To παιδί μου θέλει να τρώει ότι και οι φίλοι του και δεν εγκρίνω τις επιλογές τους! Πώς να βοηθήσετε τα παιδιά σας να αντιμετωπίζουν την κοινωνική πίεση σχετικά με το φαγητό.
♦ της Σοφίας Κανέλλου
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος MSc. στη χορτοφαγική διατροφή
www.siniditidiatrofi.gr
Ως γονείς, περισσότερο από το να μιλάμε, χρειάζεται να ακούμε, ή να βλέπουμε πως εκφράζονται τα μωρά, καθώς η λεκτική επικοινωνία μπορεί να αργεί λίγο. Περισσότερο από το να λέμε τι πρέπει να κάνουν τα παιδιά, χρειάζεται να δείχνουμε ενσυναίσθηση. Περισσότερο από το να προσπαθούμε να ελέγχουμε τις καταστάσεις, χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι ο έλεγχος είναι μια ψευδαίσθηση, που διαρκεί λίγο.
Αυτό που πραγματικά μετράει είναι η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε και να αποδεχόμαστε τη διαφορετικότητα και τις προτιμήσεις κάθε ατόμου, ακόμη κι αν αυτό για μας είναι πέρα από κάθε φαντασία! Τελικά, ο μεγαλύτερος δάσκαλος για τα παιδιά μας δεν είναι αυτό που λέμε, αλλά αυτό που κάνουμε. Μέσα από το παράδειγμά μας, μπορούμε να τους δείξουμε πως να κοιτάζουν μέσα τους, πώς να δείχνουν ενσυναίσθηση και πώς να μην κρίνουν τους άλλους.
Πιστεύω ότι το να είσαι γονιός σε κάνει αυτόματα επαγγελματία, γιατρό, μαία, διαιτολόγο, δάσκαλο, μάγειρα, παιδαγωγό, κλόουν και πόσα άλλα…
Πώς εξηγώ στα παιδιά μου ότι κάθε οικογένεια κάνει τις δικές της διατροφικές επιλογές;
Όπως κάθε άτομο, έτσι και το παιδί μας έχει διαφορετικές γευστικές προτιμήσεις, και είναι ελεύθερο να έχει και διαφορετικές ηθικές αξίες. Το ένα μου παιδί προτιμά το πεπόνι και το άλλο το καρπούζι, τι κάνω; Χρειάζεται να εξηγήσω πως δεν μπορεί να είναι κάθε μέρα η “πεπονομέρα”. Σήμερα θα είναι η ”καρπουζομέρα”, αύριο η “σταφυλομέρα”, κοκ, γιατί κάθε φρούτο (τρόφιμο) μας δίνει διαφορετικά θρεπτικά συστατικά που κάνουν διάφορα πράγματα στο σώμα μας.
Όσο για τις ηθικές αξίες, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να είμαστε εμείς το παράδειγμα.
Πολύ συχνά χορτοφαγικές οικογένειες βρίσκονται σε τραπέζια κρεατοφάγων. Τα παιδιά σίγουρα θα παρατηρήσουν τι επιλέγουμε να βάλουμε στο πιάτο μας. Ανάλογα με την ηλικία μπορώ να μιλήσω και να εξηγήσω τη δική μας στάση, πριν βρεθούμε στο τραπέζι.
Αυτό που είναι σημαντικό να κατανοήσουμε είναι ότι, όταν εμείς παραδεχτούμε ότι υπάρχουν διαφορετικότητες τότε μπορούμε να το περάσουμε και στα παιδιά μας. Δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς ο καθένας πιστεύει πως κάνει την καλύτερη επιλογή. Δεν υπάρχει λόγος για διαμάχη, υπάρχει όμως χώρος για παραδειγματισμό. Όντας χαρούμενοι με τις επιλογές μας, τα παιδιά προσκολλώνται πιο εύκολα χωρίς πίεση.
Όταν εκθέτω τα παιδιά στη διαφορετικότητα γίνεται πιο εύκολη η αποδοχή και τα παιδιά μας μπορούν γρηγορότερα να καταλήξουν στο τι τους αρέσει, να δουν τι διαφορετικό υπάρχει στην ασφάλεια του σπιτιού τους κι όταν είναι έτοιμοι να υιοθετήσουν τις δικές τους ηθικές αξίες.
