότητα, ισονομία και ελευθερία που φάνταζαν θέματα μακρινά το 19ο αιώνα. Έχουμε καταφέρει ασφαλώς πολλά, οι κυρίαρχες όμως κοινωνικές αντιλήψεις για τους ρόλους, πολλές φορές εμποδίζουν την επίτευξη ουσιαστικής ισότητας ανάμεσα στα δυο φύλα. Οι περισσότερες κοινωνίες ακόμα είναι δομημένες ανδροκρατικά και οι γυναίκες πρέπει να αποδεικνύουμε κάθε φορά πως αξίζουμε. Επιπλέον, πρέπει να αποκτήσουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και στις δυνατότητές μας για να μπορούμε να διεκδικούμε πάντα τις ίσες ευκαιρίες.

 Τους κεντρικούς χαρακτήρες πλαισιώνουν πρόσωπα υπαρκτά. Θέλετε να μας μιλήσετε λίγο γι’ αυτά και το ρόλο τους στην εξέλιξη της ιστορίας σας; 

Τα ιστορικά πρόσωπα που εμπλέκονται στη μυθοπλασία μου έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά γι’ αυτό και τα επέλεξα. Η Σοφία Λασκαρίδου ήταν, για παράδειγμα, πολύ μπροστά από την εποχή της, μια γυναίκα που μπορούσε να τριγυρνά ασυνόδευτη στις ερημιές καβάλα σ’ ένα άλογο, να ζωγραφίζει μόνη στο ύπαιθρο, να θέλει να γίνει δεκτή στην ανδροκρατούμενο Σχολείο των Τεχνών, όπως έλεγαν τότε τη Σχολή Καλών Τεχνών.

Ο Περικλής Γιαννόπουλος διατύπωνε ιδέες που έρχονταν σε σύγκρουση με το κατεστημένο της εποχής. Από την άλλη πλευρά ο Ροΐδης ήταν αντίθετος στις φεμινιστικές τάσεις, που είχαν αρχίσει δειλά να κάνουν την εμφάνισή τους στην Ελλάδα· χρειάζεται και το αντίπαλο δέος μέσα στην ιστορία. Τα πρόσωπα αυτά λοιπόν τα επέλεξα γιατί εξέφραζαν τις διαφορετικές τάσεις εκείνης της εποχής. Επιπλέον, η ζωή και ο χαρακτήρας τους λειτουργούν καταλυτικά στον τρόπο που ζουν οι μυθοπλαστικοί μου ήρωες, γίνονται παράδειγμα γι’ αυτούς, πηγή έμπνευσης και στήριγμα.

Ποια είναι η δική σας σχέση με το χρόνο;

 Ζω πάντα συγκεντρωμένη στο παρόν και τις ανάγκες του, ατενίζοντας το μέλλον με αισιοδοξία. Κατά διαστήματα στρέφω τη ματιά μου στο παρελθόν, όχι με νοσταλγική διάθεση, αλλά με την ανάγκη να αναμετρηθώ με τα λάθη μου και να επιβραβεύσω τον εαυτό μου για όσα σωστά έκανε. Ο χρόνος που περνά δεν με απασχολεί. Τον σέβομαι, δεν τον αφήνω να περνά άσκοπα, αλλά λειτουργώ σαν να είναι μια μεγάλη αλυσίδα που το τέλος της είναι πολύ μακριά και που όσο μεγαλώνω, πάντα απομακρύνεται. Εξάλλου, ο χρόνος δεν μπορεί να αλλοιώσει την ανάγκη μας να αγαπάμε, να ονειρευόμαστε, να ελπίζουμε και αυτή είναι η πεμπτουσία της ζωής.

 Ποια διαδικασία ακολουθείτε κατά τη συγγραφή ενός έργου; Πρώτα «γεννιούνται» οι χαρακτήρες ή η ιστορία που θέλετε να διηγηθείτε;

Πρώτα γεννιέται η κεντρική ιδέα του βιβλίου, το τι δηλαδή θέλω εγώ να πω μέσα από μια καινούρια ιστορία. Η κεντρική ιδέα μπορεί να προκύψει από οπουδήποτε· από κουβέντες που άκουσα, από κάποια είδηση που διάβασα, από κάποιο γεγονός που μου διηγήθηκαν, από κάτι που έπεσε στην αντίληψή μου και με ευαισθητοποίησε.

Η κριτική μου ματιά, η δική μου οπτική γωνία και η φαντασία μου μεταμορφώνουν την αρχική ιδέα σε ολοκληρωμένη ιστορία. Οι ήρωες γεννιούνται σχεδόν ταυτόχρονα με την ιστορία, γιατί για να ξετυλιχτεί η μυθοπλασία πρέπει να έχουν δημιουργηθεί αληθοφανείς χαρακτήρες που θα την υπηρετήσουν. Σας ευχαριστώ πολύ από καρδιάς!

Eμείς ευχαριστούμε, Καλή συνέχεια καλοκαιριού!

Πηγή: www.naturanrg.gr

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *