NRGFreshΣοκολάτα απολαύστε την υπεύθυνα

Σοκολάτα απολαύστε την υπεύθυνα

Η σοκολάτα προέρχεται από τους σπόρους του κακάο οι οποίοι υφίστανται ειδική επεξεργασία ώστε να προκύψει το τελικό προϊόν. Το κακάο προέρχεται από το κακαόδεντρο (Theobroma cacao) το οποίο σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει «η τροφή των Θεών». Σοκολάτα απολαύστε την υπεύθυνα 

Οι πρώτοι λαοί που έκαναν χρήση του κακάο είναι οι λαοί της Λατινικής Αμερικής. Η χρήση του διέφερε πολύ από τη σημερινή, καθώς τότε το κακάο φαίνεται να χρησιμοποιούνταν κυρίως ως φάρμακο παρά ως τρόφιμο. Σοκολάτα απολαύστε την υπεύθυνα

του Δήμζα Νικόλαου DVM, RD, MSc. Στρατιωτικός Κλινικός Διαιτολόγος,
Υπ. Διδάκτωρ Ιατρικής Π.Θ., www.docdiet.gr

♦ Η επεξεργασία του κακάο μας δίνει την γαστριμαργική απόλαυση που ακούει στο όνομα σοκολάτα

Συγκεκριμένα, τα τρία συνήθη είδη σοκολάτας που θα συναντήσουμε στην αγορά είναι η μαύρη, η γάλακτος και η λευκή. Τα τρία αυτά είδη σοκολάτας έχουν μικρές αλλά αισθητές διαφορές στη γεύση τους που οφείλονται στη διαφορετική τους σύσταση.

Η μαύρη σοκολάτα, αποτελείται κατά 50-90% από στερεά κακάο και περιέχει επίσης βούτυρο κακάο και ζάχαρη. Αντίθετα, η λευκή σοκολάτα περιέχει στερεά κακάο σε ποσοστό 10-50%, βούτυρο κακάο, ζάχαρη αλλά και γάλα. Τέλος, η λευκή σοκολάτα δεν περιέχει στερεά κακάο παρά μόνο βούτυρο κακάο, ζάχαρη και γάλα.

Φυσικά στην αγορά συναντούμε πολλές παραλλαγές των τριών αυτών ειδών. Σοκολάτες που περιέχουν ξηρούς καρπούς, αποξηραμένα φρούτα, τεχνητά χρώματα και αρώματα αλλά και διαφορετικά είδη λιπαρών όπως βούτυρο αγελάδας, φυτικά έλαια κ.ά.

Διαβάστε επίσης ⇒ Πώς επιδρά το μικροβίωμα στην υγεία της καρδιάς;

Εκτός όμως από τη γεύση, η σύσταση της σοκολάτας καθορίζει και τη θρεπτική της αξία. Σε γενικές γραμμές, σοκολάτα γάλακτος και μαύρη σοκολάτα έχουν το ίδιο θερμιδικό περιεχόμενο με μικρές διαφορές ανά προϊόν. Αυτό που διαφέρει σημαντικά όμως μεταξύ των δύο αυτών ειδών σοκολάτας είναι η περιεκτικότητά τους σε μικρο- και μακροθρεπτικά συστατικά.

Συγκεκριμένα, η μαύρη σοκολάτα περιέχει κατά κανόνα περισσότερα λιπαρά οξέα, φυτικές ίνες, κάλιο, σίδηρο και μαγνήσιο. Αντίθετα, η σοκολάτα γάλακτος (λόγω της προσθήκης του γάλακτος) υπερτερεί σε περιεκτικότητα πρωτεΐνης, φωσφόρου, ασβεστίου, βιταμίνης Α, νατρίου αλλά και χοληστερόλης. Σημαντική είναι και η διαφορά τους σε περιεχόμενο καφεΐνης, με τη μαύρη σοκολάτα να υπερτερεί, όπως άλλωστε είναι αναμενόμενο λόγω υψηλότερης περιεκτικότητας σε κακάο. Ας δούμε λίγο πιο λεπτομερώς ορισμένα από τα κυριότερα βιοδραστικά συστατικά αυτού του γευστικού θησαυρού.

♦ Πολυφαινόλες

Οι πολυφαινόλες είναι ουσίες με πλούσια αντιοξειδωτική δράση. Έχουν την ικανότητα να δεσμεύουν και να αδρανοποιούν τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου που είναι υπεύθυνες για το οξειδωτικό stress του οργανισμού. Επίσης, μπορούν και λειτουργούν ως χηλικοί παράγοντες, δηλαδή μπορούν και δεσμεύουν ορισμένα μέταλλα στον οργανισμό εμποδίζοντας με αυτόν τον τρόπο πιθανή επιβλαβή δράση τους.

Οι κύριες πολυφαινόλες που συναντούμε στο κακάο και τη σοκολάτα είναι οι κατεχίνες και οι προκυανιδίνες. Οι κατεχίνες διακρίνονται επιμέρους στις κατεχίνες, τις επικατεχίνες, τις γαλλοκατεχίνες και τις επιγαλλοκατεχίνες.

Άλλη μία κατηγορία αντιοξειδωτικών που περιέχει το κακάο και κατ’ επέκταση η σοκολάτα είναι οι φλαβανόλες, με κύριο εκπρόσωπο την κουερσετίνη. Η κουερσετίνη είναι ουσία με πολύ ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, ωστόσο και για αυτήν αλλά και για τις πολυφαινόλες της διατροφής, υπάρχει αμφιβολία για την επάρκεια της βιοδιαθεσιμότητάς τους στα τρόφιμα. Για το κατά πόσο δηλαδή όταν προσλαμβάνονται μέσω των τροφίμων, μπορεί ο οργανισμός να τις απορροφήσει και να τις αξιοποιήσει.

♦ Φαινυλαιθυλαμίνη

Η φαινυλαιθυλαμίνη είναι μια ουσία που παράγεται ενδογενώς (στον οργανισμό) αλλά και με εργαστηριακές μεθόδους. Η δράση της (άμεση ή έμμεση), αφορά κυρίως την διάθεση, το επίπεδο εγρήγορσης και την όρεξη του ατόμου. Χρησιμοποιείται κυρίως στην κατάθλιψη και ορισμένες φορές στην απώλεια βάρους σε περιστατικά εκσεσημασμένης παχυσαρκίας.

Στην φυσική της μορφή, τη συναντούμε στη σοκολάτα και πιθανόν αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι περισσότεροι από εμάς καταπραΰνουμε τη θλίψη ή το άγχος καταναλώνοντας μερικά κομμάτια σοκολάτας.

♦ Ανανδαμίδη

Η ανανδαμίδη είναι ένα ενδο-κανναβινοειδές ή πιο απλά ένα «φυσικό ναρκωτικό» του οργανισμού. Εμφανίζει μια πληθώρα δράσεων διότι οι υποδοχείς της βρίσκονται σε πολλά όργανα και συστήματα του οργανισμού. Ασκεί κυρίως αναλγητική δράση, και επηρεάζει την λειτουργία της μνήμης, τον ύπνο και την όρεξη.

♦ Τρυπτοφάνη

Η σοκολάτα επίσης περιέχει σε αξιόλογες ποσότητες το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Στον οργανισμό, η τρυπτοφάνη μεταβολίζεται προς παραγωγή βιταμίνης B3 (νιασίνης) και σεροτονίνης. Η σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής, δηλαδή μια ουσία που «μεταφέρει» πληροφορία στο νευρικό σύστημα. Έχει αντικαταθλιπτική δράση και για το λόγο αυτό άλλωστε στην θεραπεία της κατάθλιψης χρησιμοποιούνται φάρμακα που παρατείνουν την παραμονή της σεροτονίνης στις συνάψεις των νευρικών κυττάρων. Αυτός είναι άλλος ένας λόγος για τον οποίο πολλοί άνθρωποι υπερκαταναλώνουν σοκολάτα σε περιόδους stress.

♦ Θεοβρωμίνη

Η θεοβρωμίνη είναι ένα αλκαλοειδές το οποίο δομικά και δραστικά προσομοιάζει στην καφεΐνη. Εμφανίζει διεγερτική δράση αλλά αυτή είναι ασθενέστερη από αυτή της καφεΐνης. Δηλαδή, η κατανάλωσή της αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό και προάγει συγκέντρωση, ενώ σε μεγάλες ποσότητες εμφανίζει και διουρητική δράση.