Πώς εξηγώ στα παιδιά μου γιατί στην οικογένειά μας δεν τρώμε κάποια τρόφιμα, junk food, κρέας, γαλακτοκομικά;
Μια αποτελεσματική πρακτική είναι να λέω μόνο την αλήθεια, πάντα. Αν επιλέγω να μην τρώω ζώα, χρειάζεται να εξηγήσω γιατί δεν το κάνω, εγώ, και κατ’ επέκταση γιατί δεν αγοράζω και για το σπίτι μας.
Σίγουρα θα υπάρξει η ερώτηση, “και γιατί οι άλλοι τρώνε κρέας, δεν ξέρουν ότι τα ζώα υποφέρουν;”. Ναι. Το ξέρουν αλλά ίσως έχουν κάποιους άλλους λόγους που οδηγούν στην δική τους επιλογή, ή χρειάζονται το χρόνο τους για να το καταλάβουν. Δίνουμε χώρο και αποδοχή, και εμείς μένουμε σταθεροί σε αυτό που νομίζουμε ότι μας κάνει καλό, χωρίς να σχολιάζουμε τις προτιμήσεις των άλλων.
Πώς μπορώ να επηρεάσω θετικά τις διατροφικές επιλογές του παιδιού μου, παρέχοντας του υγιεινές επιλογές και ενώ ταυτόχρονα δείχνω σεβασμό στις προτιμήσεις του;
Όταν τα ντουλάπια του σπιτιού μας είναι γεμάτα με φρούτα, λαχανικά, ακατέργαστα δημητριακά, όσπρια και ξηρούς καρπούς υπάρχει λιγότερος χώρος για μη υγιεινές επιλογές.
Παρ όλα αυτά, τα τρόφιμα που δεν έχουν και τόσο θρεπτικά συστατικά θα βρίσκονται συχνά γύρω μας, αλλά ας μείνουν εκτός σπιτιού. Ας διαφυλάξουμε τη φωλίτσα μας από τους μικρούς εχθρούς. Αν θέλουμε μπορούμε να προσφέρουμε ένα γεύμα σε εστιατόριο, ένα παγωτό, ένα γλυκό έξω από το σπίτι με τη συχνότητα που θα καθορίσουμε εμείς. Για παράδειγμα κάθε Κυριακή μπορούμε να κάνουμε πικ νικ και να τρώμε παγωτό.
Όσο για τα παιδιά που δεν τρώνε, τουλάχιστον να υπάρχει και μια επιλογή στο πιάτο που να τους αρέσει. Για παράδειγμα, αν ζητάει μπανάνα για βραδινό μπορεί να έχει το φαγητό του και δίπλα μια μπανάνα. Δεν δίνω σκέτη τη μπανάνα γιατί δεν αποτελεί γεύμα.
Πώς μπορώ να επικοινωνήσω με το παιδί μου για τις διατροφικές του επιλογές, ώστε να το κατανοήσω και να το ενθαρρύνω να κάνει υγιεινές επιλογές χωρίς να το πιέζω;
Ανάλογα με την ηλικία η προσέγγιση διαφέρει. Στα μικρότερα παιδιά μιλάμε για τη σημασία των χρωμάτων στο πιάτο και το μενού μας (το ουράνιο τόξο), ενώ σε μεγαλύτερα εξηγώ τι κάνει κάθε τροφή στο σώμα μας. Μπορώ να χρησιμοποιήσω οπτικό υλικό όπως για παράδειγμα βιβλία με εικόνες για το σώμα και τα όργανά μας ή να δείξω πόσο δυνατούς μας κάνει η φακή, πόσο γρήγορα μπορώ να τρέξω όταν τρώω ρύζι και πόσο εύκολα κλείνουν οι πληγές και οι γρατζουνιές όταν τρώω πορτοκάλια.
Δε χρειάζεται να είναι κανείς διατροφολόγος για να πει στα παιδιά ότι τα πορτοκάλια έχουν πολύ βιταμίνη C, η οποία μας βοηθάει να μην αρρωσταίνουμε. Πολύ καλύτερα από το να πούμε φάε φρούτα κάνουν καλό. Έτσι δεν είναι;
Ποια είναι η επίδραση των φίλων και του περιβάλλοντος στις διατροφικές επιλογές των παιδιών και πώς μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα υγιεινό περιβάλλον;
Τα παιδιά όσο μεγαλώνουν φεύγουν από αυτό το ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού και έρχονται σε επαφή με συνομηλίκους που συχνά δεν έχουν τις ίδιες (καλές) διατροφικές συνήθειες με αποτέλεσμα να επηρεάζονται. Η προληπτική δουλειά που γίνεται στο σπίτι καθημερινά τα έχει οχυρώσει με αρκετά εφόδια άμυνας. Υπάρχουν βέβαια και οι φορές που οι άμυνες πέφτουν και τα παιδιά ζητούν επίμονα ότι και οι φίλοι τους και αυτό μας φέρνει σε δύσκολη θέση.
Χρέος μας είναι να εφοδιάσουμε το παιδί με λέξεις που μπορεί να χρησιμοποιεί όταν βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση.
Για παράδειγμα μπορούμε να πούμε: Ξέρω ότι θα ήθελες να γίνεσαι αρεστός, αλλά αυτό που σε κάνει ξεχωριστό είναι η αγάπη σου για τα ζώα, πόσο τα προστατεύεις και θέλεις το καλό τους. Είμαι περήφανη που σε βλέπω να τα προστατεύεις.
Αν επιλέξει να δοκιμάσει ή τελικά φάει αυτό που στην οικογένεια δεν επιτρέπεται, δεν χρειάζεται να κάνουμε σκηνή ή να το σχολιάσουμε. Ας αφήσουμε τα παιδιά μας εκτός σπιτιού να δοκιμάσουν, να πειραματιστούν, να βγουν από το ασφαλές μας πλαίσιο.
Άλλωστε, πολλές φορές μάς δίνεται η ευκαιρία να δείχνουμε και τις συνέπειες των μη υγιεινών επιλογών μας.
Μια προσωπική κατάθεση: Μετά από μια εκδρομή σε ταβέρνα με έπιασε στομαχόπονος και είπα ότι μάλλον με πειράξανε οι τηγανητές πατάτες. Μετά από καιρό, όταν ξαναπήγαμε έξω να φάμε, ο γιος μου αρνήθηκε να φάει τηγανιτές πατάτες (παρότι του αρέσουν πολύ της γιαγιάς του) και ισχυρίστηκε ότι φοβάται μήπως τον πονέσει η κοιλίτσα. Έτσι προτίμησε άλλες λιχουδιές (το ίδιο ανθυγιεινές, αλλά είπαμε, είμαστε εκτός πλαισίου). Αυτό που κρατάμε εδώ είναι ότι το παιδί σύνδεσε τις τηγανιτές πατάτες με μια αρνητική συνέπεια που είναι ο στομαχόπονος και επέλεξε να προστατευθεί, έτσι δεν τις επέλεξα ούτε εγώ εκείνη τη φορά!
Διαβάστε ακόμα ⇒ Διατροφή με βάση τον ανθρωποσοφικό ρυθμό
Δεν μπορούμε να αποτρέψουμε την πίεση καθώς τα παιδιά βρίσκουν πάντα τρόπο να ταυτίζονται με το κακό και να «γιουχάρουν» το καλό. Ο λαός λέει, όσα δε φτάνει η αλεπού, τα κάνει κρεμαστάρια, και άλλα τέτοια που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε.
Ένα ωραίο κόλπο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε είναι οι σούπερ δυνάμεις του φαγητού, ώστε τα δικά μας παιδιά να γίνουν μοχλός για να παρασύρουν τα άλλα. Στο ταπεράκι του σχολείου μπορούμε να βάλουμε ένα πολύ μικρό βαζάκι με μαγικό κόκκινο υγρό που κάνει τα πόδια να τρέχουν σαν αστραπή (στο βαζάκι φυσικά θα έχει σάλτσα ντομάτας με κινόα… αλλά το παιδί θα μεταφέρει στους φίλους το μυστικό και δεν θα αφήσει κανέναν να το δοκιμάσει). Με αυτό τον τρόπο θα έχετε τηλέφωνα από μανούλες που θα θέλουν τη συνταγή που τους ζητούσαν τα παιδιά τους όλο το απόγευμα. Όλα είναι θέμα marketing, πώς θα το χειριστώ για να … πουλήσει καλύτερα το δικό μας προϊόν έναντι κάποιου πιο ανθυγιεινού. Δοκιμάστε το!