♦ Η σχέση της σοκολάτας με την ανθρώπινη υγεία

Αρτηριακή πίεση

Τα φλαβονοειδή που περιέχονται στη σοκολάτα επιδρούν στο εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων (ενδοθήλιο) και προάγουν τον σχηματισμό και απελευθέρωση του μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ). Το μονοξείδιο ασκεί αγγειοδιασταλτική δράση (μεγαλώνει τη διάμετρο των αγγείων) και έτσι μειώνει την αντίσταση στην ροή του αίματος. Τελικό αποτέλεσμα είναι η μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Λιποπρωτεΐνες του αίματος

Η ευεργετική δράση των φλαβονοειδών της σοκολάτας δεν περιορίζεται στην αρτηριακή πίεση. Ασκούν επίσης επωφελή δράση και στα επίπεδα των λιποπρωτεΐνών του αίματος. Συγκεκριμένα, φαίνεται πως η κατανάλωση τους μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της HDL χοληστερόλης («καλή χοληστερόλη») αλλά και να προστατέψει την LDL χοληστερόλη («κακή χοληστερόλη») από την οξείδωση. Αυτή η προστατευτική δράση έναντι της οξείδωσης της LDL χοληστερόλης, σε συνδυασμό με την μείωση της αρτηριακής πίεσης, μπορούν να συμβάλλουν στην πρόληψη της αθηρωμάτωσης των αγγείων και καρδιαγγειακά νοσήματα όπως η στεφανιαία νόσος το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κ.ά.

Φυσικά, θα πρέπει να τονίσουμε ότι και τα επίπεδα της LDL αλλά και της αρτηριακής πίεσης εξαρτώνται και από άλλους παράγοντες, οι οποίοι μπορεί να είναι τροποποιήσιμοι ή μη τροποποιήσιμοι.

Υγεία του εγκεφάλου και νοητικές ικανότητες

Τα βιοδραστικά συστατικά τις σοκολάτας που περιγράφονται πιο πάνω, ασκούν πιθανώς ευεργετική επίδραση στη νοητική λειτουργία λόγω της αντιοξειδωτικής και της διεγερτικής τους δράση αλλά και έμμεσα μέσω της αγγειοδιαστολής και της ευχερέστερης κυκλοφορίας του αίματος. Αυτό μπορεί να έχει ως επίδραση την βελτίωση της μνήμης, της προσοχής, της ικανότητας μάθησης αλλά πιθανόν να συμβάλλει και στην πρόληψη εκφυλιστικών νόσων του νευρικού συστήματος, όπως η άνοια και το Αλτσχάιμερ.

♦ Ουδέν καλόν αμιγές κακού

Η σοκολάτα δεν αποτελεί τυχαία έναν διατροφικό πειρασμό. Είναι τρόφιμο θερμιδικά πυκνό, δηλαδή σε μικρό όγκο περιέχει πολλές θερμίδες. Συνεπώς υπερβολές στην κατανάλωσή της μπορούν να οδηγήσουν σε αύξηση του σωματικού βάρους. Αυτό μπορεί να έχει δραματικές συνέπειες στην έκβαση της υγείας του ατόμου. Συχνά οδηγεί στην εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ, το μεταβολικό σύνδρομο κ.ά.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες επιβάλλεται ο περιορισμός ή ακόμη και η αποφυγή κατανάλωσής της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νεφρολιθίαση με το σχηματισμό λίθων οξαλικού ασβεστίου. Η σοκολάτα είναι ένα τρόφιμο πλούσιο σε οξαλικά και σε περίπτωση υποτροπιάζουσας λιθίασης με λίθους οξαλικού ασβεστίου, η κατανάλωσή της θα πρέπει να περιοριστεί. Σε περίπτωση δε που τα λιπαρά δεν απορροφούνται επαρκώς από το γαστρεντερικό σύστημα (πχ στεατόρροια λόγω νόσου Crohn ή χειρουργικής εκτομής ειλεού) τότε είναι πολύ πιθανόν η κατανάλωσή της να είναι απαγορευτική.

Σε κάθε περίπτωση, εάν αυτό το άρθρο έπρεπε να κλείσει με μία μόνο φράση ως κατακλείδα, ίσως η καταλληλότερη είναι: «Απολαύστε την υπεύθυνα».

Πηγή: Naturanrg130, www.naturanrg.gr

Εγγραφείτε σήμερα!

Αποκτήστε απεριόριστη πρόσβαση στο ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ Περιεχόμενό μας

NaturaBUZZ

- Advertisement -

Νεα

Δείτε Επίσης